كەزدەسۋ بارىسىندا وبلىستا تەحنولوگيالىق جاڭعىرتۋ, تسيفرلاندىرۋ, ەكونوميكانى ودان ءارى ءارتاراپتاندىرۋ, كادرلاردى دايارلاۋ, ەڭبەك رەسۋرستارىن باسقارۋ جانە بيزنەستى دامىتۋ شارالارىن ىسكە اسىرۋ ماسەلەلەرى قارالدى.
باقىتجان ساعىنتاەۆ مەملەكەت باسشىسى قول قويعان كاسىپكەرلىك قىزمەتتى رەتتەۋدى جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرى تۋرالى زاڭعا جەكەلەي توقتالىپ ءوتتى. ۇكىمەت كوپتەگەن دايىندىق جۇمىستارىن جۇرگىزدى. زاڭ قولدانىستاعى زاڭناماعا مىڭنان استام تۇزەتۋلەر ەنگىزەدى. بۇل 2014 جىلدان بەرى بيزنەستى جۇرگىزۋدى وڭتايلاندىرۋ جونىندەگى تۇزەتۋلەردىڭ التىنشى پاكەتى.
زاڭ مەملەكەتتىك باقىلاۋ–قاداعالاۋ قىزمەتىن رەفورمالاۋعا, اقپاراتتىق قۇرالداردى رەتتەۋدى جەتىلدىرۋگە جانە رەتتەۋشى ىقپالدى تالداۋ مەحانيزمىن جەتىلدىرۋگە, تابيعي مونوپوليالار سۋبەكتىلەرىنىڭ جانە كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور ۇسىناتىن مىندەتتى قىزمەتتەردى رەفورمالاۋعا, سونداي-اق باسەكەلەستىككە كەدەرگى كەلتىرەتىن نورمالاردى الىپ تاستاۋعا باعىتتالعان. بۇدان وزگە, زاڭ جوباسىندا بيزنەس شىعىندارىن جاپپاي تومەندەتۋ جانە «Doing Business» رەيتينگىسىندەگى قازاقستاننىڭ ورنىن جاقسارتۋ جونىندەگى شارالار قاراستىرىلعان.
قوستاناي وبلىسىندا اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرى مەن ونەركاسىبىنىڭ ءىرى ءوندىرىس ورىندارى ورنالاستىرىلعان. وسىعان وراي قر ۇكىمەتى تۇزەتۋلەر ەنگىزگەن اوك دامىتۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن تابىستى ىسكە اسىرۋ ۇلكەن ماڭىزعا يە. پرەمەر-مينيستر قاتىسۋشىلاردىڭ نازارىن اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن قايتا وڭدەۋ ماسەلەسىنە اۋداردى.
باقىتجان ساعىنتاەۆ اتاپ وتكەندەي, قر پرەزيدەنتى باستاماشى بولعان جانە قر ۇكىمەتى قابىلداعان بارلىق باعدارلامالار وبلىستا ءساتتى ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. بۇگىنگى تاڭدا مەملەكەتتىڭ قولداۋىمەن اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىمەن قاتار, ماشينا جاساۋ جانە وڭدەۋ ونەركاسىبى جاقسى دامىپ كەلەدى. وڭىردە «بەس الەۋمەتتىك باستامانى» ورىنداۋ بويىنشا ەلەۋلى جۇمىستار جۇرگىزىلىپ جاتىر, سونىمەن بىرگە, پرەمەر-مينيستر قۇرىلىس سالاسىندا ءونىمدى جۇمىستار اتقارىلىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى.
قوستاناي وبلىسىنىڭ اكىمى ا. مۇحامبەتوۆ مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرمالارىن ىسكە اسىرۋ تۇرعىسىنان ءوڭىردىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ بارىسى, مەملەكەتتىك جانە وڭىرلىك سالالىق باعدارلامالاردىڭ ورىندالۋى تۋرالى تولىعىراق بايانداپ بەردى. ءوڭىر باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, الداعى جىلدارى ءوسىم قورى رەتىندە وبلىستا 6000 استام جۇمىس ورنىن اشۋمەن 1,2 ترلن تەڭگەگە 40 ينۆەستيتسيالىق جوبانى جۇزەگە اسىرۋ كوزدەلگەن.
جوسپارلانعان ءىس-شارالاردى جانە باستامالاردى ىسكە اسىرۋ جىل باسىنان بەرى وڭىرگە 44,6 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتۋعا مۇمكىندىك بەردى, ونىڭ شامامەن 89%-ءى كاسىپكەرلەردىڭ جەكە قاراجاتىنان.
