مەديتسينا • 28 اقپان, 2018

شايماردان نۋرۋموۆ: ءبىز – ءبىرتۇتاس حالىقپىز

2211 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

الدىمىزدا قازاقستاندىقتاردىڭ ەڭ ايتۋلى مەرەكەلەرىنىڭ ءبىرى – العىس ايتۋ كۇنى كەلە جاتىر.

شايماردان نۋرۋموۆ: ءبىز – ءبىرتۇتاس حالىقپىز

بۇل مەيرام قازاق­ستان حالقىنىڭ ىنتىماعىن, بىرلىگى مەن باۋىرلاستىعىن ودان ءارى نىعايتاتىن, قازاق حالقىنا بارشا جۇرتتىڭ ىستىق ىقى­لاسىن ارتتىراتىن بىردەن-ءبىر مەرەكە. بۇل كۇنى قازاقستاندى مەكەن ەتكەن بار­لىق ەتنوس وكىلدەرى قازاق حالقىنىڭ كىشى­پەيىلدىگى, اقكوڭىلدىگى, كەڭ بايتاق جەرىن­دەي كەڭپەيىلدىگىن تىلگە تيەك ەتىپ, ءوز ريزا­شى­­لىقتارىن ءبىلدىرىپ جاتادى. قازاق جەرىن­دە ءومىر ءسۇرىپ جاتقان بارشا جۇرت ەلىمىز­دىڭ دارا تۇلعاسى, بۇكىل الەمگە تانىمال ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆقا وزدەرى­نىڭ بۇگىنگى باقىتتى دا شاتتىقا تولى بەيبىت ومىرلەرى ءۇشىن العىسىن جاۋدىرىپ, ءىلتيپا­تىن بىلدىرۋمەن بولادى. سونىڭ ىشىندە قازاق­ستان ۇيعىرلارى دا وسى ەلدى مەكەن ەتىپ جاتقان 100-دەن استام ەتنوستىڭ وكىل­دەرىمەن تەڭ دارەجەدە باقىتتى ءومىر ءسۇرىپ جاتىر. حالقىمىزعا ءوز مادەنيەتىن, ءتىلىن, ءدىنىن جانە ءداستۇرىن ساقتاپ قالۋعا بار مۇمكىنشىلىك جاسالعان. قازىرگى تاڭدا ەلىمىزدە 70-كە جۋىق انا تىلىندە ءدارىس بەرەتىن مەكتەپتەر جۇمىس ىستەۋدە. بۇكىل دۇنيە جۇزىنە ءوزىنىڭ ونەرلى ارتىستەرىمەن تانىلعان رەسپۋبليكالىق مەملەكەتتىك ۇيعىر تەاترى بار. ق.قوجامياروۆ اتىنداعى بۇل تەاترعا وزدەرىڭىز بىلەتىندەي جاقىندا اكادەميالىق دارەجەسى بەرىلدى. بۇل قازاقستان ۇيعىرلارى ءۇشىن اسا قۋانتارلىق جاڭالىق بولدى. سونىمەن قاتار ەلىمىزدە رەسپۋبليكالىق دارەجەدە «ۇيعىر اۆازي» اتتى انا تىلىندە شىعاتىن 15 مىڭ وقىرمانى بار گازەت جۇمىس ىستەيدى. ر.سۇلەيمەنوۆ اتىنداعى شىعىستانۋ ينستيتۋتىندا ۇيعىرتانۋ عىلىمي ورتالىعى جۇمىس ىستەيدى. ۇلدارىمىز بەن قىزدارىمىز حالىق شارۋاشىلىعىنىڭ بارلىق سالالارىندا قىزمەت اتقارىپ كەلەدى.

قازاقستان ۇيعىرلارىنىڭ ەتنومادەني ورتالىعىنىڭ نەگىزگى قىزمەتتەرىنىڭ ءبىرى قايرىمدىلىق كومەك كورسەتۋ بولىپ تابىلادى. ايتالىق سوڭعى ءبىر-ەكى جىلدىڭ كولەمىندە ميلليونداعان قاراجات قايى­رىمدىلىق ماقساتتارعا ءبولىنىپ, جۇم­سالدى. كوپتەگەن قايىرىمدىلىق ءىس-شارالارىنا دەمەۋشىلىك جاسالدى. الەۋمەتتىك جاع­دايى تومەن وتباسىلارعا دا ۇنەمى قار­جىلاي كومەك بەرىپ, قامقورلىق جاساپ كەلەدى. مىسال كەلتىرسەك, جاقىندا الماتى وبلىسى تالعار اۋدانىنىڭ تۇزدىباستاۋ اۋىلىندا بىرنەشە ءۇي ورتەنىپ, تۇرعىندار قيىن جاعدايدا قالدى. ءبىرى قازاق, ءبىرى ۇيعىر جانە ورىس بولىپ تابىلاتىن بۇل اۋىل تۇرعىندارى دا بەرىلگەن جاردەم مەن دەمەۋشىلىكتەر ءۇشىن ءوز العىستارىن ايتىپ جاتتى. قاراعاندىدا بول­عان سۋ تاسقىنى, الماتى وبلىسىنداعى سەل كەزىن­دە دە كوپتەگەن ازاماتتار كومەككە مۇق­تاج بولدى. ۇيعىر ورتالىعىنىڭ جىگىتباسى كەڭەسى, ايەلدەر كەڭەسى جاپا شەككەندەرگە بارىن­شا قولداۋ كورسەتىپ, بەلسەندى تۇردە قىزمەت اتقاردى.

قازاقستان ۇيعىرلارى پرەزيدەنت ن.نازارباەۆتىڭ ىشكى-سىرتقى ساياساتىن تولى­عى­مەن قولدايدى. سونىڭ ىشىندە «ماڭگى­لىك ەل» ستراتەگياسى قازاقستان ۇيعىر­لارى ءۇشىن كوپتەگەن مىندەتتەر جۇكتەدى. ەلبا­سى ن.نازارباەۆتىڭ قازاق ءتىلىن لاتىن گرافيكاسىنا وت­­كىزۋى كەزەڭىندە دە قازاقستاندىق ۇيعىر­لار انا ءتىلىن لاتىن تاڭباسىنا نەگىزدەپ بىرگە كوشۋ­گە شەشىم قابىلدادى. ءاربىر قازاق­ستان­دىق ۇيعىر جاقسى تۇسىنەتىن ءبىر قاعيدا مىناۋ: «ەگەر قازاق جەرىندە قازاقستان ماڭگى بولسا, قازاقستان ۇيعىرلارى دا, ولاردىڭ ءتىلى, ءدىنى جانە ءداستۇرى دە ماڭگىلىك بولادى». سوندىقتان ءاربىر قازاقستاندىق ۇيعىر قازاقستاننىڭ دامۋى مەن گۇلدەنۋىنە ءاردايىم ءوز ۇلەسىن قوسا بەرەدى.

شايماردان نۋرۋموۆ,

ءماجىلىس دەپۋتاتى, قحا مۇشەسى, قازاقستان ۇيعىرلارىنىڭ ەتنومادەني ورتالىعىنىڭ توراعاسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار