بۇل رەتتە ءبىرىنشى باستاماعا توقتالساق, قازىرگى كۇنى وڭىردە 32 مىڭ ادام باسپانا الۋ كەزەگىندە تۇر. ونىڭ 22 مىڭعا جۋىعى – اقتوبە قالاسىنىڭ تۇرعىندارى. وسى ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن بىلتىر وبلىستا تۇڭعىش رەت 793 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلدى. بيىلعى مەجە ەڭ كەم دەگەندە 850 مىڭ شارشى مەتر باسپانا سالۋ بولاتىن. ايتسە دە اكتيۆ جينالىسىندا پرەزيدەنت ۇندەۋىنە سايكەس قوسىمشا مىندەتتەر بەلگىلەۋ قاجەتتىلىگى ايتىلدى. الداعى كەزدە قولعا الىناتىن جۇمىس وسى ماقساتقا ارقا سۇيەۋگە ءتيىس. ال ءوڭىر تۇرعىندارىنىڭ نەسيە تولەۋ مۇمكىندىگى قانداي بولادى دەگەن ماسەلەگە كەلسەك, بۇل ءۇشىن ءبىرىنشى كەزەكتە جاڭا باستامانىڭ باسپاناعا قول جەتكىزۋدەگى تيىمدىلىگى تۋرالى كەڭ اۋقىمدى ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى ءبىرىنشى كەزەككە قويىلماق.
ەلباسى ۇسىنعان ەكىنشى باستاماعا كەلسەك, جالاقىسى تومەن جۇمىسشىلاردىڭ ەڭبەكاقىسىن كوبەيتۋ جونىندە وبلىستا بۇعان دەيىن دە ءىس-شارالار كەشەنى بەلگىلەنىپ, وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا بيىل ولاردىڭ جالاقىسى 15 پايىزعا كوتەرىلدى. بۇل جونىندە گازەتىمىزدە وتكەن اپتالاردىڭ بىرىندە «جۇمىسشى جالاقىسى جونىندە بىرەر ءسوز» دەگەن ساراپتامالىق ماقالادا جاريالاندى. جاڭا مىندەتكە وراي الداعى ۋاقىتتا 100 مىڭنان استام جۇمىسشى ءتيىستى جەڭىلدىكتەر الماق. بۇل رەتتە ايماقتاعى اتقارۋشى بيلىك پەن ادىلەت جانە سالىق ورگاندارىنا جاڭا مىندەتتەر جۇكتەلگەن. ءىس ناتيجەلى بولۋى ءۇشىن ءاربىر اقتوبەلىك تۇرعىننىڭ ناقتى كىرىسىن مۇقيات ەسەپكە الۋ كوزدەلگەن. اكتيۆ جينالىسىندا ءۇشىنشى باستاماعا سايكەس اقتوبەدەگى جوعارى جانە ارناۋلى وقۋ ورىندارى باسشىلارىنىڭ قاتىسۋىمەن وبلىس اكىمدىگى كادرلارعا دەگەن قاجەتتىلىك مولشەرىن ايقىنداۋدى ۇيعارىپ وتىر. سونىمەن بىرگە ءوڭىردىڭ قانشا گرانت الۋ كەرەكتىگى ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىمەن بىرلەسكەن تۇردە جۇزەگە اسىرىلماق.
اكتيۆتە اتاپ كورسەتىلگەندەي, قازىرگى كۇنى ايماقتاعى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىندا ەلۋ مىڭعا جۋىق ستۋدەنت ءبىلىم الادى. اشىعىن ايتقاندا مۇندا وقۋشى-ستۋدەنتتەردى جاتاقحانامەن قامتۋ دەڭگەيى تومەن. ايتالىق ارناۋلى ورتا ءبىلىم بەرەتىن وقۋ ورىندارىندا بۇل كورسەتكىش شامامەن 18 پايىز بولسا, كوللەدجدەردە 40 پايىز توڭىرەگىندە. جوعارى وقۋ ورىندارىندا شامامەن 37-40 پايىز. سوندىقتان دا بۇگىنگى تاڭدا وبلىستا ءبىرىنشى كەزەكتە جاتاقحانانى قاجەت ەتەتىن ستۋدەنتتەردىڭ كونتينگەنتىن انىقتاپ الۋ قاجەتتىلىگى تۋىندايدى. بۇعان پاتەر جالدايتىن نەمەسە اعايىندارىنىڭ ۇيىندە تۇراتىن ستۋدەنتتەر دە كىرۋى ءتيىس. الداعى ۋاقىتتا وسىنىڭ ءبارى ەسەپكە الىنىپ, سوعان سايكەس ءتيىستى قۇجاتتار ازىرلەنبەك.