الەۋمەتتىك سالانى دامىتۋعا كەلەر بولساق, وبلىستا «پرەزيدەنتتىڭ بەس الەۋمەتتىك باستاماسى» ورىندالىپ, «نۇرلى جەر» تۇرعىن ءۇي باعدارلاماسى جۇزەگە اسىرىلۋدا. جىل باسىنان بەرى 15,5% وسىممەن 92,3 مىڭ م² تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلدى. 2018 جىلى وبلىستا 12,2% وسىممەن 297 مىڭ م² تۇرعىن ءۇيدى پايدالانۋعا بەرۋ جوسپارلانعان.
ءۇشىنشى باستاماعا سايكەس, جوعارى ءبىلىم بەرۋدىڭ قولجەتىمدىلىگى مەن ساپاسىن ارتتىرۋ جانە ستۋدەنت جاستاردىڭ ءۇي-جاي جاعدايلارىن جاقسارتۋ ءۇشىن, بەس جاتاقحانا سالىپ, ەكەۋىن قايتا جوندەۋ جوسپارلانىپ وتىر, بۇل 2700 ستۋدەنتتىڭ تۇرۋ جاعدايلارىن جاقسارتادى.
بيىلعى وقۋ جىلىندا جوعارى ءبىلىم بەرۋدىڭ قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرۋ ماقساتىندا پەداگوگيكالىق جانە تەحنيكالىق ماماندىقتارعا 34 گرانت بەرىلگەن. كەلەسى وقۋ جىلىندا 200 گرانتتى بەرۋ كوزدەلگەن, ونىڭ 100-ءى — مەديتسينالىق ماماندىقتارعا, 100-ءى — پەداگوگيكالىق جانە تەحنيكالىق ماماندىقتارعا.
شاعىن نەسيە بەرۋدى كوبەيتۋ بويىنشا ءتورتىنشى باستامانى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن بيىل 4,2 ملرد تەڭگەگە جۋىق قاراجات قاراستىرىلعان, بۇل وتكەن جىلعى سومادان 31% ارتىق. 400-دەن استام نەسيە بەرىلەتىن بولادى.
ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋدىڭ ارقاسىندا جاڭا جۇمىس ورىندارى اشىلىپ, جۇمىسسىزدار مەن ءوزىن-ءوزى ءونىمسىز جۇمىسپەن قامتىعان ازاماتتاردى جۇمىسقا ورنالاستىرۋعا قوسىمشا مۇمكىندىك بەرىلەدى. حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋعا جاردەمدەسۋدىڭ كەشەندى جوسپارىن جۇزەگە اسىرۋدىڭ ءتورت ايىندا ولاردىڭ سانى 36,2 مىڭ ادامعا دەيىن قىسقاردى. بۇدان وزگە, ءونىمدى جۇمىسپەن قامتۋ جانە جاپپاي كəسىپكەرلىكتى دامىتۋ باعدارلاماسى اياسىندا 16 مىڭنان استام ادام جۇمىسقا ورنالاستىرىلادى, 3 مىڭعا جۋىق ازاماتقا تەگىن تەحنيكالىق جəنە كاسىپتىك ءبىلىم بەرىلەدى.
ءبىلىم جانە عىلىم ۆيتسە-ءمينيسترى ب. اسىلوۆا, ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترى ج. قاسىمبەك ءوز باعىتتارى بويىنشا تۇسىنىكتەمە بەردى. ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى ت. سۇلەيمەنوۆ وبلىستىڭ ەكونوميكالىق جاعدايىنا جاسالعان تالداۋ بويىنشا ءسوز سويلەدى. ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى م. ابىلقاسىموۆا ءوڭىردىڭ ەڭبەك نارىعىنداعى جاعداي تۋرالى جانە الداعى مىندەتتەر تۋرالى باياندادى.
«اتامەكەن» ۇكپ باسقارما توراعاسى ا. مىرزاحمەتوۆ وڭىردەگى شوب دامىتۋ جانە ونىڭ پەرسپەكتيۆالارى تۋرالى بايانداي وتىرىپ, كاسىپكەرلىك سالاسىن جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرى جونىندە قابىلدانعان زاڭعا تۇسىنىك بەرىپ ءوتتى.
«كەشە مەن مەملەكەت باسشىسىنىڭ اتالعان قۇجاتقا جاريا تۇردە قول قويۋ راسىمىنە قاتىستىم. ونىڭ بيزنەستەگى ماڭىزىن, ول ەنگىزەتىن وزگەرىستەر اۋقىمىن ءبىز ءالى دە زەردەلەي ءتۇسۋىمىز كەرەك. بۇگىندە شوب دامىتۋعا جاڭا مۇمكىندىكتەر اشىلىپ جاتىر – تەك قانا ارەكەت ەتىپ, سالىق تولەپ, جۇمىستار اتقارۋ كەرەك!», — دەپ ا. مىرزاحمەتوۆ, بيزنەس جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرۋعا وبلىستىڭ جانە جالپى ەلىمىزدىڭ بارلىق كاسىپكەرلەرىن شاقىردى.
