تاريح • 21 اقپان، 2018

ارىستانبەك مۇحامەديۇلى: ناۋرىز ەڭ اۋەلى بالدىرعاندارعا ارنالۋى كەرەك

653 رەتكورسەتىلدى

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مادەنيەت جانە سپورت مينيسترى ؛ارىستانبەك مۇحامەديۇلى «؛ەگەمەن قازاقستانعا»؛ ناۋرىز مەيرامىن جاڭا ۇلگىدە وتكىزۋ جونىندە تارقاتا اڭگىمەلەپ بەردى.

&ndash؛ ارىستانبەك مۇحامەدي­؛ۇلى، وسىدان بىرەر جىل بۇرىن رەس­؛­؛پۋب­؛ليكالىق ءباسپاسوز بەت­؛تەرىندە ناۋرىز مەيرامىن جاڭا ۇلگىدە وتكىزۋ جونىندە تول­؛عاقتى وي ايتىپ، جالپى ۇلتتىق اۋقىمدا اتاپ ءوتۋ­؛دىڭ تىڭ جولدارىن ۇسىنعان ەدى­؛ڭىز. ەلباسىنىڭ بىلتىر ءساۋىر ايىن­؛دا جاريالانعان ماقا­؛لاسىنان كە­؛يىن بۇل ماسەلەگە ەرەكشە دەن قويۋ قاجەت­؛تىلىگى تۋىنداعان سەكىلدى.

&ndash؛ ءاربىر مەرەكەنىڭ وزىندىك سال­؛ماعى بار، ال ناۋرىز ءبىزدىڭ ۇلت­؛تىق ەڭ ءبىرىنشى مەرەكەمىز! ءداس­؛تۇرىمىزدى دارىپتەپ، اسىل مۇرا­؛لارىمىزدىڭ بەدەرىن ايشىق­؛تاۋ­؛دا ورنى ەرەكشە بۇل مەرەكەنى قازاق حالقى «؛جاقسىلىقتىڭ باس­؛تاۋى»؛ دەپ ۇعادى. مەملەكەت باس­؛­؛شىسىنىڭ «؛بولاشاققا باع­؛دار: رۋحاني جاڭعىرۋ»؛ اتتى ماقا­؛لاسىندا: «؛جاڭا تۇرپاتتى جاڭ­؛عىرۋدىڭ ەڭ باستى شارتى &ndash؛ سول ۇلتتىق كودىڭدى ساقتاي ءبىلۋ. ون­؛سىز جاڭعىرۋ دەگەنىڭىزدىڭ قۇر جاڭ­؛عى­؛رىق­؛قا اينالۋى وپ-وڭاي»؛، &ndash؛ دەپ ايت­؛قان ءسوزى بار.

شىعىستىڭ شىرايىن كەل­؛تىر­؛گەن، حالىق اراسىندا كەرە­؛مەت قول­؛داۋعا يە بۇل مەرەكە حVIII عا­؛سىر­؛عا دەيىن ەجەل­؛گى گرەكيادا، ەجەل­؛گى ريمدە، ۇلى­؛بري­؛تانيادا، 1700 جىلعا دەيىن ەجەلگى رۋستە دە اتالىپ كەلگەن. سوندىقتان تاريحى ارىدە جاتقان وسى ۇلىق كۇنگە ءبىز ايرىقشا ىقىلاس تانىتىپ، ونىڭ مازمۇندىق قىرى مەنەن سىرىن ودان ءارى بايىتا ءتۇسۋىمىز كەرەك. ناۋرىز مەرە­؛كەسى 1991 جىلى 15 ناۋرىزدا قازاق­؛ستان پرەزيدەنتى جارلىعىنىڭ نەگىزىندە مەملەكەتتىك مارتەبەگە يە بولعان. ال 2009 جىلدىڭ 24 ساۋىرىندە ەلباسى ناۋرىز ايىنىڭ 21، 22، 23 كۇندەرىن «؛ناۋرىز مەيرامى»؛ دەپ جاريالادى.

