قر پرەزيدەنتى جانىنداعى ايەل ىستەرى جانە وتباسىلىق دەموگرافيالىق ساياسات جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسياسىنىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن جيىندا گەندەرلىك ساياسات بويىنشا ايەلدەردىڭ قوعامداعى, ساياساتتاعى جانە شەشىمدەر قابىلداۋ دەڭگەيىندەگى ءرولى ءسوز بولىپ, وتباسىندا زورلىق-زومبىلىق كورگەن ايەلدەردىڭ, جالعىز باستى جانە مۇگەدەك بالالارى بار انالاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ سياقتى ماڭىزدى ماسەلەلەردىڭ سەبەپتەرى مەن شەشۋ جولدارى قاراستىرىلدى. «ەلىمىزدە ايەلدەردىڭ قۇقىقتارىن جۇزەگە اسىرۋعا كەدەرگى بولاتىن قاۋىپ-قاتەرلەر تۋرالى قوعامنىڭ باسىم بولىگىن تارتا وتىرىپ, مەملەكەتتىك ورگاندار وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن بەيرەسمي, اشىق پىكىرتالاس الاڭدارىندا, فورۋمداردا بارىنشا كەڭ تالقىلاۋ كەرەك», دەيدى شىعارماشىلىق ايەلدەر باستاماسى ليگاسىنىڭ پرەزيدەنتى اسيا حايرۋلينا.
ەلىمىزدە ادام قۇقىقتارىن قورعاۋ بويىنشا جۇمىس جاساپ جاتقان «سوروس-قازاقستان» قورى ايەلدەر قۇقىن قورعاۋ بويىنشا ارنايى جوبا جۇرگىزۋدە. وعان «ايەلدى ايالا» اقپاراتتىق ناۋقانى مەن «كيىمدى كىنالاما» جانە «ۇيات» اتتى كورمەلەردى جاتقىزۋعا بولادى. «وكىنىشكە قاراي قازىرگى تاڭدا ايەلدەردىڭ قۇقىعىن تاپتاپ, زورلىق-زومبىلىققا جول بەرۋ كوبەيىپ بارادى. ءبىز وسىعان جەكەلەگەن تۇلعا رەتىندە ەمەس, قوعام بولىپ جۇمىلىپ توسقاۋىل قويۋدى كوزدەپ وتىرمىز. وسىعان بايلانىستى 8 ناۋرىز حالىقارالىق ايەلدەر كۇنى اقپاراتتىق ناۋقان دا باستالعان بولاتىن. 10 جەلتوقساندا حالىقارالىق ادام قۇقىقتارى كۇنى اياقتالاتىن ناۋقانعا ونەر جۇلدىزدارى مەن قوعام قايراتكەرلەرىنىڭ بەلسەندى ءۇن قوسۋى ءبىزدى قۋانتتى. ايەلدەردىڭ قۇقىقتارى بويىنشا جاسالاتىن جۇمىستارىمىز بولاشاقتا دا جالعاسا بەرەدى», دەدى «سوروس-قازاقستان» قورىنىڭ باعدارلامالار ديرەكتورى ايدا ايدارقۇلوۆا.
قازاق قوعامىنداعى ايەلدەردىڭ ءرولى, قوعامدىق پىكىردىڭ قالىپتاسۋىنا ايەلدەردىڭ اسەرى تۋرالى تانىمال جۋرناليست ءلايلا سۇلتانقىزى توقتالسا, جالعىزباستى انالاردىڭ ماسەلەسىن اينا دوسماحامبەتقىزى كوتەردى. جالعىز باستى انالارعا كومەك وتە از ەكەنىن ايتقان بلوگەر ا.دوسماحامبەتقىزى اليمەنت ماسەلەسىن شەشۋ بويىنشا ارنايى قور قۇرۋ دەگەندى ايتتى. «قوعام كوپ جاعدايدا كىنانى ايەلدىڭ موينىنا ءىلىپ قويادى. بىزدە اجىراسسا دا, كۇيەۋى قول كوتەرسە دە, مۇگەدەك بالا تۋسا دا ايەل كىنالى دەگەن تۇسىنىك قالىپتاسقان. سوندىقتان كوپ جاعدايدا ايەلدەر زورلىققا شىدايدى», دەيدى ول.
قر پرەزيدەنتى جانىنداعى ايەلدەر ىستەرى جانە وتباسىلىق-دەموگرافيالىق ساياسات جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيانىڭ ساراپشىلار كەڭەسىنىڭ حاتشىسى كامال الپەيىسوۆا دا بارلىق جاۋاپكەرشىلىكتى ايەلگە ارتۋدان اۋلاق بولىپ, ۇل تاربيەسىن مىقتاپ قولعا الۋ كەرەكتىگىن ايتادى. «بۇل قوعامنىڭ جاندى ماسەلەلەرىنىڭ ءبىرى. اۋەلدە ەر بالانى بولاشاقتا اكە اتانىپ قورعاۋشى, سۇيەۋ بولاتىنىن كىشكەنتاي كەزىنەن ميىنا ءسىڭىرىپ ءوسىرۋ بىزدە وتە از. مەن ماڭايىمداعى جاستارمەن سويلەسىپ, قالىڭدىقتارىنا قانداي تالاپ قوياتىنىن تىڭدايمىن. ال ول تالاپقا ساي كەلمەسە اجىراسىپ كەتە سالامىن دەيتىن بوزبالالار وتە كوپ. «تەڭىزدىڭ ءدامىن ءبىر تامشى سۋدان بىلۋگە بولادى». وسىنىڭ ءوزى ءبىزدىڭ ەر بالالاردا وتباسىن قۇرۋعا دەگەن جاۋاپكەرشىلىكتىڭ از ەكەنىن كورسەتەدى. قىزدى, ايەلدى, جاس كەلىندى تاربيەلەۋ بويىنشا جۇمىس جاسايتىن ۇيىمدار بار, قانشاما كونكۋرستار ۇيىمداستىرىلادى. بىراق ۇلدى تاربيەلەۋ دەگەندى ەستىمەپپىن. قىزدى تاربيەلى قىلىپ, تاربيەسىز جىگىتكە بەرۋدىڭ سوڭى جاقسىلىققا اكەلىپ جاتقان جوق. بۇل ەر مەن ايەلگە جىك سالۋ ەمەس. ماسەلەنىڭ سەبەبىن تالداۋ كەرەك. مەكتەپكە ۇل تاربيەسى تۋرالى باعدارلاما كىرگىزۋ كەرەك», دەگەن كامال ابىلقاسىمقىزى قىزدىڭ عانا ەمەس, ۇلدىڭ دا جوعارى وقۋ ورىندارىندا وقۋىنا باسا نازار اۋدارۋ كەرەكتىگىن ايتتى.
كونفەرەنتسيا جۇمىسىنا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى جانىنداعى ايەلدەر ىستەرى جانە وتباسىلىق-دەموگرافيالىق ساياسات جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيا توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ءلاززات سۋلەيمەن, ادىلەت ۆيتسە-ءمينيسترى ەلۆيرا ءازىموۆا, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىم وكىلدەرى, قۇقىق قورعاۋشىلار, جۋرناليستەر مەن قوعام قايراتكەرلەرى قاتىستى. كونفەرەنتسيانىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ازىرلەنگەن ماڭىزدى ۇسىنىستار تەك مەملەكەتتىك ورگاندارعا عانا ەمەس, ازاماتتىق قوعام مۇشەلەرىنە جانە قوعامدىق ۇيىمدارعا ۇسىنىلماق.
مايگۇل سۇلتان,
«ەگەمەن قازاقستان»
