وسىنىڭ ىشىندە ەلىمىزدى كوگىلدىر وتىنمەن قامتۋدى جالعاستىرۋ جايىنا از-كەم توقتالساق. قازىر الماتى وبلىسىندا ايماققا گاز تارتۋ ءىسى قىزۋ ءجۇرىپ جاتىر. بيىل سوڭعى 50 جىل بويىنا كوگىلدىر وتىنعا قول جەتكىزۋدى ارمانداپ كەلگەن تالدىقورعان قالاسىنىڭ تۇرعىندارى تابيعي وتىنعا قول جەتكىزبەك. بۇگىندە قالا بويىنشا گاز جەلىسىن تارتۋ اياقتالىپ, كوپ قاباتتى ۇيلەر مەن جەكە تۇرعىن-جايلاردى جەلىگە قوسۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. قازىرگە دەيىن تابيعي گازعا 393 ابونەنت قوسىلعان.
وبلىس ورتالىعىنىڭ تابيعي گاز جەلىسىنە قوسىلۋى بىرنەشە ماسەلەنىڭ شەشىمىن بىردەن شەشەتىنى انىق. مىسالى, قالادا ورتالىق جىلۋ جۇيەسىنە قوسىلماعان جەكە تۇرعىن ۇيلەر كوپ. ولار قىس بويى كومىر جاعىپ شىعادى. بۇل دەگەنىڭىز ەكولوگياعا زييان. ونىڭ ۇستىنە بيىلعى قىستاعىداي سارشۇناق اياز كارىنە مىنگەندە كومىر تاپشىلىعى بولىپ, جۇرت ابىگەرگە ءتۇسىپ قالاتىنى تاعى بار. ال تۇرعىن ۇيلەردى تولىقتاي گازبەن قامتۋ اياقتالعاسىن, قالانىڭ ەكولوگيالىق ماسەلەسى دە, وتىنعا دەگەن سۇرانىس تا بىردەن شەشىلەدى دەگەن ءۇمىت بار.
«ارعىنى قويىپ, سوڭعى 50 جىل بويى كوگىلدىر وتىن ارمان بولعان ايماق» دەگەننەن شىعادى, وبلىس ورتالىعىنا تابيعي گاز جەلىسىن تارتۋدى تولىق اياقتاۋ ءىسىن اماندىق باتالوۆتىڭ اكىمدىك قىزمەتىندە ەرەكشە ەستە قالاتىن جاڭالىق رەتىندە ايتۋعا بولادى. جالپى, 2020 جىلى ايماقتى كوگىلدىر وتىنعا قوسۋ جۇمىستارى تولىقتاي اياقتالادى دەپ كۇتىلۋدە. قازىر 11 اۋداندا تابيعي گاز بار.
– بۇگىنگى تاڭدا رەسپۋبليكا بويىنشا تۇرعىنداردى گازبەن قامتۋ جۇمىستارى 50 پايىزعا جەتتى. الماتى وبلىسى وسى كوشتىڭ ورتاسىندا. 11 اۋدانعا گاز تارتىلعان. بۇل جۇمىستارعا 8,5 ملرد تەڭگە قارالىپ, ونىڭ 5,2 ملرد تەڭگەسى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن تارتىلسا, جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن 3,3 ملرد تەڭگە ءبولىندى. ناتيجەسىندە الماتى قالاسىنىڭ اۋماعىنان تارتىلعان گاز قۇبىرى وبلىس ورتالىعىنا دەيىن جەتىپ, ماقسات ورىندالدى. قازىر ىشكى جەلىلەردى تارتۋ جۇمىستارى مەن نىسانداردى گازعا قوسۋ جۇمىستارى باستالدى, – دەيدى وبلىس اكىمى اماندىق باتالوۆ.
مۇنان بولەك, اۋىلدارداعى ءاربىر ءۇيدى كوگىلدىر وتىنعا قوسۋ جۇمىستارى توقتاۋسىز جۇرگىزىلىپ كەلەدى. گازداندىرۋ ىسىندە مەملەكەت پەن جەكەمەنشىك ارىپتەستىگى جاقسى جولعا قويىلعان. اتقارۋشى بيلىك تاراپىنان گاز جەلىسىنە قوسىلۋ قۇنىنىڭ قولجەتىمدىلىگى قاداعالانادى.
تۇيىندەي ايتقاندا, جەتىسۋ جەرىندە بۇعان دەيىن قارقىن العان كوگىلدىر وتىن ماسەلەسىنىڭ تولىقتاي شەشىم تابۋىنا ەلباسى ۇسىنعان 5 الەۋمەتتىك باستاما ەرەكشە سەرپىن بەرمەك. ياعني قازىرگى كۇنى تالدىقورعان قالاسىنىڭ اۋماعىنا كەلگەن گاز قۇبىرىن الاكول, سارقان, اقسۋ سياقتى شالعاي اۋداندارعا دا تارتۋ ماسەلەسى كۇن تارتىبىنە شىعىپ وتىر. سونداي-اق قاپشاعاي قالاسىن گاز جەلىسىنە قوسۋ اياقتالۋعا جاقىن. تەكەلى قالاسى مەن «باقاناس», «سارىوزەك», «ۇشتوبە» گاز ءبولۋ ستانسالارىنىڭ قۇرىلىسى ءجۇرىپ جاتىر. 2020 جىلعا دەيىن پانفيلوۆ, ۇيعىر, كەگەن, رايىمبەك اۋدان-
دارىنا تابيعي گاز جەتكىزۋ جوسپاردا تۇر. قازاق مۇندايدا «قازان اۋزى جوعارى» دەيتىن ەدى. جەتىسۋدىڭ ءار اۋىلىنا گاز كەلىپ, مۇقىم جۇرت ءماز بولاتىن كۇن جاقىنداپ كەلەدى.
قالماحانبەت مۇقامەتقالي,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى وبلىسى
