ايتالىق, اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ دامىپ, مول ءونىم وندىرە باستاۋى سول ايماقتاعى ەكونوميكالىق قابىلەتتىلىكتى انىقتايتىن باستى كورسەتكىش بولا الادى. ءوندىرىستىڭ جولعا قويىلۋى ءوز الدىنا, ەڭبەك كۇشىنە سۇرانىس تۋىپ, ادامدارعا جۇمىس تابىلادى. ءارى ءبىزدىڭ اگرارلىق سالاداعى ءوندىرىس كوزى 100 پايىز تابيعي ءونىم بەرەتىندىگىمەن دە ەرەكشەلەنەدى. «اۋىلعا ارقا سۇيەگەننىڭ اسىعى الشىسىنان تۇسەدى» دەۋىمىزدىڭ ءبىر سەبەبى وسى. ەندەشە, وسى سالانىڭ وركەندەۋىنە مەملەكەت تە, جەكە كاسىپكەر دە مۇددەلى بولۋى كەرەك. ناتيجەگە قول جەتكىزۋ مەن تابىسقا كەنەلۋ جەر-جەردەگى بىرلەسكەن جۇمىستىڭ بەتالىسىنان باستالادى. دىتتەپ كەلگەندە ىشكى نارىقتى قامتۋ مەن سىرتقى نارىقتى كەڭەيتۋ مىندەتى تاعى بار. قۋانىشتىسى, ايماقتارداعى بۇل ارەكەت بەرەكەلى بولىپ تۇر.
مىسالعا, بىلتىرعى جىلدىڭ دەرەگى بويىنشا الماتى وبلىسىندا اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ جالپى ءونىم كولەمى 647,6 ملرد تەڭگەگە جەتىپ, ناقتى كولەم يندەكسى 103,3 پايىزدى قۇرادى. بۇل اگرارلىق باعىتتا جۇرگىزىلگەن سان-سالالى جۇمىستىڭ جەمىسى. ءبىر باعىتتى, ايماقتاعى ءسۇت ءوندىرۋ ءىسىن الايىق. سول 2017 جىلى ءسۇت دايىنداۋ مەن ءسۇت ونىمدەرىن شىعارۋ 103,8 پايىزعا جەتىپ, 719 مىڭ توننا اعارعان دايىندالعان. مۇنداي كورسەتكىشكە قول جەتكىزۋ ءۇشىن قانشا باس سيىر ساۋىلۋى كەرەكتىگىن جانە ونىڭ اينالاسىندا جۇزدەگەن ادامنىڭ جۇمىس ىستەپ جاتقانىن ويشا ەسەپتەپ كورىڭىز...
تالدىقورعاندا «JLC ءسۇت» اتتى زاۋىت بار. زاتى بىرلەسكەن كاسىپورىن بولعانىمەن, جەرگىلىكتى شيكىزاتتى تۇتىناتىن بىرەگەي ءوندىرىس. وسى «JLC ءسۇتتىڭ» ءونىمى وبلىستى تولىق جاۋلاپ, الماتى قالاسىنىڭ تۇتىنۋ نارىعىنا دەندەپ ەنىپ بارادى. دەمەك, ساپا مەن باعا ساياساتىنا قاتىستى سۇراق تۋىندامايتىنى انىق. بولماسا, ارعى جاعى جامبىل, وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنان كەلەتىن تابيعي ءسۇت ونىمدەرىنىڭ سىرتىندا, رەسەي مەن قىرعىزستاننىڭ پاستەرلەنگەن سۇتىنە كومىلىپ جاتقان مەگاپوليس تۇتىنۋشىلارىنىڭ تاڭداۋىنا ىلىگۋ قيىن ءىس. قالا ىرگەسىندەگى «فۋدماستەر», «ادال» سياقتى الپاۋىتتار تاعى بار...
توقەتەرىن ايتقاندا, وسى «JLC ءسۇت» زاۋىتى اۋىلداعى ءونىم دايىنداۋشىلارمەن قارىم-قاتىناستى جاقسى جولعا قويىپ وتىر. سوزىمىزگە ءسۇت زاۋىتىن شيكىزاتپەن قامتۋعا ۇلەس قوسىپ وتىرعان قاراتال اۋدانىنداعى «تاستوبە اگروفۋد» سەرىكتەستىگىنىڭ تىرشىلىگى دالەل. ءۇش جىلداي ۋاقىت بۇرىن قۇرىلعان سەرىكتەستىكتىڭ يەلىگىندە بۇگىندە 700 باستان اساتىن اسىل تۇقىمدى ءىرى قارا بار. جەلىنى جەر سىزعان 410 سيىردان تاۋلىگىنە 6 توننادان استام ءسۇت ساۋىلادى ەكەن. «سيىردىڭ ءسۇتى – تىلىندە» دەگەندەي, اسىل تۇقىمدى مال ءسۇتىنىڭ قۇرامى دا بولەك بولادى ەكەن. مايلىلىعىنىڭ ۇلەسى وتە جوعارى دەڭگەيدە – 4,3 پايىزدى قۇرايدى. ءسۇت زاۋىتىنىڭ ىزدەگەنى دە وسى بولسا كەرەك, شارۋاشىلىق وندىرەتىن سۇتكە دەگەن سۇرانىستى ارتتىرىپ كەلەدى.