ناق وسى كۇننەن باستاپ رەس­؛پۋبليكامىزدا ناۋرىز مەيرامى كەڭىنەن اتاپ وتىلە باستادى. دانىشپان اتا-بابالارىمىز بۇل كۇندى تابيعاتتىڭ عا­؛جاپ بەل­؛گىلەرىن ەسكەرە وتىرىپ، اي­؛رىق­؛شا قاسيەتى بار اي رەتىندە باعالاعان.

ۇلىتاۋ سۇحباتىندا ەلبا­؛سى ن.ا.نازارباەۆ: ء«؛بىز ۇلت­؛تىق مادە­؛نيە­؛تى­؛مىز بەن ءسالت-داستۇرى­؛مىزدى قاس­؛تەر­؛لەۋىمىز كەرەك»؛ دەگەن سوزىندە ۇل­؛كەن ءمان جاتىر. زامان ءبىر ورىندا تۇرعان جوق. ناۋرىز مەيرامىنا جاڭا رەڭك بەرۋ ءۇشىن ادامنىڭ ۇلتىنا، ءدىني باعىنىستىلىعىنا قاراماستان، ادامگەرشىلىك قۇندىلىقتار­؛عا ءمان بەرگەنىمىز ابزال. قازاقستان حالقى تۇگەل قامتىلاتىنداي ماز­؛مۇنىن جاساۋ كەرەك. بىرلىكتىڭ، تاتۋلىقتىڭ، ەڭبەكتىڭ، ىزگىلىكتىڭ، باقىتتىڭ مەرەكەسى بارىمىزگە قاتىستى. ؛

&ndash؛ ەل اراسىندا «؛ناۋرىز مەرەكەسى بۇقارالىق سيپاتتان اجىراپ، ساح­؛نالىق كەيىپكە ەنىپ كەتتى»؛ دەگەن دە سوزدەر ايتىلىپ ءجۇر.

&ndash؛ ءيا، ازداعان جۇرتشىلىق­؛تىڭ قى­؛زىق­؛تاۋىنا عانا اينال­؛عان فولك­؛­؛لور­؛لىق قويىلىم كورى­؛نى­؛سىنەن اسپاي جۇرگەنى راس. سول سە­؛بەپتى مەرەكەنىڭ وزىنە ساي­؛­؛كەس اي­؛شىق­؛تارىن تۇلەتە وتى­؛­؛رىپ، فولك­؛لورلىق-ەتنوگرافيالىق اۋقىم­؛نان جالپى قازاقستان­؛دىق مە­؛رەكە دارەجەسىنە جەتكىزۋ كەرەك. بۇل ماسەلەدە ۇلتتىق نامىس پەن رۋحاني بولمىسىمىزدى جاڭعىرتۋ دەگەن اسقاق وي جاتىر. ءقازىر ناۋرىز دەگەندە، تىگىلگەن كيىز ۇيلەرگە كەلىپ، قوناق بولىپ كەتەتىندەر مەن سىرتتان باقى­؛لايتىندار دەپ ەكىگە ءبولىپ قاراۋعا بولادى. مەرەكەدە باقى­؛لاۋ­؛شىلار بولمايدى، ءبارى دە قاتى­؛سۋ­؛شى بولۋ كەرەك. ءبىز وسىعان اسا نازار اۋدارعانىمىز ءجون. سون­؛دىقتان دا ناۋرىزعا قاجەت ىر­؛گەلى ىزدەنىستەر مەن تاريحي ءارى زاما­؛ناۋي شارالار تۋراسىندا ايتار بولساق، مۇنىڭ بىرنەشە جولى بار. ؛

&ndash؛ ول قانداي جولدار؟ ؛

&ndash؛ ءبىرىنشى. ەڭ اۋەلى ناۋرىز بال­؛­؛دىر­؛عاندارعا ارنالۋى كەرەك. ناۋرىزدا ءبىز بار مەيىرىم-شاپا­؛عاتىمىزدى بالعىن بالا­؛پان­؛دارىمىزعا ارناعانىمىز دۇرىس. جاڭا جىلعا ءسابي نەگە ءۇيىر؟ روج­؛دەستۆو نەسىمەن مىقتى؟ اياز اتا دا، سانتا-كلاۋس تا ەڭ اۋەلى بالا­؛­؛نىڭ ءتىلىن تابادى. ءبىر عانا شى­؛ر­؛شا سول كۇننىڭ شىرايىن كە­؛ل­؛تىرىپ، جاڭا جىل­؛دىڭ يدەولو­؛گيا­؛لىق نىسانىنا اينالىپ كەتتى.

