كينو • 12 اقپان, 2018

«وازيس» – قاسيەتتى مەكەن

1085 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

ت.جۇرگەنوۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ونەر اكادەمياسىندا «كوزىمنىڭ قاراسى» مادەني-تانىمدىق كلۋبىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن جازۋشى, دراماتۋرگ «كينو تاريحى مەن تەورياسى» كافەدراسىنىڭ پروفەسسورى سماعۇل ەلۋباەۆ پەن كينورەجيسسەر بەگارىس ەلۋباەۆتىڭ بىرلەسكەن تۋىندىسى – «وازيس» ءفيلمىنىڭ كورسەتىلىمى ءوتتى. 

«وازيس» – قاسيەتتى مەكەن

سماعۇل ەلۋبايدىڭ ستسەنا­ريىمەن تۇسىرىلگەن كينو تۋىن­دىنىڭ مازمۇنى تەرەڭ, تاقى­رىبى تىڭ. پسيحولوگيالىق دراما جانرىندا تۇسىرىلگەن اتالمىش كارتينا قازاق قوعامىنىڭ كوكەيكەستى ماسەلەلەرىنە نەگىز­دەلگەن. ءفيلمنىڭ وقيعاسى ەكى كەيىپكەر اراسىندا ءوربيدى. ءبىر-بىرىنە مۇلدەم قاراما-قايشى بەينەدەگى كەيىپكەرلەر. ءابىل مەن قابىل ارحەتيپى ىسپەتتى. ايدار اسانباي سومداعان رۋسلان – الماتى قالاسىنىڭ جەتىمدەر ۇيىندە وسكەن, اتا-انا مەيرىمىن كورمەگەن, بويىن ادامزاتقا دەگەن ىزا مەن وشپەندىلىك كەرنەگەن, ءتىلى مەن دىنىنەن تامىر ۇزگەن جىگىت. كوزىن شەل باسىپ, كيە مەن قاسيەتتەن جۇرداي. رۋسلان انەس اۋليەنىڭ باسىنداعى كيەلى اعاش­تى ورتەپ جىبەرەدى. ال اكتەر ادىلەت توپاەۆ سومداعان مامبەت – تاريحى مەن ءداستۇرىن, ءتىلى مەن ءدىنىن ساقتاعان, جۇرەگى يمان مەن مەيىرىمگە, اتامەكەنىنە دەگەن قۇرمەتكە تولى, شەتەلدەن كەلگەن قانداسىمىز. مامبەت مىنا جالعان دۇنيەدە اداسىپ جۇرگەن پەندەگە جول سىلتەۋگە, قۇتقارۋعا كەلگەن جارىق كۇش سىندى.

كورەرمەن فلەشبەك ارقىلى رۋسلان مەن مامبەتتىڭ وسى كۇنگە قالاي جەتكەنىن كورەدى. بەيكۇنا ءسابي رۋسلان دۇنيە ەسىگىن اشقان كۇننەن باستاپ مەيىرىمسىزدىك پەن قاتىگەزدىككە ۇشىراپ, تاعدىر تاۋقىمەتىن باسىنان كەشىرەدى. قوس كەيىپكەردىڭ بەينەسى ارقىلى قازىرگى قوعامداعى قايشىلىقتى, كەڭەستىك كەزەڭنىڭ زاردابى اي­قىن كورىنەدى. رۋسلان ءوز تۋعان جەرىندە بولا تۇرا تامىرىنان ۇزىلگەن, ال مامبەت تاعدىر تاۋ­قى­­مەتىمەن اتامەكەننەن ال­شاق وس­سە دە رۋحاني تامىرى تەرەڭدە جاتىر.

فيلمدەگى قويۋشى-وپەراتور الەكساندر رۋبانوۆ پەن قويۋشى-سۋرەتشى دجال يبراگيموۆتىڭ دە جۇمىسىن ەرەكشە اتاپ وتۋگە بولادى. اق پەن قارانىڭ ارپالىسىن, ز ۇلىمدىق پەن مەيرىم­دىلىكتى, وتكەن مەن بۇگىن­دى كي­نو ءتىلىنىڭ قۇرالدارى ارقى­لى شەبەر كورسەتە بىلگەن. فيلم تولىعىمەن تابيعاتتا تۇسىرىلگەن, ەكراندا «ادام» جانە «تابيعات». كەيىپكەرلەر ءبىر جاعىنان تابيعات الدىندا دار­مەنسىز, پاناسى كوك اسپان, توسەگى قارا جەر. تابيعات ءوز باۋىرىنا بالالارىن باسىپ الىپ, با­رىنشا قورعاعىسى كەلەتىندەي اسەر قالدىرادى. وسى اتموسفەرانى ەكراندا كورسەتكەن وپەراتور مەن سۋرەتشىنىڭ ۇلەسى وراسان زور. ءشولدى دالانىڭ پانورامالارى, ءتۇرلى راكۋرستار, جارىق پەن كولەڭكەنىڭ قۇبىلۋى ارقىلى كورەرمەنگە نەگىزگى ويدى جەتكىزۋگە ىقپال ەتەدى. ءتۇسى­رىلىم الماتى وبلىسىنىڭ جار­كەنت قالاسى ماڭىنداعى اعاش كولىنىڭ جاعالاۋىندا وتكەن.

فيلم اتموسفەراسىنىڭ اشى­لۋىنا سازگەر ءادىلحان بايىسباەۆتىڭ قوسقان ۇلەسى دە ايتار­لىقتاي. كوركەم بەينەلىك قاتارعا اۋەن وزىندىك ديناميكا بەرىپ وتىرادى. اۋەننىڭ ءوزى ءفيلمنىڭ نەگىزگى يدەياسىن تولىقتىرا تۇسەدى. وتكەنىمىز بەن بۇگىنىمىز ءبىر ارناعا توعى­سىپ, ۇلتتىق اسپاپتاردىڭ سۇيەمەل­دەۋى­مەن ەتنو-روك ستيلىندەگى اۋەن ءفيلمنىڭ مازمۇنىن تەرەڭ­دەتە تۇسكەن.

وازيس – ءشول دالاداعى سۋلى, وسىمدىكتەرى مەن اعاشتارى بار, قۇمدى شولدە جوعالعان جولاۋ­شى ءۇشىن ولىمنەن قۇتقاراتىن جۇماق مەكەن. رۋسلان مەن مام­بەت ءشول دالادا وسىنداي ءبىر وازيسكە تۇسەدى. رۋسلان ءۇشىن – پولي­تسيادان قاشىپ, پانا بول­عان جەر بولسا, مامبەت ءۇشىن – كيەلى, قاسيەتتى اتامەكەن. اتاسى انەس اۋليەنىڭ اماناتىن ورىنداۋعا كەلگەن مامبەتكە وازيس – اتا داپتەرىندەگى ءىلىم-ءبىلىم. ال حاق وازيس ءفيلمنىڭ سوڭعى كورىنىسىندە: ماقساتىنا جەتكەن مامبەت تۇيەلەر كەرۋەنىمەن الىس كوكجيەكتە ساعىم سياقتى كورىن­گەن التىن كۇمبەزدى, ازان شاقىر­عان مەشىتكە قاراي جول تارتادى.

الما ايدار,

ت.جۇرگەنوۆ اتىنداعى

قازاق ۇلتتىق ونەر اكادەمياسىنىڭ اعا وقىتۋشىسى, كينوتانۋشى, PhD دوكتورى

سوڭعى جاڭالىقتار