راس, كەيدە ول ويدا جوق جەردەن اياعىن بالپاڭ-بالپاڭ باسىپ, قالىڭ توعايدىڭ اراسىنان ايۋ سيياقتى قورباڭداپ شىعا كەلۋى دە مۇمكىن. وندايدا جوعالعان مالىن ىزدەپ جۇرگەن تالاي جاننىڭ زارەسى ۇشىپ, ات تىزگىنىنە يە بولا الماي, باسى اۋعان جاققا بەزە جونەلگەنىن بالا كۇنىمىزدەن ەستىپ-ءبىلىپ كەلە جاتىرمىز.
ءبارىن ايت تا, ءبىرىن ايت, نار تۇلعالى ءناسىر كوكەم ءوز شارۋاسىنا مىعىم, ىجداعاتتى ءارى قولى اشىق, جومارت كىسى عوي.
قاي كەزدە ىزدەپ بارساڭ دا كوكەيىندەگى ويىن جاسىرماي, ناقىشىنا كەلتىرىپ, اسىقپاي, باپپەن ايتادى. ەل تاريحىن, جەر تاريحىن جاقسى بىلەدى. ءا دەگەندە ەستە جوق, ەسكى زامانالاردان باستالعان سياقتى كورىنەتىن سو ءبىر قىزىقتى اڭگىمەلەردىڭ انە-مىنە دەگەنشە بۇگىنگى كۇننىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىمەن قالاي ۇشتاسىپ, قالاي جالعاسىپ كەتكەنىن ءتىپتى بايقاماي دا قالاسىز.
ءبىر قىزىعى, ءناسىر كوكەمنىڭ ەشكىمگە وكپەسى جوق. ءوزى ءومىر ءسۇرىپ جاتقان قوعامدى دا, زاماندى دا كىنالامايدى. ءتىپتى جىل سايىن ءوسىپ بارا جاتقان ينفلياتسيانى اۋىزدىقتاي الماي وتىرعان ۇكىمەتكە دە تيىسپەيدى. ءوز قىزىعى وزىنە مولىنان جەتەتىن بولعان سوڭ, باسقادا شاتاعى جوق ادامداي شالقايىپ, مامىراجاي كەيىپتە وتىرادى.
– انا-ا-اۋ, تومەندەگى دۇكەننەن قانت پەن شاي عانا ساتىپ الامىز. ال باسقاسى ءوز قورامىزدان, ءوز باقشامىزدان تابىلادى, – دەيدى ول ازىق-ت ۇلىك ماسەلەسىن قۇس جاستىقتا جانتايىپ جاتىپ-اق وپ-وڭاي شەشىپ تاستاعان سياقتى كوزىڭىزدى قىزىقتىرىپ.
راسىندا دا, بۇل ءۇيدىڭ باۋ-باقشاسى جاز بويى جايقالىپ تۇرادى. جەمىس اعاشتارى ماۋەسىن كوتەرە الماي, جەرگە ءيىلىپ, وتاعاسى سەكىلدى جانتايىپ جاتادى. ال باقشاداعى قالىڭ كوكونىسكە قۇر انشەيىن قاراپ تۇرىپ-اق قارنىڭ قامپيىپ, تويىپ قالعانداي بولاسىڭ. اسىرەسە ولاردىڭ بيىلعى ەككەن كارتوشكەسىمەن بۇكىل اۋىلدى ءبىر جىل قينال-
ماي اسىراپ شىعۋعا بولاتىنىنا كامىل سەنەسىڭ.
ءناسىر كوكەمنىڭ قولىنداعى مالى دا قوڭدى, قورا-قوپسىسى دا كەڭ. تاۋ بوكتەرىندە ارقانداۋلى تۇراتىن بيەلەرىنىڭ تۇگى جىلتىراپ, قوس ءبۇيىرى شەرميىپ كەتىپتى. ولاردىڭ ۇستىنە قونباق بولعان يتشىبىن ەكەش يتشىبىننىڭ ءوزى اياق تىرەيتىن ءبۇدىر تاپپاي, قايتا-قايتا دومالاپ ءتۇسىپ قالا بەرەدى.
– ءاي, قىزتالاقتار-اي! – دەدى بۇگىن ءناسىر كوكەم تومەندەگى اۋىل جاققا قاراپ وتىرىپ, مىرس ەتىپ ك ۇلىپ. – ءالى وتىر... كوردىڭ بە؟
– كىمدى؟ – دەيمىن مەن كوكەم قاراعان جاققا قاراي موينىمدى سوزىپ.
– انا-ا-اۋ, اعايىنداردى ايتامىن دا...
ول اۋىلدىڭ ورتا تۇسىنداعى جۋان قاراعاشتىڭ تۇبىندە جايعاسقان ءبىر توپ ادامدى نۇسقادى يەگىمەن. ونىڭ «اعايىندار» دەپ وتىرعانى نەگىزىنەن ءوزىنىڭ قاتار-قۇربىلارى ەكەنىن جاقسى بىلەم عوي. ويتكەنى بوجىلدەك كوكەم باستاعان ونشاقتى كىسى كۇندە جينالادى سول جەردە.
– باعانا-ا, مەن بيەنى ارقانداۋعا شىققاندا كەلىپ ەدى, – دەيدى ءناسىر كوكەم ولاردى جاقتىرماي جەرگە شىرت تۇكىرىپ. – قۇر اشەيىن مىلجىڭ سوزبەن نە بىتىرەدى ەكەن دەسەيشى؟.. انەۋگۇنى: ء«اي, قاراپ وتىرعانشا, وسىلارمەن ءبىر اجىك-كۇجىك اڭگىمەلەسىپ, ازىلدەسىپ قايتايىنشى» دەپ بارسام, ءبارى جابىلىپ بيىل عانا مەكتەپكە دەرەكتىر بوپ كەلگەن جاپ-جاس جىگىتتى جاماندا-ا-اپ
وتىر. جىنىم كەلىپ, بىرەۋىنىڭ جەلكەسىنەن قويىپ جىبەرەيىن دەپ وقتالىپ تۇردىم دا, قۇداي وڭداپ, سابىر ساقتادىم-اي!.. سودان بەرى و جاققا اتتاپ باسپايىم. ودان گورى ارىق تازالاپ, ءشوپ شاپقانىم ارتىق قوي.
ءبىراز وتىرىپ, تاندىر نانعا سارى ماي جاعىپ جەپ, ءبىر-ەكى كەسە قىمىز ءىشىپ, ۇيگە قايتتىم. «ال جاقسى, امان بولايىق», دەپ شارباقتىڭ سىرتىندا قول الىسىپ تۇرعانىمىزدا, ءناسىر كوكەم تومەندەگى اۋىل جاققا تاعى دا ءبىر كوز سالىپ:
– ويپىر-اي, انالار ءالى وتىر! – دەدى تاڭعالىپ. – نە دەگەن بىتپەيتىن ءسوز! وسى ۋاققا شەيىن تالاي-تالاي تىرلىكتى اياقتاپ تاستاۋعا بولار ەدى-اۋ...
نۇرعالي وراز,
«ەگەمەن قازاقستان»