العاشىندا جاڭا جىل قار­؛ساڭىندا ۇيگە تەك قاراعاي نەمەسە شىرشا بۇتاعىن ورناتقان. بەرتىن كەلە ءبۇتىن ءبىر اعاشتى ساندەپ قويۋ داستۇرگە اي­؛نالعان. العاشقى جاڭاجىلدىق شىرشا فران­؛سۋزدىق اۋداننىڭ ءبىرى &ndash؛ ەلزاستا ورناتىلعان. بۇل وقيعا، شامامەن، 1600 جىلدارى بول­؛­؛عان ەكەن. ال ەندى سول شىرشا­؛نىڭ اينالا­؛سىن­؛دا اسىر سالعان ويىن بالاسىنا اياز اتا­؛لار سىيلىق سىي­؛­؛لايدى، تار­؛تۋ-تارال­؛عىسىن جا­؛ساي­؛دى. وتباسى مۇشە­؛لەرىن، ۇل­؛كەن­؛دەردى دە نازاردان تىس قال­؛دىرىپ كورگەن ەمەس. وسى ءتارىز­؛دى ءداستۇردىڭ بەرىك ورنىعۋى بۇل مەرە­؛كە­؛لەردى حالىققا بارىنشا جاقىن­؛­؛داتقانى ءمالىم. ءسويتىپ جاڭا جىلدان ءاربىر بالا توسىن جاڭا­؛لىقتار كۇتەدى.

سول سەكىلدى ناۋرىزدىڭ قادىر-قا­؛سيەتىن جان-جاقتى قامتي وتى­؛رىپ، شىن مانىندە مەرەكە جاسا­؛عىمىز كەلسە، ناۋرىزدىڭ ءبىرىنشى ماعىناسى دا، ءسانى مەن سالتاناتى دا بالدىرعاندار بولۋى ءتيىس.

ەكىنشى. ۇلتتىق كيىم. وسىن­؛داي قا­؛سيەتتى كۇندەرى اركىم وزى­؛نە جارا­؛سا­؛تىنداي، سان-سال­؛تا­؛نا­؛تىمەن، ماق­؛تا­؛نىشپەن كيەتىندەي ۇلتتىق كيىم ۇلگىلەرىنە ەرەكشە ءمان بەرسە. ناۋرىز &ndash؛ بارشا قازاق­؛­؛­؛ستاندىقتاردىڭ مەرەكەسى. سون­؛­؛­؛دىقتان بۇل ۇلى مەرەكەگە ءار ۇلتتىڭ وكىلى وزدەرىنە ءتان ءداس­؛تۇرلى كيىم­؛دەرىن كيسە. قازاقتىڭ ءداستۇرلى ۇلت­؛تىق كيىمىنە كۇللى الەم تامسانا، قىزى­؛عا قارايدى. بار­؛­؛لىعىمىز وسى قاسيەتتى كۇنى، باس­؛­؛قا دا اتاۋلى كۇندەرى ۇلتتىق كيىم كيىپ شىعايىق! ؛

بايقاساڭىز، تاۋەلسىزدىك تاڭى اتقا­؛لى بەرى جوعارعى بيلىك­؛تەن ناۋرىز مە­؛رە­؛كەسىندە ەلباسى نۇرسۇلتان ءابىشۇلى نازارباەۆ قانا ادەمى شاپان كيىپ، ۇلىس كۇنىندە قالاي ءجۇرۋدىڭ كەرەمەت مادەنيەتتى ۇلگىسىن كورسەتۋدە.