«تاستوبە اگروفۋد» سەرىكتەستىگىنىڭ جۇمىسى جاڭاشا ۇيىمداستىرىلۋىمەن دە ەرەكشەلەنەدى. اۋىل شارۋاشىلىعىندا دا تسيفرلاندىرۋ تالابى جۇزە اسا باستاعانىن وسى جەردەن كورۋگە بولادى. فەرماداعى جۇمىستىڭ دەنى اۆتوماتتاندىرىلعان, ءبىر جۇيەدە اتقارىلادى. سيىرلار نەمىس تەحنولوگياسىمەن, ءبىر مەزەتتە ارنايى قۇرىلعىمەن ساۋىلادى. 24 سيىر ساۋا الادى جانە مال مەن جالپى جۇمىس پروتسەسىنىڭ بارلىق دەرەكتەرى «Dairy plan» جۇيەسىندە جۇمىس ىستەيتىن ساۋىن اپپاراتى بىردەن 24 سيىردىڭ ءسۇتىن جيناي الادى. ارينە, تۇتاستاي اۆتوماتتاندىرۋ ادام ەڭبەگىنە سۇرانىستى جويىپ جىبەرمەيدى. سەرىكتەستىكتە 65 ادام جۇمىس ىستەيدى. الەۋمەتتىك قورعاۋ دا باستى نازاردا. فەرما باسىندا جۇمىسشىلارعا ارناپ 15 تۇرعىن ءۇي سالىپ قويعان. «تاستوبە اگروفۋد» جشس ديرەكتورى شىڭعىس احمەتوۆ كەلەشەكتە مال باسىن كوبەيتىپ, ءسۇتتى سيىردىڭ سانىن ەكى ەسە ارتتىرماق نيەتتە.
ايتپاقشى, تاياۋ بولاشاقتا الماتى وبلىسىندا وتباسىلىق تاۋارلى-ءسۇت فەرمالارىنىڭ سانى كوبەيمەكشى. جوسپارلانعان 350 فەرمانىڭ ارقايسىسى كەمى 100 باس سيىر ساۋىلاتىنداي تالاپپەن اشىلماق. جازعا سالىم وسىنداي 50 ورىن دايىندالادى. ناتيجەسىندە, ايماقتا بيىلعى جىلى ءسۇت ءوندىرۋ 3 ەسەگە دەيىن ءوسىپ, وڭدەۋ دەڭگەيى 43 پايىزعا جەتەدى دەپ كۇتىلۋدە.
مۇنىڭ سىرتىندا, پرەزيدەنتتىڭ بەس الەۋمەتتىك باستاماسىنداعى «شاعىن نەسيە بەرۋدى كوبەيتۋ» باعىتى دا جەتىسۋلىق ىسكەرلەردىڭ قولايىنا جاعاتىن سياقتى. وبلىس بويىنشا بىلتىر جالپى قۇنى 4,3 ميلليارد تەڭگەنى قۇرايتىن 840 شاعىن نەسيە تاراتىلعان. مۇنىڭ دەنى اۋىل شارۋاشىلىعىنا باعىتتالعان نەسيە كوزى. بىراق ەسەپتەلگەن قاراجات جەتپەي قالىپ, 3148 ادام قارجىدان قاعىلعان ەكەن. باستامانىڭ شاراپاتىمەن بۇل كەدەرگى جويىلاتىنى انىق.
قالاي بولعاندا دا, قازىر ەل ءىشى مال باسىن كوبەيتۋدەن ۇتىلمايتىنىن, اسىرەسە اسىل تۇقىمدى ت ۇلىك ءوسىرۋدىڭ تيىمدىلىگىن ءتۇسىنىپ قالدى. وبلىستاعى وتباسىلىق تاۋارلى-ءسۇت فەرمالارىنىڭ سانىن ارتتىرۋ بۇل نيەتتى ءارى قاراي ىلگەرلەتەتىنى ءسوزسىز. دەمەك, جەتىسۋلىقتار ء«سۇت كوپ, كومىر از» دەيتىن كۇن كەلدى.
قالماحانبەت مۇقامەتقالي,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى وبلىسى
