كينو • 16 قاڭتار، 2018

كورەرمەن از دەپ قاشانعى الدايدى؟

831 رەت كورسەتىلدى

اتاقتى Pixar ستۋدياسىنىڭ كەزەكتى تۋىندىسى «كوكونىڭ قۇپياسى» انيماتسيالىق ءفيلمى قازاق تىلىنە دۋبلياجدالدى دەگەندى ەستىپ، جۇمىستان شىعا سالا كەشكە قاراي تايلى-تۇياعىمىزبەن كينوتەاترعا اعىلعانىمىز بار. «باقساق باقا ەكەن» دەمەكشى، ءفيلمنىڭ قازاق تىلىندەگى سەانستارى كەشكى ۋاقىتتاردا كورسەتىلمەيتىن بولىپ شىقتى. ال ءفيلمنىڭ ورىس تىلىندەگى سەانسى اراسىنا ساعات سالىپ سامساپ تۇر. بۇل وزگە وڭىرلەردى ايتپاعان كۇننىڭ وزىندەگى، مەگاپوليس ساناتىنداعى استانا مەن الماتى قالالارىنداعى جاعداي. وسى ورايدا ەل اۋماعىندا كورسەتىلەتىن فيلمدەردىڭ پروكات ءتىلى جايىندا جانە قازاق تىلىندەگى فيلمدەردىڭ كينوتەاترلارداعى كورسەتىلىمىنە بايلانىستى كورەرمەن نارازىلىعى جىل وتكەن سايىن ۇدەپ كەلەدى. ال قازاق تىلىنە دۋبلياجدالعان تۋىندىنىڭ كينوتەاترلاردا كەڭىنەن كورسەتىلمەۋىنىڭ سەبەبىن اركىم ارقيلى تۇسىندىرەدى.

Kinopark Theatres: قازاقشا فيلمگە سۇرانىس جوق

ورتالىق ازياداعى ءىرى جەلىنىڭ ءبىرى Kinopark Theatres كومپانياسىنىڭ قازاقستان اۋماعىندا بۇگىندە 62 زالى جۇمىس ىستەيدى. «ەگەمەن قازاقستان» ءتىلشىسى كومپانيا اكىمشىلىگىنە حابارلاسىپ، قازاق تىلىنە دۋبلياجدالعان فيلمدەردىڭ سەانسىن كوبەيتىپ، كەشكىلىك ۋاقىتقا قويىلۋى ءۇشىن نە ىستەۋ كەرەك دەگەن ساۋال جولداعان ەدى. كينوپاركتىڭ قوعاممەن بايلانىس ءبولىمى نارىق سۇرانىسىنىڭ ىڭعايىنا ساي جۇمىس ىستەۋ كومپانيانىڭ باستى ماقساتى ەكەنىن العا تارتتى.

«سۇرانىس از بولسا، قازاق تىلىندەگى سەانستاردى الىپ تاستايمىز. كەز كەلگەن ءفيلمدى كەمى ەكى اپتا كولەمىندە كورسەتەمىز. ال فيلم سەانستارىنىڭ ۋاقىتى پروكات كومپانيالارىمەن جاسالعان شارت بويىنشا كەلىسىلەدى. وتاندىق فيلمدەرگە قولداۋ كورسەتكىمىز كەلەدى، تەگىن جارناما دا جاسايمىز. بىراق كوممەرتسيالىق ۇيىم بولعاندىقتان تابىس الدىڭعى ورىنعا شىعادى»، دەگەن كومپانيا مەنەدجەرى قازاق تىلىندەگى فيلمدەردىڭ كورسەتىلىمى تىكەلەي سۇرانىسقا بايلانىستى ەكەندىگىن اڭعارتتى.

