ەسىرتكىگە باقىلاۋ قويۋ تۋرالى ەڭ العاشقى ۇسىنىس قازاقستان, ازەربايجان, قىرعىزستان, رەسەي, تاجىكستان, تۇرىكمەنستان, وزبەكستان مەملەكەتتەرىنىڭ ىنتىماقتاستىق پەن ءوزارا تۇسىنىستىك جاعدايىندا ماسكەۋ قالاسىندا وتكەن كەزدەسۋىنە قاتىسقان رەسمي وكىلدەردىڭ مەموراندۋمىندا, 1996 جىلدىڭ 4 مامىرىندا جاسالىنعان بولاتىن. سودان اتقارىلۋى كۇردەلى قىزمەتتىڭ ەڭ ءبىرىنشى قاناتقاقتى جوباسى تياناقتالىپ, مۇقيات ايشىقتالعان تۇستا, ياعني, 2007 جىلدىڭ قاراشا ايىندا حالىقارالىق ورتالىقتىڭ مەكەن-جايىن الماتى قالاسىنان اشۋ ۇيعارىلدى.
سول كەزدەن باستاپ نيۋ-يوركتەگى بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ ەسىرتكى قىلمىسى جونىندەگى باس باسقارماسىنىڭ اۋقىمدى دا ومىرشەڭ جوباسىنا بىردەن-ءبىر جاۋاپ بەرەتىن, وڭىردەگى بوي كورسەتكەن ترانسۇلتتىق ەسىرتكى قىلمىسىنىڭ جولىن كەسەتىن مەملەكەتارالىق قۋاتتى ۇيىم جۇمىسقا كىرىستى دەسە دە بولادى.
باسى اشىق جايت – ورتالىق قانداي دا ءبىر ەكونوميكالىق-قارجىلىق نەمەسە ساياسي-باعىتتى كوزدەيتىن كوپ سالالىق قۇرىلىم ەمەس. جوعارىدا اتتارى اتالعان ءار رەسپۋبليكانىڭ قۇقىققورعاۋ جانە قۇقىقتىق-سالالىق مەكەمەلەرىمەن عانا قويان-قولتىق ارالاسىپ زاڭسىز ەسكىرتكى اينالىمىنا قارسى جۇمىلا كۇرەسەتىن ۇيىم. بۇگىنگى تاڭدا حالىقارالىق دارەجەدە جۇرگىزىلگەن ىنتىماقتاستىق ءىس-قيمىلدىڭ قىزمەت اياسىندا ورتالىق تاراپىنان باقىلاۋشى مارتەبەسىنە قول جەتكىزگەن 16 مەملەكەت بار, سونداي-اق وعان ينتەرپول مەن وڭتۇستىك-شىعىس ەۋروپا قۇقىققورعاۋ ورتالىعى (SELEC) سەكىلدى ەكى حالىقارالىق مارتەبەلى ۇيىم كىرەدى. ورتالىقتىڭ اۋستريا, اۋعانستان, بەلارۋس, ۇلىبريتانيا, گەرمانيا, يتاليا, كانادا, قىتاي, موڭعوليا, پاكىستان, رۋمىنيا, اقش, تۇركيا, ۋكراينا, فينليانديا, فرانتسيا مەملەكەتتەرىمەن بىرىگە ويلاستىرىلعان باعىت بويىنشا «on-line» رەجىمدە قىزمەت اتقارىپ وتىرۋى سونىڭ ايقىن ايعاعى.
– حالىقارالىق ۇيلەستىرۋ شەڭبەرىندە جۇرگىزىلگەن اۋقىمدى ءىس-شارالار كەزىندە وتكەن 10 جىل ىشىندە بىرقاتار مەملەكەتتەردىڭ قۇقىق قورعاۋ ۇيىمدارىنىڭ بەلسەندىلىگى ارقاسىندا 39 حالىقارالىق دارەجەدەگى وپەراتسيالار جۇزەگە اسىپ, ۇيىمداسقان قىلمىستىق توپتاردىڭ – ەسىرتكى سينديكاتتارىنىڭ كۇدىكتى مۇشەلەرى قولعا ءتۇسىپ, ولاردىڭ ۇستىنەن قىلمىستىق ءىس قوزعالدى. بارلىعى 6,5 توننا ەسىرتكى قۇرالدارى مەن پسيحوتروپتىق زاتتار, سونداي-اق 64,5 توننا ەسىرتكى قوسپالارى تاركىلەندى, – دەيدى ورتالىق ازياداعى ەسىرتكى قۇرالدارى مەن پسيحوتروپتىق زاتتارعا قارسى كۇرەسەتىن وڭىرلىك اقپاراتتىق ۇيلەستىرۋ ورتالىعى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى, گەنەرال-لەيتەنانت ءادىل شاياحمەتوۆ.
بۇگىنگى تاڭدا ورتالىقپەن تىكەلەي ىنتىماقتاسا جۇمىس ىستەيتىن مەملەكەتتەر الدىن-الا جاسالىنعان اقپاراتتىق-ساراپتامالىق جوسپار بويىنشا وڭىرلەردەگى سينتەتيكالىق ەسىرتكى تاراتۋدىڭ جاسىرىن جولدارىن تاۋىپ, وعان جۇيەلى تۇردە توسقاۋىل قويۋعا كىرىستى. ورتالىق الداعى ۋاقىتتا دا الەمدىك دارەجەدە ءوزىنىڭ حالىقارالىق سالماقتى ۇيىم رەتىندەگى ورنىن ناقتىلاۋ ۇستىندەگى قىزمەتىن بەلسەندى تۇردە اتقارا بەرەدى.
تالعات ءسۇيىنباي,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى
