اتىراۋ وبلىسىنىڭ قۇرمانعازى اۋدانىنا قارايتىن ازعىر ءوڭىرى رەسەي فەدەراتسياسىمەن شەكارالاس جەردە ورنالاسقان. بۇل وڭىردە ءۇش اۋىلدىق وكرۋگتىڭ قۇرامىنا كىرەتىن 9 ەلدى مەكەن بار. ولار وبلىس ورتالىعىنان 600, اۋدان ورتالىعىنان 300 شاقىرىم قاشىقتىقتا. اۆتوموبيل نەمەسە تەمىر جول جوق, قاتىناس قيىن. ازعىر ءوڭىرى سۋسىز, تابيعاتى قاتال. مۇندا كەڭەس وداعى جىلدارىندا 17 رەت جەراستى يادرولىق سىناعى وتكىزىلگەن.
وسى جەردىڭ تۇرعىندارى ءۇشىن ەڭ وزەكتى ماسەلەسىنىڭ ءبىرى – قازاقستان مەن رەسەي فەدەراتسياسى اراسىنداعى شەكارادان ءوتۋ بولىپ وتىر. بۇل ايماق رەسەيدىڭ استراحان وبلىسىنىڭ قارابايلى قالاسىنان بار-جوعى 60 شاقىرىم جەردە. بۇرىنعى كەزدە اۋدانعا بارىپ-كەلۋ, ساۋدا-ساتتىق, باسقا دا شارۋالارعا بايلانىستى قارىم-قاتىناس قارابايلى قالاسىمەن تىعىز بولعان.
بىراق, بۇگىنگى كۇنگى قالىپتاسقان جاعداي اۋىل ادامدارىنىڭ تۇرمىس-تىرشىلىگىن قيىنداتىپ تۇر. ويتكەنى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى مەن رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ ۇكىمەتى اراسىنداعى كەلىسىم شەكارا ماڭىنداعى تۇرعىنداردىڭ ەركىن ارالاسۋىن شەكتەپ, قولدان قيىندىق تۋعىزۋدا.
كەلىسىم بويىنشا ازعىر وڭىرىندە شەكارانى كەسىپ ءوتۋ ورنى رەتىندە «بالقۇدىق-قارابايلى» جانە «جالعىزاپان-باسقۇنشاق» ىقشامدالعان وتكىزۋ پۋنكتتەرى بەلگىلەنگەن. تۇرعىندار وسى پۋنكتتەر ارقىلى رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ كورشى اۋدانىنا تەك 3 تاۋلىككە دەيىنگى مەرزىمگە بارا الادى جانە ءار ادامعا 35 كيلودان ارتىق جۇك الىپ وتۋگە رۇقسات بەرىلمەيدى. سونىمەن قاتار شەكارادان وتكەن سوڭ قازاقستانعا نەمەسە رەسەيدىڭ باسقا وڭىرلەرىنە بارا المايدى.
بۇل شالعايداعى اۋىل ادامدارىنا ۇلكەن قيىندىقتار تۋعىزىپ وتىر. ازعىر وڭىرىندە جەتى مىڭنان استام ادام تۇرادى. ەلۋگە جۋىق كاسىپكەر, 106 شارۋا قوجالىعى جانە اسىل تۇقىمدى قوي وسىرەتىن «سۇيىندىك» جشس جۇمىس جاسايدى. بارلىعىن قوسقاندا 91568 قوي, 15254 سيىر, 10465 جىلقى جانە 875 تۇيە وسىرىلۋدە. تۇرعىندارعا 27 دۇكەن جانە 2 بازار قىزمەت كورسەتەدى.
شەكارالىق ءتارتىپتىڭ شەكتەۋلەرى كاسىپكەرلىكتىڭ دامۋىنا, شارۋا قوجالىقتارىنىڭ جۇمىسىنا دا كەرى اسەرىن تيگىزۋدە. جەكە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن, كاسىپكەرلىك وبەكتىلەرىن سالۋعا قاجەتتى قۇرىلىس ماتەريالدارىن قاسىندا تۇرعان 60 شاقىرىم جەردەن الا الماي, تۇرعىندار الىستان تاسۋعا ءماجبۇر. وسىنداي شەكتەۋلەر ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ نەگىزگى قاعيداتتارىنا قايشى ەكەنى كورىنىپ تۇر.
اتالعان ماسەلە تۋرالى مەن 2012 جىلعى 5 قازاندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-مينيسترىنە دەپۋتاتتىق ساۋال جولداپ, ازعىر وڭىرىندەگى «بالقۇدىق-قارابايلى» شەكارانى كەسىپ ءوتۋ ورنىن شەكارادان وتكىزۋ پۋنكتىنە وزگەرتۋ تۋرالى ۇسىنىس بەرگەنمىن. ويتكەنى بۇل وتكىزۋلەردىڭ قۇقىقتىق نورمالارىنىڭ ايىرماسى ۇلكەن.
اتالعان ۇسىنىس ۇكىمەت تاراپىنان قولداۋ تاۋىپ, قازاقستان مەن رەسەي اراسىنداعى ۇكىمەتارالىق كوميسسيانىڭ وتىرىسىندا قارالدى. ەكى مەملەكەتتىڭ ءتيىستى ورتالىق ورگاندارىنا تاپسىرما دا بەرىلدى. سول ۇسىنىسقا وراي ەلىمىزدىڭ ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ مينيسترلىگى كولىك كوميتەتىنىڭ توراعاسى جانە ورىنباسارى ەكى رەت ازعىر وڭىرىندە دە بولدى. دەگەنمەن ماسەلە ناقتى شەشىمىن تاپپاي تۇر.
وسىعان بايلانىستى مەن ۇكىمەت باسشىسى باقىتجان ساعىنتاەۆتىڭ اتىنا تاعى دا دەپۋتاتتىق ساۋال جولداپ, 2012 جىلدان بەرى ەكى ەل اراسىنداعى قارىم-قاتىناستىڭ جاڭا ساپاداعى دەڭگەيگە شىققانىن ەسكەرتىپ, ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ كاپيتال, تاۋار اينالىمىنىڭ ەركىندىگى قاعيداتتارىن باسشىلىققا الا وتىرىپ, ازعىر وڭىرىندەگى شەكارادان ءوتۋ ماسەلەسىن شەشۋ جولدارىن قاراستىرۋدى قايتالاپ ءوتىندىم. وسى ماسەلە وڭ شەشىلسە پوليگوننان ازاپ شەككەن ازعىر ايماعى تۇرعىندارىنىڭ ەكونوميكالىق دامۋىنا ۇلكەن سەپتىگىن تيگىزەر ەدى.
سارسەنباي ەڭسەگەنوۆ,
سەنات دەپۋتاتى