جايشىلىقتا ورىس تىلىندەگى فيلمدەردى زالدا 4-5 ادام عانا وتىرىپ تاماشالاپ جۇرەمىز. سوندا سۇرانىس از دەپ، باسى اۋىرعان ەشكىم بولماپتى. قازاق تىلىندەگى فيلمدەردىڭ سەانسىن سۇرانىستىڭ ازدىعى دەپ جىلى جابۋ شىندىق پا، الدە جەلەۋ مە؟ ءوز ەلىڭدە وتىرىپ تۋعان تىلىڭدە كينو كورە الماۋ دەگەندى قانداي قيسىنمەن تۇسىندىرۋگە بولاتىنىن ايتا الاسىز با؟ ءيا، قازاقتىلدى كورەرمەندەر دە جۇرت قاتارلى، ادام سياقتى كينوتەاترعا بارىپ فيلم كورگىسى كەلەدى. اۋەلگىدە قازاق تىلىندە فيلم جوق دەپ سىلتاۋراتتىق، ەندى بار ءفيلمدى جۇرت قاتارلى كينوتەاتردان كورە الار ەمەسپىز. بولماسا ءوز ءتىلى مەن دىلىنە جانى اشيتىن جاستار ەلىمىزدە جوق ەمەس، بار. بىراق ولاردىڭ ءوز قۇقىعىن تالاپ ەتكەن ءۇنى ارەگىدىك ەستىلىپ قالىپ جاتقانى بولماسا، بەيعام قوعامدا جاپپاي تالاپ ەتۋ مادەنيەتى ءالى دە قالىپتاسا قويماعانى بايقالادى.

43 883 كورەرمەن. از با، كوپ پە؟

وسى ارادا 2011 جىلدان بەرى «بولاشاق» كورپوراتيۆتىك قورىنىڭ «مەلومان» جانە «Disney» كومپانيالارىمەن بىرلەسىپ، رەيتينگى جوعارى گولليۆۋدتىق فيلمدەردى اۋدارىپ جۇرگەنىن ايتا كەتكەنىمىز ورىندى بولماق. قازاق ءتىلىنىڭ قولدانىسىن كەڭەيتۋدى ماقسات ەتكەن «بولاشاق» قورى وسى كۇنگە دەيىن 23 شەتەلدىك كينوتۋىندىنى قازاق تىلىنە دۋبلياجداعان. ماسەلەن، قوردىڭ سوڭعى ءارى جارقىن جۇمىسىنىڭ ءبىرى «كوكونىڭ قۇپياسى» ءفيلمى ساپالى اۋدارماسىمەن كوپشىلىكتىڭ زور ىقىلاسىنا بولەندى.

الايدا فيلم سەانسىنىڭ ىڭعايلى ۋاقىتقا قويىلماعانىنا نارازى جۇرت ءتۇرلى سيپاتتاعى جازبالارىمەن الەۋمەتتىك جەلىلەر ارقىلى پىكىر ءبىلدىرىپ جاتقانىنا ءوزىمىز كۋامىز. اتالعان قوردىڭ جوبا مەنەدجەرى پەريزات كەنجينانىڭ ايتۋىنشا، الەمدىك بلوكباستەرلەردىڭ بيۋدجەتى ورتا ەسەپپەن 200 ملن دوللارعا جەتە-قابىل. دۋبلياج جۇمىسىنىڭ قىرۋار قارجىنى قاجەت ەتەتىن سەبەپتى، قوردىڭ ەندىگى ماقساتى – قازاقستاندا Disney-ءدىڭ كەڭسەسىن اشۋ. «بۇل – قازاق ءتىلدى ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن تالابىن قولداۋ ماقساتىندا قولعا الىنعان الەۋمەتتىك جوبا. دۋبلياجدالعان تۋىندىلاردى حالىققا جەتكىزۋ ءۇشىن مەديا جانە ونەر جۇلدىزدارىن الدىن الا كورسەتىلىمگە شاقىرۋ ارقىلى جارنامالايمىز. كينوتەاترلاردا قازاق تىلىندەگى فيلمدەردى ءبىر اپتادان ەكى اپتاعا دەيىن كورسەتەدى. كينوتەاترلار قازاق تىلىندەگى سەانستارعا اسا كوڭىل بولمەيدى، ءبىز وسى ماسەلەمەن ۇنەمى جۇمىس جاسايمىز. الەۋمەتتىك جوبا رەتىندە قانداي مۇمكىندىك بار، سونىڭ بارلىعىن مەيىلىنشە قاراستىرامىز»، دەيدى جوبا مەنەدجەرى «ەگەمەن قازاقستان» تىلشىسىنە بەرگەن سۇحباتىندا.

