جارمەڭكەگە ءيمانجۇسىپ قۇتپان ۇلى اعاسىنا ەرىپ قاجىمۇقان بالۋان دا كەلەدى. «دالانىڭ بۇلشىق ەتى» اتانعان الىپ كۇش يەسىن كورگەن جۇرت ءماز. كەزەك-كەزەك قوناق قىلىپ كۇتەدى. قاجەكەڭ ءانشى مايرا ۋاليقىزىنىڭ سىرنايلاتىپ سالعان ءانىن تىڭداپ, ءوزى دە ءبىر دۇركىن تارعىل داۋىسىمەن بالۋان شولاق اعاسىنىڭ ءانىن ايتىپ, رەتى كەلگەندە تسيركتە ۇيرەنگەن نەبىر عاجايىپ ونەرىن كورسەتەدى.
قاجەكەڭ وسىلاي ءبىر ءۇيدىڭ تورىندە تاسىپ-شالقىپ, قىمىزعا ەلتىپ وتىرسا, ەسىكتەن شىناشاقتاي شال كىرىپ كەلىپ:
– ءاي, ۇيگەن بوق, نەمەنەگە توردە شالجيىپ وتىرسىڭ, مىنا شاڭىراق يەسى مەنمىن, اتىپ-تۇرىپ نەگە سالەم بەرمەيسىڭ؟ – دەپ, شاقىلدايدى. ءىستىڭ بايىبىن اڭعارماعان بالۋان شاقار شالدى كوتەرىپ الىپ, «شاڭىراق يەسى بولساڭىز مەندە نەڭىز بار, شاڭىراقتا وتىرمايسىز با» دەپ اشىق تۇرعان تۇڭىلىكتەن كوتەرىپ الىپ شىعارىپ جىبەرەدى. كورگەن ەل ك ۇلىپ, جىرعاپ جاتىر.
بۇل شالىڭ وڭاي-وسپاق ادام ەمەس. سوناۋ كەنەسارى كەزىندە قاراسور وڭىرىنە اۋىپ كەلگەن از ءۇي قىپشاقتىڭ قادىرلى اقساقالى ەكەن. ءتىپتى ونىڭ ءبىر اۋىز ءسوزىن اتاقتى ءيمانجۇسىپتىڭ ءوزى جەرگە تاستامايتىن قادىرى بار. ونى قاجەكەڭ بىلمەگەن. شاقار شال شاۋىپ يمانجۇسىپكە بارادى:
– انا اقىماق ءىنىڭ مەنى كوپتىڭ كوزىنشە مازاق ەتتى؟
يمەكەڭ قاھارىنا مىنەدى. قاباعىنان قار جاۋىپ اقساقالدى الدىنا سالىپ بالۋان وتىرعان ۇيگە كەلەدى.
– ەي, قاجىمۇقان, شىق ۇيدەن!
ەل ابدىراپ قالادى. ەسىك الدىندا قارشىعاداي ءشۇيىلىپ يمەكەڭ تۇر. قاجەكەڭ دە وزىنەن ءبىر اعاتتىقتىڭ كەتكەنىن دەرەۋ اڭعارادى. ۇيدەگى ەلگە باسۋ ايتىپ, اعاما ءوزىم جالعىز بارايىن دەپ تابالدىرىق اتتايدى.
– الديار اعا!
اتان تۇيەدەي الپ-الپ باسىپ جەتىپ كەلگەن ىنىسىنە يمەكەڭ «مىنا اقساقالدى تانيسىڭ با؟» دەپ قامشىنىڭ ۇشىمەن ماناعى شىناشاقتاي قاريانى نۇسقايدى.
– تانىمادىم كوكە!
– تانىماساڭ مىناۋ, دەپ ءيمانجۇسىپ دىرۋ قامشىمەن ءىنىسىنىڭ جون ارقاسىن كوزدەپ, لىپىتا ءبىر تارتادى دا اتىنىڭ باسىن بۇرىپ جۇرە بەرەدى. قامشىنىڭ قۋاتى سونداي قاجىمۇقان بالۋان قيرالاڭ ەتىپ, شوكە ءتۇسىپ وتىرىپ قالادى. قاراپ تۇرعان قاۋىم, «ياپىرىم-اي, باتىر ءسىزدى قاتتى ۇردى-اۋ» دەپ, جاناشىرلىق تانىتادى. سوندا قاجەكەڭ:
– اعام مەنى قامشىمەن جاي عانا سيپاپ ءوتتى ەمەس پە, شىن ۇرسا قاق ءبولىنىپ قالمايمىن با؟ – دەپتى.
بۇل وقيعادان نە تۇيەمىز: مۇندا اعا مەن ءىنىنىڭ تەرەڭ سىيلاستىعى جانە قازاق ءداستۇرىنىڭ سوم تۇلعاسى جاتىر.
بەكەن قايرات ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
