25 ءساۋىر، 2018

قازاقستاننىڭ كوكتەگى كوزى – عارىش قىزمەتىن دۇرىس پايدالانىپ ءجۇرمىز بە؟

237 رەت كورسەتىلدى

جاقىندا وتاندىق تەلەارنالاردىڭ بىرىنەن، شاماسى بۇل پارلامەنتتەگى ۇكىمەت ساعاتى بولسا كەرەك، ەلىمىزدىڭ ۇلتتىق عارىش اگەنتتىگىنىڭ جەردى قاشىق­تىق­تان زوندتاۋعا (بايقاۋعا) قاتىستى تۇسىرىلىمدەرىنىڭ ساپاسى تۋرالى اڭگىمە بولدى.

اۋىل شارۋا­شى­لىعى مينيسترلىگىنىڭ وكىلى وزدەرى پايدالا­ناتىن سۋرەتتەر ساپاسىن ءالى دە بولسا جاقسارتا ءتۇسۋ قاجەتتىگىن ايتىپ جاتتى. ال اگەنتتىك باسشىسى سۋرەتتەر ساپاسىن جاقسارتۋعا ۋادە بەردى.

ويلاپ قاراساڭىز، ەلىمىزدىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى مەن ۇلتتىق عارىش اگەنتتىگىنىڭ جەردى قاشىقتىقتان زوندتاۋعا قىزمەت ەتەتىن كومپانيالارى ءبىر-بىرىمەن تىعىز قارىم-قاتىناستا جۇمىس ىستەۋى ءتيىس. ويتكەنى عارىش سالاسى بولسا، جىلدان جىلعا دامىپ كەلە جاتقان سالا. ونىڭ اۋىل شارۋاشىلىعىنا بەرەتىن پايداسى وتە كوپ. ءتىپتى بۇل ماسەلەنىڭ ءمانىسىن جاقسى بىلەتىن ساراپشىلار بولاشاقتا اۋىل شارۋاشىلىعى عارىش قىزمەتىنىڭ كومەگىنسىز جۇمىس ىستەي المايتىندىعىن كەسىپ ايتىپ وتىر. وكىنىشكە وراي، ءبىزدىڭ ەلىمىزدە اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى مەن ۇلتتىق عارىش اگەنتتىگىنىڭ ءتيىستى قۇرىلىمدارى اراسىنداعى بايلانىس ءالى تولىق بەكىپ ۇلگەرمەگەن دە سەكىلدى. ايتپەسە جوعارىداعى اڭگىمە پارلامەنت دەڭگەيىندە ايتىلماسا كەرەك ەدى. ول ماسەلە ەكىجاقتى قارىم-قاتىناستىڭ جۇمىس تارتىبىمەن باياعىدا شەشىمىن تاپقان بولار ەدى.

كسرو ۇشقىش-عارىشكەرى ۆ. ي. سەۆاس­ت­يانوۆ وتكەن عاسىردىڭ سەكسەنىنشى جىل­دا­رىنىڭ ورتاسىندا بىلاي دەپ جازادى: «العاشقى عارىشكەرلەر يۋ.ا.گاگارين مەن گ.س.تيتوۆ عارىشتان جەردىڭ وتە ايقىن كورىنەتىندىگىن كۋالاندىرعان بولاتىن. بۇگىنگى كۇنى كوسموستىق تۇسىرىلىمدەر مەن سپەكتروگراممالار مۇناي مەن گازدى، باسقا دا پايدالى قازبالاردى ىزدەستىرۋگە جاقسى جاردەمىن تيگىزىپ ءجۇر. بۇل قۇرالداردى پايدالانا وتىرىپ ءبىزدىڭ پلانەتامىزدىڭ وسىمدىكتەر الەمىن زەرتتەپ، ورمان رەسۋرس­تارىنىڭ ەسەبىن جۇرگىزۋگە، ەگىستىكتەر مەن جايىلىمدىقتاردىڭ جاعدايىن ءبىلىپ وتىرۋعا بولادى. عارىشتان تۇسىرىلگەن كوپ­اي­­ماقتىق تۇسىرىلىمدەر يگەرۋگە جارامدى جاڭا اۋماقتاردى ىزدەستىرۋدە قۇندى دەرەكتەر بەرە الادى».

مىنە، بۇل وتكەن عاسىردىڭ سەكسەنىنشى جىلدارىنىڭ ورتاسىندا، وسىدان وتىز جىلدان استام ۋاقىت بۇرىن ايتىلعان ءسوز. سودان بەرى الەمدىك عارىش سالاسىنىڭ قارقىندى دامي تۇسكەندىگى انىق. وعان سالا بويىنشا اشىلىپ جاتقان جاڭالىقتار جاقسى دالەل بولا الادى. عالىمدار بولاشاقتا عارىش سالاسى ەكونوميكانىڭ كوپتەگەن سالالارىن سوڭىنا تىركەپ الىپ، لوكوموتيۆ سەكىلدى العا سۇيرەپ وتىراتىندىعىن ايتادى. تەك ونىڭ جەتىستىكتەرى مەن يگىلىكتەرىن پايدالانا ءبىلۋ كەرەك.

