جيىنعا باقىلاۋشىلار رەتىندە بۇۇ باس حاتشىسىنىڭ سيريا جونىندەگى ارنايى وكىلى ستاففان دە ميستۋرا باستاعان بۇۇ دەلەگاتسياسى جانە يوردانيا دەلەگاتسياسى دا قاتىستى. كەلىسسوزدەردىڭ العاشقى كۇنى ادەتتەگىدەي جابىق ەسىك جاعدايىندا وتكەن بولاتىن.
بۇعان دەيىن قازاقستان سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى استانا الاڭىندا وتەتىن بۇل كەزەكتى كەلىسسوزدەر بارىسىندا بارلىق تاراپتار سيرياداعى, ونىڭ ىشىندە دەەسكالاتسيا ايماقتارىنداعى قازىرگى جاعدايدى قاراستىرۋعا, گۋمانيتارلىق ماسەلەلەردى جانە سەنىمدى نىعايتۋ شارالارىن تالقىلاۋعا, سونداي-اق وسى اراب ەلىندەگى داعدارىستى رەتتەۋ بويىنشا جاڭا قادامداردى ۇيلەستىرۋگە نيەتتى ەكەندىگىن حابارلاعان ەدى. كەزدەسۋدىڭ ەكىنشى كۇنىندەگى جالپى وتىرىستى اشقان سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى ەرجان اشىقباەۆ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قولداۋىمەن جۇزەگە اسىرىلىپ كەلە جاتقان سيريا بويىنشا استانا پروتسەسىنىڭ كەزەكتى راۋندى ءوز مارەسىنە جەتكەندىگىن مالىمدەدى.
ە.اشىقباەۆتىڭ ايتۋىنشا, سوڭعى ەكى كۇن ىشىندە كەلىسسوزدەرگە قاتىسۋشى تاراپتار سيرياداعى جاعدايدى ءارى قاراي تۇراقتاندىرۋعا جانە ونداعى گۋمانيتارلىق جاعدايدى جاقسارتۋعا باعىتتالعان اسا ماڭىزدى ءارى مازمۇندى كەلىسسوزدەر جۇرگىزگەن. «2017 جىلدان بەرى استانادا ۇيىمداستىرىلىپ كەلە جاتقان جانە جەنەۆا پروتسەسىنىڭ اجىراماس بولىگى بولىپ تابىلاتىن كەلىسسوزدىڭ ءار راۋندى سيريا جەرىندە بەيبىتشىلىك پەن تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋ ءىسىن ىلگەرىلەتىپ كەلە جاتىر. شەشىمى تابىلماستاي كورىنگەن كۇردەلى ماسەلەلەر كەپىلگەر ەلدەردىڭ بىرلەسكەن كۇش-جىگەرىمەن, بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ تۇراقتى قولداۋىنىڭ ارقاسىندا ءتيىمدى تۇردە رەتتەلۋدە», دەدى ول.
سيريا ۇكىمەتى دەلەگاتسياسىن باستاپ كەلگەن باشار دجافاري سيريانىڭ اسكەري كۇشتەرى ءوز باۋىرلارى جانە دوستارىمەن تىزە قوسىپ اتقارعان جۇمىستاردىڭ ناتيجەسى كوڭىل كونشىتەرلىك ەكەندىگىن جەتكىزدى. ول اسكەري كۇش بىرىكتىرۋدىڭ ناتيجەسىندە گۋتا ايماعىنىڭ شىعىسى مەن وڭتۇستىگى تەررورلىق ارەكەتتەردەن ارىلىپ, سيريا استاناسى داماسك قالاسىنىڭ قاۋىپسىز ايماققا اينالعانىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. سونىمەن قاتار باشار دجافاري سيريانى بولۋگە ارەكەت ەتكەن تەرروريستىك ۇيىمداردى, ەلدىڭ ەگەمەندىگى مەن تۇتاستىعىنا قاۋىپ توندىرەتىن كەز كەلگەن سىرتقى كۇشتەردىڭ ارەكەتىن ايىپتايتىنىن جەتكىزدى.