قازاقتىڭ «؛تانىعان جەردە بوي سىيلى، تانىماعان جەردە تون سىيلى»؛ دەيتىن ماتەلى بار. حالىق اراسىندا بەلگىلى ءبىر توپتار ۇيدە دە، تۇزدە دە، كۇندەلىكتى تۇرمىستا دا ۇدايى جاق­؛­؛سى كيىنىپ جۇرگەن. ەل اعالارى جاعا­؛لى كيىم، تىماق جانە بورىك كيگەن. مەنىڭشە، ءبىز شال، اقساقال، قاراساقال، قارت، قاريا سەكىل­؛دى اتاۋلاردى كەز كەلگەن جەرگە ءجون-جوسىقسىز قىستىرا بەرمەي، ءوز ارداق­؛تىلارىمىزدى سىيلاپ، ەل اعاسى دەسەك ورىندى بولماي ما؟! ؛

ال ەندى باس كيىمگە كەلسەك، تىماق­؛­؛تىڭ ءتۇرى كوپ قوي. تۇلكى تى­؛ماق، ەلتىرى تىماق، سەڭسەڭ تىماق، پۇشپاق تىماق. سىرتىن بەرىك، قىمبات ماتالارمەن تىستايدى. تىماق &ndash؛ قاسيەتتى باس كيىم. ونى ايىرباستاۋعا بولمايدى، وعان اياق تيگىزبەيدى. جاقسى كىسىلەر­؛دىڭ تىماعى اتادان بالاعا مۇرا رەتىندە قالىپ وتىرعان. ءبىزدىڭ ەسىمىزدە تىماققا سالۋ دەيتىن سالت بولعان. حالىقتا ادەتتە شالا تۋعان ءسابيدى وسىلاي وسىرەتىن عۇرىپ بار. ونىڭ سەبەبى كۇنىنەن ەرتە تۋعان ءسابي ۇستاۋعا، بەسىككە سالۋعا كەلمەيدى، تىماق جىلى، ءارى بولەۋگە، ۇستاۋعا ىڭعايلى بولا­؛دى. بۇل &ndash؛ تىماقتىڭ ءقادىرى مەن قا­؛سيەتىن بەينەلەيتىن كورىنىس. ۇل­؛­؛تى­؛­؛مىز­؛دىڭ باس كيىمدەرىنىڭ تاعى ءبىرى &ndash؛ بورىك. بورىكتىڭ سىرتى ماق­؛پال، ءپۇلىش، بارقىت سياقتى قىم­؛بات ماتالاردان تىگىلەدى. سان­؛دىك ءۇشىن توبەسىنە ۇكى، جيەگىنە مون­؛شاق، شاشاق، ءتۇرلى اسىل تاس­؛تار، تۇيمە، وقا، زەر، كۇمىس تاعىلادى.

جاس جىگىتتەر مەن سال-سەرى­؛لەر، اقىن­؛دار بورىكتەرىنە ۇكى تا­؛عىپ، زەرلەپ، ورنەكتەپ كيگەن. مى­؛­؛­؛سالى، اقان سەرى، ءبىرجان سال، ۇكى­؛لى ىبىراي، ءماشھۇر ءجۇسىپ كوپەي­؛ۇلى بورىكتەرىنىڭ توبەسىنە ۇكى تاعىپ جۇرگەن.

انالارىمىز، قىز-كەلىن­؛شەك­؛تەر بەرگەك، بورىك، جاۋلىق، جەلەك، جىرعا، كيمەشەك، كۇندىك، ورا­؛مال، قارقارا، ساۋكەلە، تاقيا، ءشالى كيگەن. سونىڭ ىشىندە ساۋكە­؛لە­؛نىڭ ورنى بولەك. ساۋكەلە &ndash؛ تەك باس كيىم ەمەس، ول &ndash؛ قازاق حال­؛قى­؛نىڭ بايلىعى مەن ءسان-سال­؛تاناتىنىڭ، مادەنيەتى مەن ونەرى­؛نىڭ وزىق ۇلگىسى، ونەر تۋىندى­؛سى رەتىندە باعالاناتىن وتە قىم­؛بات ەتنوگرافيالىق مۇلىك. سونى­؛مەن بىرگە ول &ndash؛ قازاقتىڭ قىز­؛دارى­؛نا دەگەن كوزقاراسىنىڭ دا ءبىر بەلگىسى. ؛
مۇنىڭ ءبارى اينالىپ كەلگەندە، ەكونوميكامىزدىڭ دا قوزعاۋشى كۇشتەرىنىڭ بىرىنە اينالادى. ەل اراسىندا ۇلتتىق كيىمگە دەگەن سۇرانىس پايدا بولادى دا، كاسىپكەرلەر ساپالى ونىمگە كوڭىل بولە باستار ەدى.