ارينە، قازاقستاننىڭ عارىش سالاسى – ءالى جاس سالا. بىراق ونىڭ ەكونوميكامىزعا بەرەتىن پايداسى مەن الەۋەتىنىڭ زور ەكەندىگىن قازىردىڭ وزىندە بايقاۋعا بولادى. سوعان مىسال رەتىندە ينتەرنەتتەن الىنعان مىنا حاباردى كەلتىرگەندى ءجون كورىپ وتىرمىز.

«قازاقستان عارىش ساپارى» ۇك» اق-تىڭ گەواقپاراتتىق تەحنولوگيالار ورتا­لى­عى 2015 جىلى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيس­ترلىگىنىڭ اگروونەركاسىپتىك كەشەندەگى مەم­­لەكەتتىك ينسپەكتسيا كوميتەتىنىڭ تاپسى­رىسى بويىنشا سولتۇستىكتەگى استىق­تى وڭىرلەرگە كوسموستىق مونيتورينگ جۇمىس­تا­رىن جۇرگىزەدى. مونيتورينگ جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە وتاندىق  KazEOSat-2 سپۋتنيگىنىڭ تۇسى­رىلىمدەرى جانە قىزمەتى جالپى پاي­دا­­لانىمداعى Landsat-8 سپۋتنيگىنىڭ دەرەك­تەرى پايدالانىلادى. وسىلار ارقىلى جيناق­تالعان دەرەكتەر ناتيجەسىندە وڭىردە جۇرگىزىلگەن اگروتەحنولوگيالىق وپەرا­تسيالاردىڭ مونيتورينگى جاسالادى. ول ەگىس جۇمىستارىنىڭ مەرزىمدىلىگىن باعالاۋعا، اۋىل شارۋاشىلىعى ەگىستىكتەرىنىڭ جاع­داي­لارىن ايقىنداۋعا، ەگىستىكتەردىڭ شى­عىم­دىلىعىنا بولجام جاساۋعا جانە اۋىل­شارۋاشىلىق داقىلدارىن جيناۋدىڭ قارقىندىلىعىن باعالاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

مىنە، وسى جۇمىستاردىڭ ناتيجەسى قوستاناي وبلىسىندا اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا بولعان ءبىر قىلمىستىڭ بەتىن اشىپ، بۇلتارتپاي دالەلدەۋ مۇمكىندىگىن بەرەدى. ءسويتىپ اتقارىلماعان جۇمىستى اتقاردىق دەپ مەملەكەتتىڭ 34 490 500 تەڭگە سۋبسيدياسىن جىمقىرماق بولعان كىنالى ادامدار ونى قايتا قايتارۋعا ءماجبۇر بولادى. وسى جاعدايعا بايلانىستى سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل ۇلتتىق بيۋروسىنىڭ قوستاناي وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنتىنىڭ باسشىلىعى «قازاقستان عارىش ساپارى» ۇك» اق-تىڭ باسشىلىعىنا حات جولداپ العىستارىن بىلدىرەدى.

ۇلان-عايىر جەرى بار ءبىزدىڭ قازاقستاننىڭ جاعدايىندا وتاندىق سپۋتنيكتەرىمىزدى «سول ۇلان-بايتاق دالامىزعا عارىشتان قاراپ تۇرعان كوز» دەپ اتاساق، ەشبىر ارتىقشىلىعى بولماس. ويتكەنى ءبىزدىڭ از حالقىمىز وسىنشاما الىپ دالامىزعا عارىشتىق سپۋتنيكتەرسىز باقىلاۋ ورناتا المايتىنى انىق. ەندەشە ەلىمىزدىڭ جاڭادان دامىپ كەلە جاتقان عارىش قىزمەتىن، ونىڭ مۇمكىندىكتەرىن تەك اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى عانا ەمەس، باسقا دا ەكونوميكالىق سالالار ءوز مۇددەلەرى ءۇشىن ورىندى پايدالانا بىلسە، ءجون بولار ەدى.

سۇڭعات ءالىپباي،
«ەگەمەن قازاقستان» 

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇرلانعان 28 كولىك تابىلدى

وقيعا • بۇگىن، 15:11

اتىراۋدا 23 ادامدى شايان شاققان

ايماقتار • بۇگىن، 13:35

سپورت جاڭالىقتارىنا شولۋ

سپورت • بۇگىن، 09:11

ۇقساس جاڭالىقتار