سونداي-اق, ماسەلەنى تالقىلاۋ بارىسىندا ءوڭىر جۇرتشىلىعى مەن بيزنەس قاۋىمداستىعىنىڭ وكىلدەرى ءسوز سويلەدى. ء«سستبوب» اق پرەزيدەنتى ب. مۇحامەتقاليەۆ كاسىپورىنداعى يندۋستريا 4.0 جوبالارى جانە تسيفرلاندىرۋ اياسىندا بوساتىلعان جۇمىسشىلاردى جۇمىسقا ورنالاستىرۋ جوسپارلارى تۋرالى ايتىپ بەردى. «ۆارۆارينسكوە» اق باس ديرەكتورى ي. نيكوليشين كاسىپورىنداعى وندىرىستىك پروتسەستەردى تسيفرلاندىرۋ تۋرالى ءسوز قوزعادى. جىتىقارا پوليتەحنيكالىق كوللەدجىنىڭ ديرەكتورى ر. شۋكمانوۆا ءونىمدى جۇمىسپەن قامتۋ جانە جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ باعدارلاماسى بويىنشا وقىتۋ جانە قايتا وقىتۋ جونىندە ايتىپ بەردى.
بۇدان وزگە, شارۋا قوجالىعىنىڭ باسشىسى ي. ەستاەۆ, «Aلليۋر» كومپانيالار توبى» اق پرەزيدەنتى و. تسوي, «قوستاناي ۇن تارتۋ كومبيناتى» اق باس ديرەكتورى ا. ميكەتكي كاسىپكەرلىك قىزمەتتى جەتىلدىرۋ تۋرالى جاڭا زاڭعا قولداۋ ءبىلدىردى.
«وسى ۋاقىتقا دەيىن تابيعي مونوپوليالار سۋبەكتىلەرى مەن كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور سۋبەكتىلەرىنىڭ تەحشارتتاردى الۋ تەتىگى جەتكىلىكتى تۇردە تۇسىنىكتى ەمەس ەدى, سەبەبى بىرىڭعاي ورتاق ەرەجەلەر بولعان جوق. جاڭا زاڭ اياسىندا بيزنەسكە ۇسىنىلاتىن قىزمەتتەردىڭ ناقتى رەتتەۋ جۇيەسى قاراستىرىلعان. ءبىز وسى ءۇشىن مەملەكەت باسشىسىنا العىس ايتامىز», — دەدى «رەپاكو» جشس ديرەكتورى ن. بولاتوۆا.
بۇدان وزگە, كەزدەسۋ بارىسىندا «قازاقستاننىڭ شەتەلدىك ينۆەستورلار كەڭەسى» قاۋىمداستىعىنىڭ باسقارما توراعاسى, «ەۋروپا قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكى» وكىلدىگىنىڭ باسشىسى اگريس پرەيمانيس ءسوز سويلەدى.
تالقىلاۋ قورىتىندىسى بويىنشا قر پرەمەر-ءمينيسترى كاسىپكەرلىك قىزمەتتى رەتتەۋدى جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرى تۋرالى زاڭ اۋداننىڭ, وبلىستىڭ, ەلىمىزدىڭ بيزنەسىنىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتەتىنىن اتاپ ءوتتى. بۇل زاڭنامالىق وزگەرىستەر قازاقستاننىڭ الەمنىڭ العاشقى وتىز ەلىنە كىرۋىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا ازىرلەنگەن.
ەسكە سالا كەتەيىك, بۇگىن مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا باقىتجان ساعىنتاەۆ قوستاناي وبلىسىنا جۇمىس ساپارىمەن كەلدى. ساپار ماقساتى — كاسىپكەرلىك قىزمەتتى رەتتەۋدى جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرى تۋرالى زاڭدى ءتۇسىندىرۋ جانە وڭىردە ەلباسى جولداۋلارى مەن «پرەزيدەنتتىڭ بەس الەۋمەتتىك باستاماسىنىڭ» ىسكە اسىرىلۋ بارىسىمەن تانىسۋ. بيىل ب. ساعىنتاەۆ بۇعان دەيىن قىزىلوردا, وڭتۇستىك قازاقستان, اتىراۋ, قاراعاندى وبلىستارىندا جۇمىس ساپارىمەن بولىپ قايتقان ەدى.