پەريزات كەنجينانىڭ سوزىنشە، قازاق تىلىندەگى فيلمدەردىڭ نارىقتاعى ۇلەسى، كورەرمەندەر سۇرانىسىنا قاتىستى ناقتى ءبىر زەرتتەۋلەر جۇرگىزىلمەگەن. ايتسەدە، 2016 جىلى «دجۋنگلي كىتابى»، «اليسا اينانىڭ ارعى بەتىندە»، «موانا»، «كۇرەسكەر ءبىر. جۇلدىزدى سوعىستار. حيكايالار» اتتى قور دۋبلياجداعان فيلمدەردى 43 883 كورەرمەن تاماشالاپتى. بۇل – ورتا ەسەپپەن ءبىر ءفيلمدى 10 مىڭعا جۋىق ادام كورگەن دەگەن ءسوز. شامالايتىن بولساق، ەلدەگى ورتا ساناتقا جاتاتىن اياداي ۋنيۆەرسيتەتتەگى ستۋدەنت سانىنىڭ ءوزى 10 مىڭنان اسىپ جىعىلادى. ال حالىق سانى 18 ميلليوننان اسقان قازاقستان ءۇشىن بۇل كورسەتكىش از با، كوپ پە؟ ارينە، «بولاشاق» قورىنىڭ اتقارىپ وتىرعان شارۋاسى قۇپتارلىق، بارلىعى تاماشا، كەرەمەت، الايدا قىرۋار قارجى جۇمسالىپ قازاقشا اۋدارىلعان فيلم حالىققا اقىرى جەتپەيتىن بولسا، قۇر ماقتان مەن اۋىز تولتىرىپ ايتۋدان نە پايدا؟

«مينيسترلىك ماسەلەنىڭ شەشىمىن قاراستىرادى»

قازىرگى كەزدە «مادەنيەت تۋرالى» زاڭدا فيلمدەردى «ۇلتتىق» دەپ تانۋعا، پروكاتتىق كۋالىكتەر بەرۋگە، ولاردى يندەكستەۋگە، تۇپنۇسقا ماتەريالدارىن ساقتاۋ تۇرلەرى مەن پروكات تىلىنە بايلانىستى التى باپ كوزدەلگەن. الايدا بۇل كينەماتوگرافيانى دامىتۋدىڭ قازىرگى زامانعى تالاپتارىنا تولىق جاۋاپ بەرمەيتىندىگىن مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى وزدەرى دە مويىنداپ وتىر. قازاق تىلىنە دۋبلياجدالعان فيلمدەردىڭ كينوتەاترلارداعى كورسەتىلىمىنە قاتىستى مينيسترلىككە جولداعان ساۋالىمىزعا مينيسترلىك تاراپىنان «زاڭنىڭ اتالعان نورماسى بۇگىنگى تاڭدا دەكلاراتيۆتى سيپاتتا قالىپ وتىر. سەبەبى قولدانىستاعى زاڭنامادا دۋبلياجدالعان فيلمدەردى پروكاتتاۋ ءتارتىبى، سونداي-اق بۇل نورمانىڭ ورىندالۋىنا جاۋاپكەرشىلىك اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق كودەكسىندە كوزدەلمەگەن. وسىعان وراي بۇل نورمانى ورىنداۋدى پروكاتتاۋ كومپانيالارىنان تالاپ ەتۋ مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بولىپ وتىر» دەپ جاۋاپ بەرىلدى. سونداي-اق مينيسترلىك تاراپىنان ازىرلەنىپ، بۇگىندە پارلامەنت ءماجىلىسى قاراۋىنا ەنگىزىلگەن «كينەماتوگرافيا تۋرالى» جانە «قر كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە كينەماتوگرافيا ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوبالارى اياسىندا اتالعان ماسەلەنىڭ شەشىلۋى قاراستىرىلاتىنىن جەتكىزدى.

