جيىنعا ءماجىلىس توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ۆلاديمير بوجكو باستاعان دەپۋتاتتار, ياعني وسى پالاتاداعى «نۇر وتان» پارتياسى فراكتسياسى جانىنداعى الەۋمەتتىك جانە وڭىرلىك ساياسات پەن ماسليحاتتارمەن جۇمىس جونىندەگى كەڭەستەر مۇشەلەرى, اۋىل شارۋاشىلىعى ءبىرىنشى ۆيتسە-ءمينيسترى ارمان ەۆنيەۆ, اۋىل شارۋاشىلىعى, ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىكتەرىنىڭ, سونداي-اق اقمولا, قاراعاندى, قوستاناي, پاۆلودار جانە سولتۇستىك قازاقستان وبلىستارى اكىمدىكتەرىنىڭ, قوعامدىق بىرلەستىكتەر مەن بيزنەس ورتانىڭ وكىلدەرى قاتىستى. بۇگىندە اگرارلىق عىلىمدى دامىتۋ مەن ونى وندىرىسكە كەڭىنەن ەنگىزۋ كەمشىن سوعۋدا. بۇدان باسقا, سالانى كوممەرتسيالاندىرۋ ماسەلەسى دە وڭ شەشىمىن تاپپاي وتىر. اگروونەركاسىپ كەشەنىنە كادرلار دايارلاۋ ءىسى دە كۇن تارتىبىندە تۇر.
اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ ءبىرىنشى ۆيتسە-ءمينيسترى ارمان ەۆنيەۆ سالانى دامىتۋ بويىنشا 9 باعىتتا جۇمىس اتقارىلىپ جاتقاندىعىن ايتا كەلىپ, جولداۋداعى ەلباسىنىڭ 5 جىل ىشىندە اگروونەركاسىپ كەشەنىندەگى ەڭبەك ونىمدىلىگىن جانە وڭدەلگەن اۋىل شارۋاشىلىعى ءونىمىنىڭ ەكسپورتىن كەم دەگەندە 2,5 ەسەگە ارتتىرۋ جونىندەگى تاپسىرماسىن ورىنداۋ جايىن ءسوز ەتتى. ءبىرىنشى ۆيتسە-ءمينيستردىڭ پايىمىنشا, بۇل مەجەگە قول جەتكىزۋدى وسى سالادا جۇمىس ىستەپ جۇرگەندەردىڭ سانىن قىسقارتۋ ارقىلى ەمەس, قايتا ەڭبەك ونىمدىلىگىن ارتتىرۋ جولىمەن جۇزەگە اسىرعان ءجون. اسىرەسە ەگىس القاپتارىن وڭدەۋدى جاقسارتۋ جانە مال تۇقىمىن اسىلداندىرۋ وتە ورىندى قادام. ارينە بۇدان كەلىپ, رىنوكتاردىڭ اشىقتىعى مەن ەكسپورت ماسەلەسىن شەشۋ, سالىق سالۋدى جەتىلدىرۋ مەن تەحنولوگيانىڭ قولجەتىمدىلىگى جانە دە بيزنەستىڭ سۇرانىمىنا قاراي عىلىمدى ورىستەتۋ قاجەتتىگى تۋىندايدى. ماسەلەن, اقش-تا, كانادادا جانە اۋستراليادا عىلىم مەن ءوندىرىستى ۇشتاستىرۋ زاڭنامالىق تۇرعىدا ءوز شەشىمىن تاپقان. اتاپ كورسەتسەك, جەرگىلىكتى فەرمەرلەر ءاربىر گەكتاردان جينالعان تسەنتنەر استىقتان نەمەسە ءاربىر ساۋىلعان ليتر سۇتتەن تۇسكەن تابىستىڭ بەلگىلى ءبىر بولىگىن اگرارلىق زەرتتەۋلەر قورىنا ارنايى سالىق تۇرىندە اۋدارىپ وتىرادى. ال اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا زەرتتەۋلەر جۇرگىزەتىن ينستيتۋتتاردان كەلگەن ماماندار فەرمەرلەرمەن نەمەسە فەرمەرلەر كوميتەتىمەن كەزدەسۋلەر وتكىزىپ, وزدەرىنىڭ زەرتتەۋ جۇمىستارىن ۇسىنادى. سول جەردە فەرمەرلەر وزدەرىنە قاجەتتى زەرتتەۋلەر جۇرگىزەتىن ينستيتۋتتارعا اقشالارىن باعىتتاۋ تۋرالى شەشىم شىعارادى. بىلايشا ايتقاندا, فەرمەرلەر قاي ينستيتۋت زەرتتەۋ جۇرگىزۋگە لايىق نەمەسە قايسىبىر عالىمنىڭ جوباسى تارتىمدى بولسا سونىمەن بايلانىس ورناتادى.