ۇشىنشى. قىزعالداق &ndash؛ ناۋرىز­؛دىڭ اتريبۋتتىق بەلگىسى، ەمبلەماسى رەتىندە بەكىتۋدى قاجەت ەتەدى. گۇلدىڭ ادامعا دەگەن اسەرى وتە مول. سەبەبى گۇلدەن ەرەكشە سۇلۋ­؛لىقپەن بىرگە ادام ءنار الا­؛دى. گۇل تۇرعان جەردە بيىك سەزىم بار. مەرەكە كۇنى انالارعا، قىز-كەلىن­؛شەكتەرگە گۇل سىيلاۋ كوڭىلدەرگە قۇشتارلىق سىيلايدى. ؛

بۇعان قوسا مەكەمەلەر، كوشە­؛لەر، ساياباقتار قىزعالداقتارمەن، باسقا دا گۇلدەرمەن كومكەرىلىپ، اباتتاندىرىلسا نۇر ۇستىنە نۇر. ؛

تورتىنشى. كۇن مەن ءتۇننىڭ تەڭەلۋى &ndash؛ استرونوميالىق كوكتەم­؛نىڭ تۋۋى. استرونومداردىڭ تىلى­؛مەن ايتار بولساق، بۇل كەزدە كۇن­؛نىڭ ورتالىعى ءوز قوزعالىسى بارى­؛سىندا جەر ەكۆاتورىن كەسىپ وتەدى. عىلىمدا كوكتەم تۋاتىن مەزگىلدى تۇرلىشە شامالاۋ ءادىسى قالىپتاسقان. كۇن قوزعالىسىنا نەگىزدەلگەن ەسەپ بويىنشا ناعىز كوكتەم وسى &ndash؛ كۇن مەن ءتۇننىڭ (21-نەن 22-نە قاراعان ءتۇنى) تەڭەلۋ ءساتى. ءتۇن ورتاسى اۋعاندا جاپپاي جاڭا كۇندى قارسى الۋ ءداس­؛تۇ­؛رىن تۇ­؛لەت­؛كەنىمىز ابزال. باس­؛قا حالىق­؛تار­؛عا قاراعاندا، قازاق­؛ستان حال­؛قى­؛­؛­؛نىڭ جاڭا جىل &ndash؛ ناۋرىزدى قار­؛سى الۋى وسى قاسيەتىمەن باسىم.

بەسىنشى. باتىستىق اعايىن­؛دار «؛امال كەلدى &ndash؛ جىل كەلدى!»؛ دەپ، ارقا-جارقا بولىپ، ۇلىس كۇنىن ءبىر كىسىدەي اتاپ وتەدى. ال بۇل ەرەك­؛­؛شە كۇن ۇلت كوشباسشىسى ەل دامۋىنىڭ كەپىلى رەتىندە بەل­؛گى­؛لەپ بەرگەن بىرلىك، تاتۋ­؛لىق، وت­؛­؛با­؛­؛سى­؛نى قاستەرلەۋ سياقتى ادام­؛­؛­؛زات­؛تىق قۇندىلىقتارعا قۇ­؛رىل­؛­؛عان. ناۋرىز مەيرامىنا ال­؛دىن الا ۇلكەن دايىندىقتار جاسا­؛لادى. 14 ناۋرىز كۇنى تاڭعى ساعات 6-دان باستاپ جۇرتتىڭ ءبارى ءۇي-ۇيدى جاعالاپ كورىسەدى. «؛كىم ەرتە تۇرىپ، 40 ۇيگە كىرىپ، كورىسەتىن بولسا، سوعان قىدىر اتا نەسىبەسىن بەرەدى»؛ دەگەن دە ءسوز بار. سول نەسىبەنى الىپ قالۋ ءۇشىن كىشكەنتاي بالدىرعاندار تاڭ اتپاي ەرتە تۇرىپ، ۇي-ۇيگە جۇگىرىپ، ۇلكەن اتا-اجەلەرگە بارىپ كورىسەتىن. ۇلكەن ادامدار «؛بۇگىن كورىسۋگە ادامدار كەلەدى»؛ دەپ، ءۇيىنىڭ اينالاسىن، ءىشىن تازالاپ، جاڭا كيىمدەر كيىپ، كۇتىپ وتى­؛رادى. سونىمەن بۇل كۇن كورى­؛سۋ كۇنىنە سۇرانىپ-اق تۇر.

