ماقالانى وقىپ شىعىپ, قايران قالدىم. العاشقى ويىم قاتە بولسا دا, اۆتور وتە ورىندى ماسەلە كوتەرىپتى. ماقالادان كەرەمەت اسەرلەنىپ, قولىما قالام الۋعا تۋرا كەلدى.
ماقالادا اۆتور قازىرگى ادامداردىڭ دۇرىس دەمالا بىلمەيتىندىگىن, قالاداعى ادامدار مەن اۋىلداعى ادامداردىڭ دەمالىسى تۋرالى جازعان. ءيا, شىندىعىندا ءبىز قالاي دەمالىپ ءجۇرمىز؟ سول دەمالىپ جۇرگەن دەمالىسىمىز دەنساۋلىعىمىزعا پايدالى ما؟ جالپى, دەمالا بىلەمىز بە ءبىز؟
ارينە دەمالىستى تەك ۇيىقتاۋ دەپ قابىلداماۋ كەرەك. ادەتتە, ءبىزدىڭ جەكسەنبى كۇنگى دەمالىسىمىز شارۋا جاساۋمەن وتەدى. جەكسەنبىدە كىر جۋامىز, ءۇي جينايمىز, ت.ب. ءوز باسىم كەزەكتى ەڭبەك دەمالىسىمىزدا ساۋىقتىرۋ ورىندارىنا بارۋ, سول جەردە ەم الۋ نەمەسە تابيعات اياسىنا شىعىپ سەرۋەندەۋدى جوسپارلامايدى ەكەنمىن. ول ءتىپتى ويىما دا كەلمەگەن, جوسپارىمدا دا جوق. ادەتتە مەنىڭ ءۇي جاعدايىنداعى دەمالىسىم ادەبي كىتاپ وقۋمەن وتەدى. قازىرگى ۋاقىتتا مۇحتار اۋەزوۆتىڭ «اباي جولى» ەپوپەياسىن قايتالاپ قولعا الىپ وقىپ جاتىرمىن. مەكتەپتە وقىپ جۇرگەندە وسى كىتاپتى وقىعانمەن, قازىر قايتالاپ وقۋ مەن ءۇشىن كەرەمەت رۋحاني بايلىق, رۋحاني دەمالىس دەسەم دە بولادى. جالپى, ادەبي كىتاپتاردى كوپ وقيمىن جانە دەمالىپ قالامىن.
بۇعان قوسا ءوزىم سۇيەتىن اندەردى تىڭداۋعا تىرىسامىن – بۇل دا مەن ءۇشىن دەمالىس.
اۋىلدا تۇراتىن ادامعا تەاتر, كونتسەرت, مۋزەي زالدارى جوق. تابيعات اياسىنا شىعىپ, بالىق اۋلاۋ بولماسا. ال قالادا دەمالىس ورىندارى وتە كوپ. ۋاقىتىن ۇنەمدەي بىلەتىن, دەمالا بىلەتىن ادامدار ءۇشىن تاڭداۋ كوپ. مىسالى, مەن ورال قالاسىنا بارعاندا مىندەتتى تۇردە سىرىم دات ۇلى ەسكەرتكىشىنىڭ ماڭىنداعى شاعىن ساياباققا بارعاندى, سول جەردە ۋاقىت وتكىزگەندى ۇناتامىن. قالانىڭ ءىشى قانشا شۋ بولسا دا, سول جەر مەن ءۇشىن مۇلگىگەن ءبىر تىنىشتىق سەكىلدى. سەبەبى كوكپەن تالاسقان سۋبۇرقاق ادەمىلىكتى بەينەلەيدى. جاپ-جاسىل اعاشتار, دەمالىپ جۇرگەن ادامدار... ول جەردە كوبىنە ۇلكەن ادامداردى كەزدەستىرەسىڭ. بايقاۋىمشا, كوبىنە ورىس ۇلتىنىڭ ادامدارى دەمالىپ جۇرەدى. دەمالىپ وتىرعان ادامدارعا «جاقسى دەمالىڭىز» دەپ تىلەك ايتساڭ, ولار دا قۋانىپ, «راقمەت, ءسىز دە جاقسى دەمالىڭىز!» دەپ جاتادى.
مەن ءۇشىن دۇكەن ارالاپ, شوپينگ جاساۋ دەمالىسقا جاتپايدى. ول تەك ۋاقىت ءولتىرۋ دەپ ويلايمىن. قالالىق جەردە تەاترعا بارۋ, سپەكتاكل تاماشالاۋ رۋحاني دەمالىستىڭ ءبىر ءتۇرى عوي. تەاتر – بولەك الەم. بىردە قالادا وقيتىن ۇلىم توبىمەن بىرگە تەاترعا بارعان ەكەن. «ماما, تەاتر دەگەن كەرەمەت ەكەن عوي, ول جەر مۇلدەم باسقاشا ەكەن!» دەپ ماعان اسەرىن تامسانىپ تۇرىپ ايتقانى بار.
كەيدە ءوز بالالارىمىزعا دەمالىستىڭ دا ءتۇرى بار ەكەنىن, قالاي دەمالۋ كەرەك ەكەنىن دە ايتىپ وتىرۋ ارتىق ەتپەس دەپ ويلايمىن. ءيا, ادام بالاسى ءوزى ءۇشىن, ءوزىنىڭ دەمالىسى ءۇشىن ەشتەڭەدەن ايانباعانى ءجون. بىراق ۋاقىتتى سىلتاۋ ەتەتىنىمىز تاعى بار. كەيدە قالالىق جەردە وزگە ۇلت وكىلدەرىنىڭ يتپەن سەرۋەندەپ جۇرگەنىن كورەمىز دە, «ەندى سەرۋەندەيتىن وسى يت قالىپ ەدى» دەپ ىشىمىزدەن رەنجىپ جاتامىز. مۇمكىن سول ادامدار ءۇشىن ول دەمالىستىڭ ءبىر ءتۇرى شىعار؟!
ءسوزىمنىڭ سوڭىندا «جاقسى دەمالا بىلەتىن ادام – مادەنيەتتى ادام» دەپ ايتار ەدىم. بۇل مەنىڭ ءجۋرناليستىڭ جازعان ماقالاسىنا قوسقان ءوز پىكىرىم.
جاقسى دەمالا بىلەيىك.
ەلميرا شايماردانقىزى,
اعىلشىن ءتىلى ءپانىنىڭ مۇعالىمى
باتىس قازاقستان وبلىسى,
اقجايىق اۋدانى,
ەسەنساي اۋىلى