ۇندەۋدە ايتىلعان ءتورتىنشى باسىمدىق – شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قولداۋ جونىنەن اقتوبە رەسپۋبليكا وبلىستارى اراسىندا الدىڭعى لەكتە تۇر. بۇل كورسەتكىش وڭىردەگى ەكونوميكالىق بەلسەندى تۇرعىنداردىڭ 31 پايىزىن قۇرايدى. بىلتىر وبلىستا شاعىن نەسيەلەۋ بويىنشا ەكى جارىم ميلليارد تەڭگە قاراجات جۇمسالعان. سول سەكىلدى «اتامەكەن» ۇلتتىق پالاتاسىمەن بىرلەسە اتقارىلعان «باستاۋ» جوباسى اياسىندا جۇمىسى جوقتاردى وقىتۋعا مۇمكىندىكتەر تۋعىزىلعان. بۇگىنگى كۇنى وسى جوبا بويىنشا 1500 ادام وقىتىلۋدا. ونىڭ 31 پايىزعا جۋىعى جۇمىسقا ورنالاستىرىلعان. شاعىن جانە ورتا بيزنەسكە بەرىلەتىن نەسيە قاراجاتى كولەمىن كوبەيتۋ ماسەلەسىنە كەلسەك, بۇعان تاعى دا قوسىمشا 20 ميلليارد تەنگە بولىنبەك. اسىرەسە بۇل ءىستى اۋىلدىق جەردە ودان ءارى جاقسارتۋ مەن جانداندىرۋعا باسىمدىقتار بەرىلگەن. بۇل ىستەن جۇمىسپەن ءوزىن-ءوزى قامتيتىندار دا تىس قالمايدى.
پرەزيدەنت ۇندەۋىندەگى سوڭعى باستاما ەلدى گازبەن قامتاماسىز ەتۋ بولسا – وبلىستا بۇل كورسەتكىش 88 پايىزدى قۇرايدى. بۇل رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدەن 33 پايىزعا جوعارى. قازىرگى ماقسات 2020 جىلعا دەيىن وبلىس حالقىنىڭ 95 پايىزىن كوگىلدىر وتىنمەن قامتاماسىز ەتۋ بولماق. اكتيۆ جينالىسىندا وبلىستىق ءماسليحاتتىڭ دەپۋتاتى امانكەلدى ەسىركەپوۆ بەس الەۋمەتتىك باستامادا قويىلعان مىندەتتەردى شەشۋ الەمدەگى 30 ەڭ جاقسى دامىعان ەلدىڭ قاتارىنا كىرۋدىڭ باستى كەپىلى ەكەنىنە توقتالدى. كەلەسى كەزەكتە ق.جۇبانوۆ اتىنداعى اقتوبە وڭىرلىك مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى باۋىرجان ەردەنبەكوۆ وندىرىسكە قاجەتتى مامانداردى دايارلاۋ ءۇشىن جوعارى وقۋ ورنىندا بارلىق جاعدايلار بار ەكەنىن اتاپ كورسەتتى. بۇل ءۇشىن بۇعان دەيىن دە ءوندىرىس ورىندارى باسشىلارىمەن ءتيىستى كەلىسىمدەر جاسالعان. ستۋدەنتتەر سوعان سايكەس ءبىلىم الۋدا. پرەزيدەنت باستاماسىنا وراي بۇل ءىستىڭ اۋقىمى الداعى كەزدە ودان ءارى ۇلعايماق.
اقتوبە قالاسىنداعى «ليۋكس حوستەل» جشس ديرەكتورى جاننا التىنباەۆا ەلىمىزدە ەلباسى تاراپىنان شاعىن جانە ورتا بيزنەستى دامىتۋعا كورسەتىلىپ كەلە جاتقان قولداۋدىڭ شاپاعاتىن سەزىنىپ جۇرگەنىن جەتكىزدى. اكتيۆتى وبلىس اكىمى بەردىبەك ساپارباەۆ قورىتىندىلاپ, ۇندەۋدە ايتىلعان باستامالاردى تولىقتاي ورىنداۋ ءۇشىن ءبىر جاعادان باس, ءبىر جەڭنەن قول شىعارىپ, قويان-قولتىق بىرلەسە ەڭبەك ەتۋ قاجەتتىلىگى جونىندە ءتۇيىن جاسادى.
تەمىر قۇسايىن,
«ەگەمەن قازاقستان»
اقتوبە
