– اتامەكەنگە 2004 جىلى كوشىپ كەلدىك. اكەمنىڭ تۋعان-تۋىستارى, اعا-اپكەلەرى 1992 جىلى العاش كوش باستالعاندا قوزعالدى. بايان ولكەدە اكەم مەن اعاسى داش قالدى. ويتكەنى اتامىز بەن اجەمىز جاستارى 80-گە كەلگەن ەدى. «بىزگە قارايلاي بەرمەي, اتاجۇرتقا جەتىڭدەر» دەگەن اماناتتارىن ايتىپ كەتتى. سودان اتا, اجەم بىرىنەن سوڭ ءبىرى دۇنيە سالعان سوڭ بارىپ جولعا جينالدىق. قۇجات جيناستىرۋ راسىمدەرى ءارى ۇزاق, ءارى قيىنداۋ ءتيدى. بايان ولكەنىڭ ساقساي دەگەن جەرىندە تۇردىق. مەن سوندا 5-سىنىپقا دەيىن وقىدىم, – دەيدى وزگەرىس.
قازىر وزگەرىستىڭ اتا-اناسى, اۋدان ورتالىعى اقتوعاي اۋىلىندا تۇرادى. قارىنداسى سايرانگۇل جۋىردا تۇرمىسقا شىقتى. قىز ۇزاتۋ تويىن وتكىزدى.
ءىنىسى باقداۋلەت پەداگوگيكالىق ينستيتۋتتىڭ فيلولوگيا بولىمىندە وقىپ ءجۇر. ۇلكەندەر وزدەرى عۇمىر بويى ارمان ەتكەن اتامەكەنگە جەتە الماسا دا, اماناتتارى ورىندالىپ, ۇرپاق جالعاسۋدا.
ال وزگەرىس وقۋدى بىتىرگەن سوڭ, اۋىلعا قايتىپ كەلىپ «اۋىل تىنىسى» گازەتىندە تىلشىلىك قىزمەت اتقارادى. كىشكەنە كۇنىنەن-اق ولەڭدەر جازىپ, جۋرناليست بولسام دەگەن ارمانى بار ەدى.
– اكەم قۋانار قولى شەبەر ادام. جولساپاردا جۇرگەندە ۇيگە بارىپ, اكەم مەن انام جاساعان ۇلتتىق بولمىستى ناقىشتى بەينەلەيتىن قولونەر الەمىن كورىڭىز. ۇلتتىق قولونەر – ءبىزدىڭ حالقىمىزدىڭ بايلىعى. جاھاندانۋ قانشا جەردەن جاقىنداپ كەپ تۇرسا دا, قالقان بولار ءبىزدىڭ ۇلتتىق مۇرامىز جەتەدى عوي. اكەم موڭعوليادا تۇرعان كەزدەن كيىز ءۇي جاساۋمەن اينالىستى. قازىر دە كيىز ءۇي, كيىز ءۇيدىڭ قاجەتتى جابدىقتارىن جاسايدى. وتكەن جىلى «جاس پرودجەكت» دەپ اتالاتىن قاناتقاقتى جوباعا قاتىسىپ, كيىز ءۇي جاساۋ جوباسى بويىنشا گرانت تا ۇتىپ الدىق. اعاشتان كيىز ءۇيدى اكەم جاساسا, انام مايراگۇل قاجەتتى بۇيىمدارىن تىگۋگە كومەكتەسەدى. الدا جوبالار دا از ەمەس, – دەيدى وزگەرىس.
– ەسىمىڭدى كىم قويدى؟
– 1991 جىلى موڭعوليادا زامان وزگەرىپ, كەڭەس وكىمەتى تاراپ جاتقان كەز. اتام ەسىمىمدى قوياردا «ۇلكەن ءبىر وزگەرىس كەلە جاتىر!» دەپ قاتتى قۋانىپ, ۇرپاقتارىم اتامەكەنگە جەتەر كۇن جاقىن دەپ اسىعادى.
مىنە, وسىلاي اتام قويعان اتىمدى,
جالعاسىن دەپ جازىلماعان جىرىمدى,
ء«بىر وزگەرىس بولادى ءالى كوردە تۇر!
– سوندا مەنىڭ تۇسىنەرسىڭ جانىمدى»
( كەيىن ءبارى ءتۇسىندى عوي مارقۇمدى...) دەپ باستالاتىن ولەڭىن دە وقىپ بەردى.
وزگەرىس اقيىق اقىن جۇماتاي جاقىپباەۆتىڭ 70 جىلدىعىنا ارنالعان «جۇماتاي – جىر قاعانى» اتتى رەسپۋبليكالىق جىر ءمۇشايراسىنا قاتىسىپ, 2-ورىن الىپتى. حالىقارالىق «مەنىڭ دوسىم» پوەزيا بايقاۋىنىڭ ديپلومانتى. ولەڭدەرى ء«ور ءۇمىتتى ءور جاستار», «قىراندار عانا ۇشاتىن بيىك بار...», «اق زاڭعارداعى اسۋلار» اتتى جيناقتاردا جارىق كورگەن. ءبىز دە ەرەكشە ەسىمدى وزگەرىس باۋىرىمىزعا الداعى ۋاقىتتا دا ءومىرىڭ جاقسى وزگەرىستەرگە تولا بەرسىن دەپ تىلەك ايتقىمىز كەلەدى.
فاريدا بىقاي,
«ەگەمەن قازاقستان»
پاۆلودار
