1995 جىلعى 28 ساۋىردە قابىلدانعان « ۇلى وتان سوعىسىنا قاتىسۋشىلار مەن ونىڭ مۇگەدەكتەرىنە تەڭەستىرىلگەندەرگە ارنالعان جەڭىلدىكتەر مەن الەۋمەتتىك كەپىلدىكتەر تۋرالى» زاڭىمىزدىڭ 6-بابىندا جەڭىلدىكتەر مەن كەپىلدىكتەر الاتىن تەڭەستىرىلگەندەر قاتارىنا بوتەن ەلدىڭ اۋماعىنداعى, سونىڭ ىشىندە اۋعانستانداعى اسكەري قيمىلدارعا قاتىسۋشىلار مەن 1986-1987 جىلدارداعى چەرنوبىل اەس اپاتىنىڭ زارداپتارىن جويۋعا, سونداي-اق يادرولىق سىناقتار مەن جاتتىعۋلارعا تىكەلەي قاتىسقاندار ەنگىزىلگەن.
وسى كاتەگورياعا جاتاتىن ازاماتتاردىڭ بارىنە جەڭىلدىكتەر مەن كەپىلدىكتەر وسى زاڭدا ساقتالعان, بىراق باسقا زاڭنامالىق قۇجاتتاردا ولار قاراستىرىلماعان. ماسەلەن, «تۇرعىن ءۇي قاتىناستارى تۋرالى» زاڭنىڭ 8-بولىمىندەگى 13-باپتا مەملەكەتتىك تۇرعىن ءۇي قورىنان ءوزىنىڭ مەنشىگىنە تەگىن ءۇي الۋشىلاردىڭ قاتارىنا ۇلى وتان سوعىسىنا قاتىسۋشىلار مەن مۇگەدەكتەر, چەرنوبىل اەس اپاتىنىڭ سالدارلارىن جويۋشىلار جانە باسقا دا يادرولىق اپاتتاردىڭ زارداپتارىن جويۋعا قاتىسۋشىلار ەنگىزىلىپ, ال باسقا ەلدەردىڭ اۋماقتارىنداعى سوعىس قيمىلدارىنا بۇيرىقپەن بارىپ, قاتىسقاندار ءتۇسىپ قالعان. بۇلار نەگىزىنەن اۋعان سوعىسىنا قاتىسقاندار ەكەنى بەلگىلى.
ءسويتىپ قولىنا قارۋ الىپ وتان بۇيرىعىن ورىنداعان وفيتسەرلەر مەن جاۋىنگەرلەر بەلگىسىز سەبەپتەرمەن مەملەكەتتىك قورعا جاتقىزىلعان تۇرعىن ۇيلەرىن تەگىن جەكەشەلەندىرىپ الۋ قۇقىنان ايىرىلعان. ال 2012 جىلعا دەيىنگى قولدانىستا بولعان زاڭدا بۇل نورمالار ساقتالعان ەدى. تولىقتىرۋلار مەن وزگەرىستەر ەنگىزىلگەندە اۋعان سوعىسىنا قاتىسقانداردىڭ جەڭىلدىكتەرى الىنىپ تاستالعان.
كەڭەس وداعى تاراعاننان كەيىن ءبىزدىڭ ەلىمىز كسرو-نىڭ باسقا دا رەسپۋبليكالارىمەن قاتار تمد شەڭبەرىندە مۇنداي كاتەگوريالارعا جاتاتىن ازاماتتاردىڭ جەڭىلدىكتەرى مەن كەپىلدىكتەرىنىڭ ساقتالاتىنى تۋرالى كەلىسىمدەرگە قول قويدى. ءبىزدىڭ كورشىلەرىمىز رەسەي, وزبەكستان, قىرعىزستان ەلدەرىندە ول ساقتالعان, ال بىزدە ساقتالماي وتىر.
سوندىقتان ءبىز, ءماجىلىستىڭ ءبىر توپ دەپۋتاتى ەلىمىزدىڭ ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى تامارا دۇيسەنوۆاعا دەپۋتاتتىق ساۋال جولداپ, «تۇرعىن ءۇي قاتىناستارى تۋرالى» زاڭنىڭ 8-بولىمىندەگى 13-باپقا وزگەرىستەر ازىرلەپ, ونى ەنگىزۋ ءۇشىن پارلامەنتكە ۇسىنۋدى وتىندىك. اۋعان سوعىسىنا قاتىسقاندار وق پەن وتتىڭ ورتاسىنا ەرىگىپ بارعان جوق, اسكەري بۇيرىقتى ورىنداۋ ءۇشىن بارعانىن ۇمىتپايىق. سوندىقتان دا ولار بارلىق قۇرمەتكە لايىق.
جامبىل احمەتبەكوۆ,
ءماجىلىس دەپۋتاتى