«وسى ورايدا, سيريا ۇكىمەتى ءوز جەرى مەن ەلىن تەرروريزمنەن تازالاپ, كەيبىر ەلدەر تاراپىنان ەل تاۋەلسىزدىگىنە قارسى اگرەسسيۆتى ءىس-قيمىلدارعا قارسى كۇرەسىن توقتاتپايدى. سوندىقتان ءبىز كەزەكتى استانا كەزدەسۋىندە قول جەتكىزگەن ناتيجەلەرگە ريزامىز. قازاقستان, رەسەي جانە يران ەلدەرىنە كەزدەسۋدىڭ جوعارى دەڭگەيدە وتۋىنە قوسقان ۇلەستەرى ءۇشىن العىس ايتقىمىز كەلەدى», دەدى ول.
جيىن بارىسىندا ەلىمىز سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى ەرجان اشىقباەۆ كەلەسى جوعارى دەڭگەيدەگى حالىقارالىق كەزدەسۋلەر شىلدە ايىندا سوچيدە جانە انكارادا جوسپارلانعانىن, ول تاراپتاردىڭ كەلىسىمى بويىنشا بەكىتىلگەنىن جەتكىزدى. الايدا, سيريالىق وپپوزيتسيا دەلەگاتسياسىنىڭ باسشىسى احمەد توما جۋرناليستەرگە بەرگەن سۇحباتىندا كەلىسسوز وتكىزىلەتىن جالعىز ورىن استانا عانا بولعانىن قالايتىنىن, باسقا جەرگە بارمايتىنىن ايتتى. ول سوڭعى جىلدارى سيريا اۋماعىندا قانتوگىستەردىڭ جيىلەگەنىن, ازاپ شەگىپ كەلە جاتقان سيريا حالقىنا قانتوگىستى توقتاتۋ اسا ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ كورسەتتى.
سونىمەن, استانا پروتسەسىنىڭ ەكىنشى كۇنى سيريا اراب رەسپۋبليكاسى اۋماعىنداعى اسكەري ءىس-قيمىلداردىڭ توقتاتىلۋ رەجىمىن ۇستانۋعا كەپىل بولاتىن يران, رەسەي جانە تۇركيا مەملەكەتتەرىنىڭ وكىلدەرى ەلىمىزدە وتكەن «سيريا بويىنشا حالىقارالىق كەزدەسۋ» ناتيجەسى بويىنشا ورتاق مالىمدەمە جاسادى. وندا كەپىل ەلدەر سيريانىڭ تاۋەلسىزدىگى, تەرريتوريالىق تۇتاستىعى مەن بىرلىگىن ساقتاي وتىرىپ, 2017 جىلدىڭ 4 مامىرىندا دەەسكالاتسيا ايماقتارىن قۇرۋ تۋرالى قابىلدانعان مەموراندۋمنىڭ, بۇعان دەيىنگى استانا پروتسەسىنىڭ راۋندتارىندا قول قويىلعان كەلىسىمدەردىڭ جۇزەگە اسۋى وتە ماڭىزدى ەكەندىگىن جەتكىزدى.
سونداي-اق ورتاق مالىمدەمەدە سيريالىقتاردىڭ قالىپتى بەيبىت ومىرگە ورالۋى ءۇشىن بارلىق تاراپتاردان كومەك كورسەتىلىپ, وسى ماقساتتا قاۋىپسىز, جىلدام جانە توسقاۋىلسىز گۋمانيتارلىق كومەكپەن قامتاماسىز ەتىلۋى كەرەك ەكەندىگى باياندالعان. حالىققا مەديتسينالىق كومەك بەرىپ, بوسقىنداردىڭ ەرىكتى تۇردە قونىستارىنا ورالۋىنا, ولاردىڭ ەش كەدەرگىسىز كوشۋىنە جاعداي جاساۋ, ءال-كايدا مەن يليم-گە قاتىسى بار تەرروريستىك توپتار مەن ۇيىمدارمەن كۇرەستى ودان ءارى جالعاستىرۋ قاجەتتىلىگى دە اتاپ وتىلگەن.
ورتاق مالىمدەمەنى جاساعان بارلىق تاراپتار استانا پروتسەسىنىڭ جوعارى دەڭگەيدە وتكەنىن ءبىراۋىزدان راستادى. سونداي-اق كەزدەسۋدى ۇيىمداستىرۋعا باستاماشى بولعان قازاقستان پرەزيدەنتى ن.نازارباەۆقا شىنايى العىستارىن جەتكىزدى.
ۆەنەرا تۇگەلباي,
«ەگەمەن قازاقستان»
