كىتاپ تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ شيرەك عاسىرىندا ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى قول جەتكەن جەتىستىكتەر, ءبىلىم بەرۋدە ۇزدىك ادىستەمەلەرىن قالىپتاستىرعان ىزدەنىمپاز ۇستازدار مەن مەكتەبىنىڭ مەرەيىن ۇستەم ەتكەن دارىندى شاكىرتتەر جونىندە سىر شەرتەدى. «وتكەن عاسىردىڭ 40-شى جىلدارى ومىرگە كەلگەن بىزدەر ۇستاز دەگەندە بيازى دا كىشىپەيىل, جۇزىنەن مەيىرىم شۋاعى توگىلگەن, ۇستىندەگى كونەتوز كيىمىنە شاڭ جۋىتپايتىن, قاشان كورسەڭ دە داۋىس كوتەرىپ سويلەمەيتىن, بار ىنتا-ىقىلاسى شاكىرت ساناسىنا ءبىلىم قۇيسام دەيتىن, ۇنەمى بىلسەم, ۇيرەنسەم دەپ ىزدەنىپ جۇرەتىن ءبىلىمدى دە قاراپايىم جان كوز الدىمىزعا ەلەستەيدى», دەپ جازادى كىتاپتى قۇراستىرۋشى قازاق جۋرناليستيكاسىنىڭ ارداگەرى قاجي قورعانوۆ. ال بۇگىنگى ۇستازدىڭ ۋاقىت وزگەرىستەرىنە بايلانىستى ەڭبەگى اۋىرلاماسا جەڭىلدەگەن جوق, سونىمەن قاتار ەڭبەكقورلىق, مەيىرىمدىلىك, ادامگەرشىلىك, ىزدەنىمپازدىق سەكىلدى اسىل قاسيەتتەر ۇستاز تۇلعاسىنىڭ باستى ەرەكشەلىگى بولىپ قالا بەرەدى.
اعارتۋشى ىبىراي التىنسارين «مەكتەپتىڭ جانى – مۇعالىم. مۇعالىم قالاي بولسا, مەكتەبى ءھام سونداي بولماقشى», دەگەن بولاتىن. قازاق دالاسىنا ءبىلىم ءدانىن شاشقان كەمەڭگەردىڭ وسى پىكىرى قانشا ۋاقىت وتسە دە ماڭىزىن ءبىر وزگەرتكەن ەمەس. «بولاشاقتا ەڭبەك ەتىپ, ءومىر سۇرەتىندەر – بۇگىنگى مەكتەپ وقۋشىلارى, مۇعالىم ولاردى قالاي تاربيەلەسە, قازاقستان سول دەڭگەيدە بولادى. سوندىقتان ۇستازعا جۇكتەلەتىن مىندەت وتە اۋىر», دەگەن ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ءسوزى – سونىڭ ايعاعى. «قالدىرعان ءىزىڭ ماڭگىلىك» اتتى كىتاپتا وبلىس اۋداندارى مەن قالالارىنداعى ءداستۇرى بار وزىق مەكتەپتەر, ۇستازدار اۋلەتى, ۇزدىك ادىستەمەلەرمەن جۇمىس ىستەيتىن مۇعالىمدەر جايىندا قىسقا دا نۇسقا جازىلادى. كىتاپ قۇراستىرۋشىنىڭ قوستاناي وڭىرىندەگى مەكتەپتەر تۇلەگى قوعام قايراتكەرى ءىلياس وماروۆ, اتاقتى ءمۇسىنشى كاكىمجان ناۋرىزباەۆ, بەلگىلى عالىم-ۇستاز ءابىلفايىز ىدىرىسوۆ, اكادەميكتەر ساعىندىق ساتىبالدين, كەنجەعالي ساعاديەۆ, مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى نىعمەتجان ەسەنعارين, ونەر تارلانى سەيتىم جاقىپوۆ پەن باسپاگەر حايدوللا تىلەمىسوۆ جانە تاعى باسقالار تۋرالى جىلى جازىلعان ەستەلىكتەرىنەن جاس بۋىننىڭ الارى بولۋعا ءتيىس. ۇستازدار مەن مەكتەپتەر شەجىرەسىن جاساعان كىتاپتا ءبىلىم ۇيالارىنداعى قالىپتاسقان داستۇرلەر دە ەلەۋگە تۇرارلىق. مىسالى, اۋليەكول اۋدانىنداعى سۇلتان بايماعامبەتوۆ اتىنداعى مەكتەپ-گيمنازيا ۇجىمىنىڭ باتىر ەرلىكپەن قازا تاپقان رەسەي جەرىندەگى مەكتەپپەن بايلانىس ورناتۋى, سارىكول اۋدانىنداعى ۋريتسكي ورتا مەكتەبىندەگى وقۋشىلاردىڭ «پويسك» كلۋبىنىڭ مەكتەپ تۇلەگى, ەكى مارتە كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى, ۇشقىش لەونيد بەدانىڭ ەرلىگىن زەرتتەۋى ناعىز پاتريوتيزمگە تاربيەلەۋدىڭ ۇلگىسى دەپ ايتۋعا بولادى. ءار مەكتەپتە ءومىر قايناپ جاتادى, تاماشا باستامالار تۋىندايدى. كىتاپ بولاشاقتىڭ ادامىن مۇسىندەگەن ۇستازدار قاۋىمىنىڭ باقىتى دا وسىندا ەكەنىن كورسەتەدى. شەجىرە-كىتاپ جەتىستىككە جەتكەن, جوعارى ناگرادالارعا يە بولعان ۇستازدار تۋرالى دا حاباردار ەتەدى.
وبلىس وڭىرىندە بۇگىندە 529 مەكتەپ بار, سونىڭ ىشىندە 131 مەكتەپ قازاق تىلىندە ءبىلىم بەرەدى. تاۋەلسىزدىك جىلدارى ءبىلىم سالاسىنداعى باستى وزگەرىس, باستى جەتىستىك تە وسى ەكەنى ءسوزسىز. قاي تىلدە ءبىلىم بەرسە دە, بۇگىنگى مەكتەپتەرگە جاس ۇرپاقتى ۇلتجاندىلىققا, ەلىن, جەرىن سۇيەتىن پاتريوتتىققا تاربيەلەۋ جۇكتەلگەن. سوندا عانا ەلباسى ماقالاسىندا ايتىلعان رۋحاني جاڭعىرۋ جۇزەگە اسىپ, ۇلتتىق كودتى جوعالتپايمىز. كىتاپ ءبىلىم ۇيالارىندا قىزمەت ەتىپ جۇرگەن ەڭبەك تورىسى جانە زيالى قاۋىم – مۇعالىمدەر ەڭبەگىن ارداقتاۋدى, مەكتەپكە, ۇستازعا دەگەن قۇرمەتتى ناسيحاتتاۋدى ماقسات ەتەدى.
ءنازيرا جارىمبەت,
«ەگەمەن قازاقستان»
قوستاناي