بۇل رەتتە قازاقستاندا شىعاتىن جانە شەتەلدىك فيلمدەردى قازاق تىلىنە دۋبلياجداۋ، يا سۋبتيترلەۋ نەمەسە كادر سىرتىنداعى اۋدارمامەن قامتۋ تاسىلدەرى قولدانىلماق. كەڭەس وكىمەتى تۇسىندا پروكات ماسەلەسىن مەملەكەت ءوز تاراپىنان قولداپ قانا قويماي، وداق كەڭىستىگىندە شىققان فيلمدەردىڭ سانى كينوتەاترلاردا 30 پايىزدان كەم بولماۋى ءتيىس دەگەن زاڭى ارقىلى پروكاتقا ۇلكەن جاعداي جاساعانى ەسىمىزدە. اسىرەسە، بالالار تاقىرىبىنداعى كينوشىعارمالاردىڭ ەستەتيكالىق تاربيە تۇرعىسىنان مۇمكىندىكتەرى اركەز جوعارى باعالانىپ كەلدى. تابيعي شىنايلىققا قۇرىلاتىن مۇنداي تاقىرىپ اياسىنداعى ىزدەنىس جالعاسىن تابا بەرەدى-اۋ، تەك كينوتەاترلاردان قازاقشا ءفيلمدى ەمىن-ەركىن قالاعان ۋاقىتىمىزدا كورەتىن كۇن بولا ما، جوق پا؟ مىنە، ءبىزدى مازالاپ وتىرعان ساۋال دا، ماسەلە دە وسى عانا.

ەندەشە ۇلتتىق فيلمدەردىڭ ساپاسى مەن ءباسىن ارتتىرۋ، حالىق ءۇشىن كينوكورسەتىلىم قىزمەتىنىڭ قولجەتىمدىلىگى ءتارىزدى قوردالانعان ماسەلەلەر ۋاقىت وزدىرماي كينەماتوگرافيا سالاسىنداعى قوعامدىق قاتىناستاردى رەتتەيتىن دەربەس زاڭ قابىلداۋ قاجەتتىگىن كورسەتىپ وتىر. مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ جان-جاقتى دامۋىن قامتاماسىز ەتۋ، ونىڭ حالىقارالىق بەدەلىن نىعايتۋ فۋنكتسياسى نەگىزگى مىندەتىنە كىرەتىن مادەنيەت مينيسترلىگى بۇل ماسەلەگە كوزجۇمبايلىق تانىتپاۋى ءتيىس. كينو – يدەولوگيا قۇرالى ەكەنىن ءبارىمىز بىلەمىز، بىراق اسىعار ەمەسپىز. نەگە؟

ايا ءومىرتاي،

«ەگەمەن قازاقستان»

سوڭعى جاڭالىقتار

شابىت شاقىراتىن شاھار

ەلوردا • بۇگىن، 08:23

اقجايناق استانا

ەلوردا • بۇگىن، 08:22

وزىق ءوندىرىس ورنىندا بولدى

ايماقتار • بۇگىن، 08:20

باعدارىڭ قالاي، باس قالا؟

ەلوردا • بۇگىن، 08:17

ديماش پەن دجەكسون

ونەر • بۇگىن، 08:10

ۇتقانىمىز شامالى بولىپ تۇر

قوعام • بۇگىن، 08:05

ەگىزدەر فەستيۆالى

قوعام • بۇگىن، 08:00

احاڭنىڭ ادالدىعى

احمەت بايتۇرسىن ۇلى • كەشە

قارالى كەزەڭ كارتيناسى

قازاقستان • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار