الەم • 05 ناۋرىز, 2018

رەسەيدىڭ ىشكى جانە سىرتقى تىرشىلىگىندە قانداي باعىتتارعا باسىمدىق بەرىلمەك؟

1171 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

ەلىمىزدىڭ باستى ستراتەگيالىق سەرىكتەستەرىنىڭ ءبىرى, سولتۇستىكتەگى كورشىمىز رەسەيدە بولىپ جاتقان ساياسي وقيعالارعا ءاردايىم ءجىتى نازار اۋدارىپ ءجۇرۋىمىز ماڭىز­دى. سوندىقتان بۇگىن ءبىز رەسەي باسشىسىنىڭ وتكەن اپتادا ءوز حالقىنا ارناعان جولداۋىنا از-كەم شولۋ جاساۋدى ءجون كوردىك. سونىمەن رەسەي پرەزيدەنتى ءوز جولداۋىندا نە دەدى؟ ەلدىڭ ىشكى جانە سىرتقى تىرشىلىگىندە نەندەي باعىتتارعا باسىمدىق بەرىلمەك؟

رەسەيدىڭ ىشكى جانە سىرتقى تىرشىلىگىندە قانداي باعىتتارعا باسىمدىق بەرىلمەك؟

ۆ.پۋتين ءوز سوزىندە مەملەكەتتىڭ ال­دىن­دا تۇرعان ماڭىزدى مىندەت رەتىن­دە حالىقتىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىن جاق­سارتۋدى اتاپ كورسەتتى. الداعى بىرنەشە جىلدىڭ ەل بولاشاعى ءۇشىن ماڭىزدى بولاتىنىن جەتكىزگەن رەسەي پرەزيدەنتىنىڭ سوزىنە قاراعاندا, قازىرگى تاڭدا ەلگە كەلەتىن باستى قاۋىپ – ءتۇرلى سالالاردا ارتتا قالۋ. ەل ەكونوميكاسىنىڭ تۇراقتىلىققا بەت العانىن ايتا وتىرىپ, ۆ.پۋتين وسى ءساتتى دامۋ ءۇشىن ءتيىمدى قولدانۋعا شاقىردى.

ماسەلەن, بيىلعى 1 مامىردان باستاپ رەسەيدە ەڭ تومەنگى جالاقى مولشەرىن ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيىنە تەڭەستىرۋ كوز­دەلگەن. ۆ.ءپۋتيننىڭ ايتۋىنشا, بۇل ءتورت ميلليونعا جۋىق تۇرعىننىڭ جاع­دايىن جاقسارتۋعا كومەكتەسەدى.

سونداي-اق ول الەۋمەتتىك كومەك جۇيەسىن قايتا قاراستىرىپ, ەلدەگى جۇمىس كۇشىن كوبەيتۋدى قولعا الۋ كەرەك ەكەنىنە توقتالدى. «بىلتىر ەڭبەك جاسىنداعى حالىقتىڭ سانى ميلليونعا ازايدى. الداعى جىلداردا مۇنداي تەندەنتسيا ساقتالىپ قالا بەرەدى. بۇل ءوز كەزەگىندە ەكونوميكالىق وسىمگە كەدەرگى كەلتىرەدى. سوندىقتان رەسەي حالقىنىڭ تابيعي ءوسىمىن جولعا قويۋ كەرەك», دەدى ۆ.پۋتين.

الەۋمەتتىك سالانى دامىتۋ ءۇشىن رەسەي پرەزيدەنتى بالاباقشامەن قام­تا-ما­سىز ەتۋدى تاپسىردى. ونىڭ ايتۋىن­شا, ا­لداعى ءۇش جىل ىشىندە ەلدە 270 مىڭ ورىن اشىلۋى كەرەك. وسىعان بايلا­نىس­تى وڭىر­لەرگە قازىنادان 50 ميل­ليارد رۋبل بولىن­بەكشى. بۇدان بولەك ول قاريالاردىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىنا الاڭداۋشىلىق ءبىلدىردى.

سونداي-اق ۆ.پۋتين حالىقتى تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋ توڭىرەگىندە دە اڭگىمەلەدى. ونىڭ كەلتىرگەن دەرەكتەرىنە قاراعاندا, 2017 جىلى ءۇش ميلليون ادام جاڭا باسپاناعا قول جەتكىزگەن. وسىعان بايلانىستى رەسەي باسشىسى جىل سايىن بەس ميلليون تۇرعىندى ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋ قاجەتتىگىن مالىمدەدى. بۇدان بولەك, قولجەتىمدى باسپانانىڭ دەڭگەيىن جوعارىلاتۋ ءۇشىن ماڭىزدى ءۇش ماسەلەنى اتاپ كورسەتتى. ولار: حالىقتىڭ تابىسىن كوبەيتۋ, يپوتەكالىق نەسيە بەرۋدىڭ پايىزىن ازايتۋ جانە تۇرعىن ءۇي نارىعىن كەڭەيتۋ.

«قازىرگى تاڭدا رەسەيدە جىلىنا 80 ميلليون شارشى مەتر ءۇي سالىنادى. ەندىگى جەردە قۇرىلىس كولەمىن ارتتىرىپ, ونى جىلىنا 120 ميلليون شارشى مەتر­گە دەيىن جەتكىزۋ قاجەت. بۇل وڭاي شارۋا ەمەس, بىراق زاماناۋي تەحنولوگيالار مەن  قۇرىلىس كومپانيالارىمىزدىڭ قارى­مىن ەسكەرسەك, مۇنى ەڭسەرۋگە مۇمكىن­دىك بار. 2024 جىلى بۇكىل ەل اۋماعىن جوعارى جىلدامدىقتى ينتەرنەتپەن قامتاما­سىز ەتەمىز. حالىق سانى 250-دەن اسا­تىن ەلدى مەكەندەر اراسىنداعى  تالشىقتى-وپ­تيكالىق بايلانىس جەلىسىنىڭ قۇرىلىسى اياقتالادى. سولتۇستىكتەگى, سىبىردەگى جانە قيىر شىعىستاعى اۋىلدارعا رەسەي­لىك جەر سەرىگى ارقىلى ينتەرنەت جەتكىزىلەدى», دەدى ول.

الداعى باستى باسىمدىقتار رەتىندە ۆ.پۋتين ساپالى مەديتسينا قىزمەتىن دامىتۋدى اتاپ كورسەتىپ: «2019-2024 جىلدارى دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن دامىتۋ ءۇشىن ءىجو كولەمىنىڭ ءتورت پايىزدان استامىن بولۋگە تۋرا كەلەدى. بىراق ءبىز ول سومانى 5 پايىزعا دەيىن جەتكىزۋدى كوزدەيمىز», دەدى رف پرەزيدەنتى.

ۆ.پۋتين ەلدەگى ينفراقۇرىلىمدى كەڭەيتىپ, قايتا جاڭعىرتۋدىڭ باستى مىندەتتەردىڭ ءبىرى ەكەنىن مالىمدەدى. ونىڭ سوزىنە سۇيەنسەك, رەسەي الەمدەگى كولىك تاسىمالىنىڭ ۇزدىگىنە اينالۋى ءتيىس. وسىعان بايلانىستى ول وڭىر­لەر مەن قالا باسشىلارىنا جول قۇرى­لىسىنىڭ ساپاسىن جاقسارتىپ, جاڭا تەحنولوگيالاردى قولدانۋعا تاپسىرما بەردى. بۇل ماقساتتى ورىنداۋ ءۇشىن ەل قازىناسىنان 11 تريلليون رۋبل قاراستىرىلادى.

«ەۋرازيالىق جۇك تاسىمالىنىڭ تامىرىنا اينالۋىمىز قاجەت. قازىر­دىڭ وزىندە «ەۋروپا – تىنىق مۇحيتى ايماعى» ءدالىزىنىڭ باستى بولىگىنە اينالاتىن اۆتوكولىك جولى سالىنىپ جاتىر. قىتاي مەن قازاقستانداعى ارىپتەستەرىمىز ءوز جۇمىسىن تولىق اياقتادى. ونداعى بولىك پايدالانۋعا بەرىلدى. ءبىز جەدەلدەتۋىمىز قاجەت», دەدى ۆ.پۋتين.

ۆ.ءپۋتيننىڭ ايتۋىنشا, رەسەي قازىر­گى تاڭدا حالىقارالىق ۇيىمدار­دىڭ جۇمىسىنا بەلسەنە ارالاسىپ كەلەدى. ماسەلەن, ەىدۇ, بۇۇ, شانحاي ىنتى­ماق­­تاستىق ۇيىمدارمەن ارىپتەس­تىك اياسى كەڭەيگەن. سونىمەن قاتار اقش جانە ەۋروپالىق وداقپەن ءوزارا ىقپالداستىقتى نىعايتۋعا مۇددەلى ەكەنىن جەتكىزدى. ءتىپتى كەي ماسەلەلەردە كوزقاراستارى ساي كەلمەسە دە, الەمدىك قاۋىپسىزدىك پەن بەيبىتشىلىك ءۇشىن جۇمىس ىستەيتىن سەرىكتەس بولىپ قالا بەرەتىنىن دە مالىمدەدى.

«ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق­تاعى ارىپتەستەرىمىزبەن بىرگە ۇيىم­دى باسەكەگە قابىلەتتى ەتۋدى كوزدەيمىز. كۇن تارتىبىندە ورتاق ەلەكتر ەنەرگياسىن, مۇناي مەن مۇناي ونىمدەرى, گاز نارىعىن قۇرىپ, كەدەندىك قىزمەتتى جاقسارتۋ تۇر. ەۋرازيالىق ۇلكەن ارىپتەستىك ورناتۋ بويىنشا جۇمىسىمىزدى جالعاستىرا بەرەمىز», دەدى ۆ.پۋتين.

سونىمەن قاتار ول قورعانىس سالا­سىنداعى جەتىستىكتەرگە دە توقتالدى. ماسەلەن, امەريكالىق زىمىراننان قورعانىس جۇيەسىنىڭ كۇشەيتىلگەنىنە بايلانىستى رەسەيلىك بالليستيكالىق زىمىراندار ونى اينالىپ وتەتىن جۇيەمەن جابدىقتالاتىنىن مالىمدەدى. بۇدان بولەك, قاناتتى زىمىراندار جانە سۇڭگۋىر قايىقتار پلاتفورماسىندا ارەكەت ەتەتىن بالليستيكالىق ەمەس يادرولىق كەشەندەردىڭ جاسا­لىپ جاتقانىن, ولاردىڭ تاياۋ ۋاقىتتا قارۋلى كۇشتەر ساپىنا قوسىلاتىنىن جەتكىزدى.

سونىمەن قاتار رەسەي پرەزيدەنتى كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ مادەني-اعارتۋ­شىلىق باعدارلامالار, ءبىلىم سالالارى, ەكونوميكالىق ساياسات جانە جاڭا تەحنولوگيالار جونىندەگى احۋالدى بايانداپ, جوسپارىمەن ءبولىستى.

قورىتا ايتقاندا, تاۋەلسىزدىك جىل­­دارىندا قازاقستاننىڭ بارلىق باستاما­لارىن قىزۋ قولداپ, ساياسي-ەكونو­مي­­كالىق سالادا سەنىمدى ارىپ­تەسى بولىپ كەلە جاتقان, ەكىجاقتى ىنتىماق­تاس­تىق­تىڭ دامۋىنا بارىنشا مۇددەلى, حالىقارالىق جانە ايماقتىق ۇيىمدار شەڭبەرىندە ەلىمىزبەن اۋىزبىرشىلىگى جاراس­قان رەسەيدىڭ الداعى ۋاقىتتاعى ءىس-قيمىلىنىڭ جوباسى ۆ.ءپۋتيننىڭ جولداۋىندا وسىلايشا كورىنىس تاپتى.

اباي اسانكەلدى ۇلى,

«ەگەمەن قازاقستان»

سوڭعى جاڭالىقتار