التىنشى. ناۋرىز مەيرا­؛مىنىڭ رۋحاني-مادەني تاربيەلىك ءمانىن ءىس جۇزىندە ومىرگە ەنگىزۋدى ۇسىنساق ارتىق بولا قويماس. بۇل ماقساتتا ناۋرىزدىڭ ء21-ى كۇنى سيپاتىن اشاتىنداي ءارى ۇلتتىق تانىم مەن ءداستۇر سالتتى جاڭعىرتاتىنداي ؛

&bull؛ وتباسى كۇنى
&bull؛ قايىرىمدىلىق جاساۋ كۇنى
&bull؛ اق داستارقان كۇنى
&bull؛ تال ەگۋ كۇنى
دەپ مازمۇن بەرە وتىرىپ، رۋحاني ءىس-شارالاردى نەگە قالىپ­؛تاستىرماسقا.

ماسەلەن، وتباسى كۇنى اتا-بابا رۋحىنا تاعزىم ەتە وتىرىپ، ءۇي ءىشى تۇگەل تۋعاندارىمەن كەزدەسكەنى دۇرىس. ءداستۇردىڭ وزىعى بار. كورەي حالقى جىلدىڭ ءبىر كۇنىن تەك وتباسى-وشاق قاسىندا وتكىزۋ ءۇشىن، وتباسى مۇشەلەرى اتا-اناسىنا سالەم بەرە بارىپ، بىر-بىرىنە قۋانىش سىيلايدى ەكەن. قايىرىمدىلىق جاساۋ كۇنى استا-توك ىسىراپشىلدىققا ەمەس، بالالار جانە قارتتار ۇيلەرىنە سىي-سياپات جاساۋمەن ەرەكشەلەنسە. ال اق داستارقان كۇنى &ndash؛ ۇلتتىق تاعامدار كۇنى دەسە دە بولعانداي. باۋىرساق، تابا نان، سالما، مايشەلپەك، قاتتاما، تالقان، بيداي كوجە، تارى، جەنت، مايسوك، بوكپە ت.ب. تاعامداردىڭ ىڭعايلى قاپتامامەن شىعارۋ وندىرىسىنە دەن قويساق قۇبا-قۇپ بولار ەدى.ناۋرىزدا سونىمەن قاتار جاپپاي تازالىق شارالارىن وتكىزۋ كەرەك. ء«؛بىر تال كەسسەڭ، ون تال ەك!»؛ دەگەندەي، 21 ناۋرىز بارشامىز، اسىرەسە بالالارىمىزدان باستاپ، تال ەگىپ، كوشەت وتىرعىزۋمەن اينالىسساق. بۇل كۇن تامىلجىعان تابيعاتتىڭ قايتا وياناتىن تۇسى. تەك قانا ءوز ءۇيىمىزدى ەمەس، سونى­؛مەن قاتار اۋىلداعى اۋلامىز بەن قالا كوشەلەرىنىڭ تازالىعىنا دا قاراۋىمىز قاجەت. اينالا تا­؛بيعاتتى اسەم ەتە تۇسەتىن دە وسى جاي­؛­؛قالعان اعاش­؛تار مەن گۇل­؛دەر ەمەس پە؟ ءارى بال­؛دىر­؛عان­؛دارى­؛مىز­؛دى ەڭبەككە باۋلۋدىڭ تاماشا ۇلگىسى بولار ەدى.