قازاقستان جاعدايىندا اۋىل شارۋاشىلىعى ءونىمىن وندىرۋشىلەردىڭ وسىلايشا جۇمىس ىستەۋ ماسەلەسى ءالى دە پىسىقتالۋ ۇستىندە.
ا.ەۆنيەۆ ءوز سوزىندە اگرارلىق عىلىمدى بيۋدجەتتەن قارجى قاراستىرىپ, سۋبسيديا ارقىلى نەمەسە قوسىمشا قارجىلاندىرۋ جولىمەن قولداۋ ماسەلەسى شەشىمىن كۇتۋدە ەكەندىگىن تىلگە تيەك ەتتى. قازىرگى تاڭدا اتالعان قارجىلىق قولداۋ تەتىكتەرى زاڭنامالىق وزگەرىستەردە كورىنىس تاباتىندىعى جايى دا اتالماي قالمادى.
وسى ورايدا اگرارلىق ءبىلىم بەرۋ ساپاسى كوڭىل كونشىتپەي كەلە جاتقاندىعىن اتاي كەتكەنىمىز ءجون. ونى اۋىل شارۋاشىلىعى ماماندارىن دايارلايتىن كوللەدجدەر مەن ينستيتۋتتاردىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازالارى ەسكىرگەندىگىمەن تۇسىندىرۋگە بولادى. ءبىلىم ورداسىنان وقىپ شىققان تۇلەكتەردىڭ وندىرىسكە كەلگەندە بارلىعىن باسىنان باستايتىنى قوسىمشا ۋاقىت پەن قارجىنى تالاپ ەتەتىنىن نەسىنە جاسىرامىز. سوندىقتان دا وقۋ باعدارلامالارىن اگروبيزنەس سۇرانىسىمەن ۇيلەستىرۋ جايى كۇن تارتىبىندەگى وتكىر ماسەلەلەردىڭ ءبىرى سانالادى.
جيىندا اۋىل شارۋاشىلىعى ماماندىعى بويىنشا گرانتقا تۇسۋشىلەردى وقۋىن اياقتاعان سوڭ 3 جىل قاتارىنان وسى سالادا جۇمىس ىستەۋگە ماجبۇرلەۋ جايى دا اتالماي قالمادى.
س.سەيفۋللين اتىنداعى قازاق اگروتەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى اق باسقارما توراعاسى اقىلبەك كۇرىشباەۆ سالاداعى جاعدايدى تۇبەگەيلى وزگەرتۋ قاجەتتىگىنە توقتالدى.
تالقىلاۋ بارىسى كورسەتكەندەي, مەملەكەت باسشىسى العا قويعان مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن اگرارلىق عىلىمدى وندىرىسپەن بايلانىستىرۋدا ءبىلىم بەرۋ ىسىنە كوپتەگەن وزگەرىستەر قاجەتتىگى ەرەكشە اتالدى. عىلىمي ىزدەنىستەر مەن جوبالاردى قاراۋدا, عالىمداردىڭ جۇمىستارىن باعالاۋدا دا كوزقاراس تۇبىرىمەن وزگەرۋى ءتيىس. بۇل ورايدا دامىعان ەلدەردەگى عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىقتارىنىڭ جەتىستىكتەرىنىڭ تاجىريبەسىن قولدانۋ دا ۋاقىت تالابى. وسىلايشا ورتاعا سالىنعان كوپتەگەن ۇسىنىس-پىكىرلەر ەكشەلىپ, ولار ءتيىستى ورگانداردىڭ قۇزىرىنا ۇسىنىلاتىن بولدى.
اسقار تۇراپباي ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
اقمولا وبلىسى
