ونىڭ ەرەكشە سالىمدارى مەن تۇلپارلارىن جۇرت جىر قىلىپ ايتادى. اسىرەسە تۇلپاردى باپتاۋ ءتاسىلى بولەك. ارينە كوكپارشىعا سۇڭقارداي ۇشقىر, ەلىكتەي ەپتى, يەسىنىڭ ءار قيمىلىن جازباي تانىپ, مۇلتىكسىز ورىندايتىن تۇلپار قاجەت. سوندىقتان دا كوكپاردىڭ اتىن باپتاۋ ءوز الدىندا ءبىر عىلىم.
ساعىمبەك بايدىڭ تۇڭعىشى سالىبەك وتكەن عاسىردىڭ 50-60 جىلدارى كوكپارعا اتاقتى سارقاسقا اتىمەن شىعىپ, كەيبىر كەزدەردە جان بالاسىنا سالىم ۇستاتپاعان ەكەن. ەل اراسىندا «سالىبەكتىڭ سارقاسقاسى» دەگەن ات اڭىزعا اينالعان. كوكپارشىنىڭ ۇلى بولاتحاننىڭ ايتۋىنشا, بىلايعى ەل-جۇرت اس-سۋعا ۇن تاپپاي وتىرعاندا اكەسى اتىن تازا بيداي بەرىپ اسىراپتى.
تۇنىق سۋمەن سۋارىلعان جاسىل جوڭىشقانىڭ كوگىن عانا بەرگەن. قىسى-جازى جابۋلاپ ۇستايدى. سۋ ىشەتىن ىدىسى دا بولەك. سارقاسقا اتتى تۇرعان جەرىندە ءزار سىندىرتپايتىنى, تەزەك تاستاتپايتىنى جانە بار. كوكپار تايانعاندا وسىنداي ەرەكشە باپتاۋداعى تۇلپارىنىڭ ەتىن قاتىرادى, قازىسىن ورتايتادى, كۇنىنە بىرنەشە دۇركىن ءمىنىپ-ءتۇسىپ بۇلشىق ەتتەرىن شيراتادى. سالىبەكتىڭ ۇلكەن قىزى راحيا اپايدىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, اكەسىنىڭ كوكپارعا اتتانۋى دا ەرەكشە. ۇل-قىزدارى جينالىپ, قۇددى ءبىر مايدانعا اتتاندىرعانداي بولادى. ونداي ساتتە كوكپارشى بويىن تىكتەپ, سۇڭقارداي ءشۇيىلىپ, قاھارىن سىرتىنا شاشىپ اتقا قونادى ەكەن. سارقاسقا دا وزگەرىپ سالا بەرەدى, اۋىزدىعىن قارش-قارش شايناپ, ومىراۋ ەتىن ويناتا, جەلمەن جەڭىل ۇشىپ بارا جاتقان قاڭباقتاي سىرعيدى.
سالىبەك ساعىمبەك ۇلىنىڭ بۋرىل دەگەن اتى جونىندە دە اڭىزعا بەرگىسىز اڭگىمە كوپ. ورداباسى اۋدانىنىڭ ورتالىعى تەمىرلاندا 1921 جىلى وتكەن قاجىمۇقاننىڭ 120 جىلدىق تويىندا 77 جاستاعى سالىبەك قاريا كوكپارعا شىعىپ, سوڭعى سالىمىن سالادى. كەشىكپەي سىرقات مەڭدەپ جاتىپ قالادى. كۇن وتە بۋرىل ات دۇركىن-دۇركىن يەسىن ىزدەپ, كىسىنەيدى. «جىلقىنىڭ ءتىلىن جاقسى بىلەتىن اكەم دەرت مەڭدەپ, توسەك تارتىپ جاتسا دا, دالاعا شىعارۋدى وتىنەدى. دالاعا شىققان يەسىنىڭ ءيىسىن سەزگەن بۋرىل اتتىڭ قۇلىن داۋىسى شىرقىراپ قويا بەرەدى.
اكەم «اتتى الىپ كەلىڭدەر!» دەدى. توسەك تارتىپ جاتقان يەسىن كورگەن بۋرىل ات ىشقىنىپ كەلىپ, يىسكەيدى. «ورنىڭنان تۇر» دەگەندەي, كورپەسىن جۇلقىپ, جاستىعىن تىستەپ لاقتىرادى. ەستى جانۋاردىڭ قوس جانارىن جۋعان جاستى كورگەندەردىڭ ءبارى بۋرىل اتپەن بىرگە جىلادى. سول كۇننىڭ كەشىندە اتاقتى شاباندوز, ءومىرىن كوكپارعا ارناعان اكەمىز سالىبەك دۇنيەدەن ءوتتى. يەسىنىڭ باقيلىق بولعانىن سەزگەن بۋرىل ات جەم-ءشوپ جەمەي, اپتا وتە ءولدى», دەيدى بولاتحان سالىبەك ۇلى وتكەن كۇندەردى ەسكە الا.
جۋىردا ورداباسى اۋدانىنداعى اتشاباردا ايگىلى شاباندوز سالىبەك ساعىمبەك ۇلىنىڭ ۇرپاقتارى قازاقتىڭ ۇلتتىق ويىندارى – اۋدارىسپاق, تەڭگە ءىلۋ, بايگە سايىستارىن ۇيىمداستىردى. وبلىستىق فەستيۆالدىڭ اياسىندا وتكەن, ۇلتتىق سپورتتى كەڭىنەن ناسيحاتتاۋعا باعىتتالعان شاراعا اتتىڭ جالىن ۇستاعان 30-عا تارتا ءجاسوسپىرىم قاتىستى.
جارىس جەڭىمپازدارى مەن قاتىسۋشىلاردىڭ بارلىعىنا ارنايى سىيلىقتار تابىس ەتىلدى. اۋىل تۇرعىندارى مەن ات ارىتىپ الىستان كەلگەن قوناقتار وسىنداي ۇلگىلى ءىستى ۇيىمداستىرعان سالىبەك ساعىمبەك ۇلىنىڭ ۇرپاقتارىنا ريزاشىلىقتارىن ءبىلدىردى. ايگىلى كوكپارشىنىڭ كوزىن كورگەن قاريالار ەستەلىكتەرىمەن ءبولىستى, جاس ۇرپاققا ۇلتتىق ويىنداردىڭ ءمان-ماڭىزىن ءتۇسىندىردى, جىلقى باپتاۋدىڭ قىر-سىرىن ۇيرەتتى.
عالىمجان ەلشىباي,
«ەگەمەن قازاقستان»