جەتىنشى. ءدال وسى «؛ناۋرىز مەيرامى»؛ كۇندەرى اياسىندا ەلى­؛مىزدىڭ ىسكەر ازاماتتارى، مەسە­؛ناتتار، قوعامدىق ۇيىمدار مەن مەكەمەلەر بالالار ۇيلەرىنە، تۇرمىسى تومەن وتباسىلارعا جانە قوعامنىڭ الەۋمەتتىك قورعال­؛ماعان توپتارىنا جاردەم جاساپ، قايىرىمدىلىق شارالارى­؛نا كوڭىل بولگەنى ءجون. اس ءمازىرىن ءاز-ناۋرىزعا بەيىمدەپ، كاسىپكەرلەر ناۋرىز كوجە، باۋىرساعىن الدىمەن سول ادامدارعا تەگىن تاراتسا. بۇل يگى ىستە قازاقستاننىڭ بەل­؛سەندى جاستارىن، ۆولونتەرلاردى ناۋرىزدىڭ جاڭا تۇرپاتتا تويلانۋىنا جۇمىلدىرساق، جۇ­؛رە­؛گىمىزگە جاقىن مەرەكەنىڭ ءمانى مەن ءسانى ارتا تۇسەدى. كەرەك دەسەڭىز، ناۋرىزدىڭ رۋحاني مار­؛تەبەسى ءۇشىن، جىل سايىن قىس ايلارىندا ءداستۇرلى بەرىلەتىن ادەبيەت پەن ونەر سالاسى قايراتكەرلەرىنە ارنالعان سىيلىقتاردىڭ تابىس ەتۋ مەرزىمىن دە ناۋرىز مەيرامىنا اۋىستىرعان ابزال.

سەگىزىنشى. قىدىر بابا (قىزىر) بار جاقسىلىقتىڭ، مول­؛­؛ش­؛ى­؛لىق پەن بەرەكەنىڭ يەسى، ءۇمىتت­؛ىڭ شىراعىن جاعاتىن كيە. «؛قىرىقتىڭ ءبىرى &ndash؛ قىدىر»؛ ءسوزىنىڭ استارىنان وسىنداي تۇسىنىكتەن تۋىنداعان فاكتوردى كورەمىز. قىدىر بابا كوپشىلىكتىڭ الدىندا قاشانعا دەيىن باتا بەرىپ، «؛ۇلكەن»؛ كىسىلەردىڭ سوڭىندا ءجۇرۋى ءتيىس؟ ؛

قيالدى ۇشتاي تۇسەتىن مۇم­؛كىن­؛دىكتەردى پايدالانايىق. ەن­؛دەشە، قىدىر بابانى ناۋرىز مەي­؛رامىن وتكىزۋ بارىسىندا ۇتىم­؛­؛دى پايدالانعان ابزال. ۋا­؛قى­؛تى­؛نىڭ دەنىن بالالارمەن وت­؛كىز­؛سىن. تاقپاق ايتقىزسىن، ولەڭ وقىت­؛سىن، ءان تىڭداسىن، ونەرىن كور­؛سىن! سوندىقتان قىدىر اتا­؛نىڭ مەيىرىمى الدىمەن بال­؛دىر­؛عان­؛­؛دار­؛دىڭ كوتەرىڭكى كوڭىل كۇيى­؛مەن ۇشتاسقانى كەرەك.

&ndash؛ ناۋرىز كەزىندەگى مادەني جانە سپورتتىق شارالاردى قايتەمىز؟

&ndash؛ دۇرىس ايتاسىز. ناۋرىز مەي­؛رامى اياسىندا مەملەكەتتىك دەڭگەي­؛دەگى ءداستۇرلى مادەني جانە سپورتتىق ءىس-شارالار ۇيىمداس­؛تىرۋدى جانداندىرۋ كەرەك. سونداي-اق بۇقارالىق سپورتتى جانە حالىقتىق داستۇرلەردى ناسيحاتتاۋ ماقساتىندا، ۆەلوشەرۋ، مارافون سەكىلدى بۇكىل حالىقتىق سيپاتى بار سپورت شارالارىمەن قاتار ۇلتتىق ويىنداردان جىل سايىنعى رەسپۋبليكالىق «؛ناۋرىز سپارتاكياداسىن»؛ ۇيىم­؛داس­؛تىرۋدى ۇسىنامىز. باق مۇم­؛كىن­؛دىكتەرىن پايدالانۋعا ايرىق­؛شا نازار اۋدارعانىمىز ابزال. بارلىق بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى ناۋرىز مەيرامىن اتاپ ءوتۋ بارىسىندا وتكىزىلىپ جات­؛قان شارالاردىڭ تانىمدىق جانە مازمۇندىق جاعىنا ءمان بەرۋى ءتيىس. ناۋرىز يدەياسىن ناسي­؛حات­؛تاۋ بارىسىندا ايماقتار اراسىندا تەلەكوپىرلەر وتكىزۋ، تەلەمارافوندار مەن تاقىرىپتىق باع­؛دار­؛لامالار، اقپاراتتىڭ باسقا دا فور­؛مالارىن ۇيىمداستىرۋدىڭ ماڭىزى زور.

