The Guardian گازەتى جولداۋدىڭ ماڭىزدى تۇستارىن اتاپ كورسەتتى. باسىلىمنىڭ حابارلاۋىنشا, اق ءۇي باسشىسى ءسوزىن كوبىنە قاعازعا قاراپ وقىعان. بۇل ءوز كەزەگىندە د.ترامپتىڭ كۇتپەگەن ءسوزدى ايتىپ قالۋىنىڭ الدىن الدى دەپ ەسەپتەيدى. كۇتكەندەگىدەي, اقش پرەزيدەنتى ەكونوميكانىڭ كۇشەيگەنىن جانە سالىقتىڭ قىسقارعانىن مالىمدەپ, ينفراقۇرىلىم مەن يمميگراتسيادان قارجى اياماۋ كەرەكتىگىن جەتكىزدى.
«ترامپ سولتۇستىك كورەياعا قارسىلىعىن اسەرلى ەتۋ ءۇشىن كحدر-دا ازاپقا تارتىلىپ, قايتىس بولعان وتتو ءۋورمبيردىڭ وتباسى مەن ەلدەن قاشقان تسزي سونگ-حونى رەسمي قوناقتار تىزىمىنە قوستى. سونىمەن قاتار بۇزاقىلار تاراپىنان ايۋاندىقپەن ولتىرىلگەن ەكى قىزدىڭ وقيعاسىن يمميگراتسيالىق رەفورماعا قاتىستى ايتقان سوزدەرىندە اتاپ ءوتتى», دەيدى The Guardian.
بۇدان بولەك, باسىلىم كونگرەسكە جينالعاندار د.ترامپتىڭ جولداۋىن ءتۇرلى دەڭگەيدە قولداعانىن, دەموكراتتار ارا-تۇرا قول شاپالاقتاعانىن ايتادى. ال رەسپۋبليكاشىلار پرەزيدەنتتىڭ ۇلتتىق انۇرانعا قاتىستى پىكىرىنە قىزۋ قولداۋ كورسەتكەن.
CNN ارناسى اق ءۇي باسشىنىڭ جولداۋىندا ايتىلعان ماسەلەلەردىڭ راس-وتىرىگىن تەكسەرىپ شىققان ەكەن. ماسەلەن د.ترامپ ەلدە جاسالعان سالىق رەفورماسىن بۇرىن-سوڭدى تاريحتا بولماعان دەپ سيپاتتاعان-تۇعىن. CNN-ءنىڭ حابارلاۋىنشا, اقش پرەزيدەنتىنىڭ بۇل ءسوزى شىندىققا جاناسپايدى. ويتكەنى دجون كەننەدي, رونالد رەيگان, باراك وباما كەزىندەگى سالىق جۇيەسىندەگى وزگەرىستەر د.ترامپتىڭ باستاماسىنان الدەقايدا جوعارى بولعان.
اقش پرەزيدەنتى امەريكاداعى قارا ناسىلدەر اراسىنداعى جۇمىسسىزدىق ازايعانىن, جاڭا 2,4 ميلليون جۇمىس ورنى اشىلعانىن كەلتىرگەن. CNN-ءنىڭ جۋرناليستەرى مۇنى راستاپ وتىر. ال جالاقىنىڭ ءوسۋى, اۆتوكولىك يندۋسترياسىنىڭ قايتا جاڭعىرۋى جونىندە ايتىلعان پىكىرى شىندىققا جاناسپايدى دەپ ەسەپتەيدى. ويتكەنى ەڭبەكاقىنىڭ ءوسۋ قارقىنىنىڭ بۇرىنعىدان ايىرماسى شامالى. اۆتوكولىك نارىعىنداعى وڭ وزگەرىستەر باراك وباما كەزىنەن باستالعان, دەيدى CNN.
جۋرناليستەر كوشى-قوننىڭ ىشكى تەرروريزمدى ۇلعايتۋعا اسەرى, اقش-قا كەلگەن ءار يمميگرانت وزىمەن بىرگە وتباسىن دا اكەلەتىنى, قىلمىستىق توپتاردىڭ مۇشەلەرى كوبەيگەنى جونىندەگى پىكىرگە سىن ايتتى. سونىمەن قاتار د.ترامپ اقش-تىڭ الەمدەگى ەڭ ۇلكەن ەنەرگيا ەكسپورتتاۋشى مەملەكەت ەكەنىن حابارلاعان. CNN مۇنىڭ دا شىندىققا جاناسپايتىنىن جەتكىزدى. ماسەلەن امەريكانىڭ 2026 جىلعا دەيىن ەكسپورتتايتىن ەنەرگيا كوزدەرىنەن يمپورتى باسىم.
اق ءۇي باسشىسى «قورعانىس ماقساتى اياسىندا ءبىز يادرولىق ارسەنالىمىزدى ەشقاشان قولدانبايمىز دەگەن ۇمىتپەن ونى جاڭعىرتىپ, قايتا قۇرۋىمىز كەرەك», دەگەن بولاتىن. «ريا نوۆوستي» د.ترامپتىڭ اقش-تاعى وسى سوزىنە ەرەكشە نازار اۋدارىپتى.
اگەنتتىكتىڭ پايىمداۋىنشا, اقش پرەزيدەنتىنىڭ مۇنداي مالىمدەمە جاساۋىنا نەگىز بار. قازىرگى تاڭدا امەريكالىق يادرولىق قارۋ تۇرلەرى رەسەيلىك نۇسقالارمەن باسەكەلەسە المايدى دەپ ەسەپتەيدى «ريا نوۆوستي». ويتكەنى اقش قىرعي-قاباق سوعىسى كەزىنەن بەرى يادرولىق ارسەنالىن جاڭارتپاعان. ال وسى ۋاقىت ىشىندە رەسەي تاراپى بىرقاتار قۇرلىقارالىق بالليستيكالىق زىمىراندارىن سىناقتان وتكىزىپ ۇلگەردى. «ريا ءنوۆوستيدىڭ» پايىمداۋىنشا, ەگەر د.ترامپتىڭ ۇسىنىسى قولداۋ تاپسا, اقش الداعى ۋاقىتتا قۇرلىق, اۋە جانە سۋداعى يادرولىق قارۋ ارسەنالىن كۇشەيتۋگە كۇش سالادى.
جولداۋدان كەيىن د.ترامپ تۆيتتەردەگى پاراقشاسىنا شارانى 45,6 ميلليون حالىق كورگەنىن, مۇنداي كورسەتكىش تاريحتا بولماعانىن مالىمدەدى. BBC جۋرناليستەرى اقش پرەزيدەنتىنىڭ بۇل پىكىرىنە دە سىن ايتتى. Nielsen دەرەكقورىنا سۇيەنسەك, 2010 جىلعى باراك وبامانىڭ جولداۋىن 48 ميلليون, 1993 جىلعى بيلل كلينتوننىڭ جولداۋىن 66,9 ميلليون, 2003 جىلعى دجوردج بۋشتىڭ جولداۋىن 62,1 ميلليون ادام تاماشالاعان. وسىلايشا جولداۋ بارىسىندا د.ترامپتىڭ بىرقاتار قاتەلىك جىبەرگەنىن الەمدىك ءباسپاسوز قۇرالدارى انىقتاپ بەردى.
اباي اسانكەلدى ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»