&ndash؛ شىنىمەن-اق، ءسوزىڭىزدىڭ جانى بار. بىلاي قاراساڭ قول­؛دان كەلەتىن-اق نارسە. اتا-باباعا تاعزىم، ۇرپاققا ونەگە بولۋشى ەدى.

&ndash؛ ءيا. ناۋرىز قوعامدا ساياسي تۇراقتىلىقتى، دوستىق پەن كەلىسىمدى نىعايتۋدىڭ، جالپى قازاقستاندىق، وتباسىلىق مەرە­؛كەنىڭ تەتىگىنە اينالا باس­؛تاۋى ءتيىس. بۇل &ndash؛ وسىناۋ قاسيەتتى دە قاستەرلى جەردى مۇرا ەتىپ قالدىرىپ كەتكەن اتا-بابا الدىنداعى بورىشىمىز. بۇل &ndash؛ ءبىزدىڭ ۇرپاق الدىنداعى مىندەتىمىز!
«؛بىزدىڭ قاسيەتتى جەرىمىزدى ىقى­؛لىم زامانداردان ۇلى دالا دەپ، ال بابالارىمىزدى ۇلى دالا­؛­؛نىڭ ۇرپاقتارى دەپ اتاعان. ءبىز &ndash؛ سولاردىڭ جالعاسىمىز، ۇلى دالانىڭ مۇراگەرلەرىمىز. وسىناۋ كەڭ-بايتاق ۇلى دالانىڭ كوگىندە حالقىمىزدىڭ باق جۇلدىزى بولىپ جاڭا قازاقستان دۇنيە­؛گە كەلدى. ءبىزدىڭ قازاقستانىمىز &ndash؛ ۇلى ىس­؛تەردىڭ ۇيىتقىسى بول­؛عان ۇلى دالا ەلى!»؛ دەپ ەدى عوي پرەزيدەنت.

بولاشاققا باعدار جاساپ، ۇلكەن سەرپىلىس جاساعان ەلىمىزگە ءقازىر دۇنيەجۇزى تامسانىپ، ۇلكەن ۇمىتپەن قاراپ وتىر. ەندەشە، يگىلىككە بەتتەگەن كەز كەلگەن جاڭا باستامانى ەرەكشە ىقىلاسپەن اتقارىپ، جاڭعىرعان رۋحتىڭ جارشىسى بولۋعا ۇمتىلايىق.

&ndash؛ اڭگىمەڭىزگە راقمەت. ؛

اڭگىمەلەسكەن ؛عابيت ىسكەندەرۇلى،
«؛ەگەمەن قازاقستان»؛

باننەر
سوڭعى جاڭالىقتار

يمپورتتان نە ۇتتىق؟

ەكونوميكا • كەشە

«ەكى جۇلدىز» بايقاۋى الماتىدا باستالدى

رۋحانيات • 20 قىركۇيەك، 2019

تارازدا جەدەل بايلانىس ورتالىعى اشىلدى

ايماقتار • 20 قىركۇيەك، 2019

ليساكوۆتىڭ «بايتەرەگى»

ايماقتار • 20 قىركۇيەك، 2019

گوبەلەن – تەكتى ونەردىڭ تۋىندىسى

رۋحانيات • 20 قىركۇيەك، 2019

«مادەني قابات» جويىلعان جوق

قوعام • 20 قىركۇيەك، 2019

شاحماردان تەربەلگەن تالبەسىك

رۋحانيات • 20 قىركۇيەك، 2019

ۇقساس جاڭالىقتار