نيۋ-يوركتەن تىكەلەي ەفيردە ۇيىمداستىرىلعان جيىنعا ەلىمىزدىڭ بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى وكىلدەرى جينالدى. ونلاين كونفەرەنتسيا قازاقستاننىڭ بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنە توراعالىق ەتۋىنە بايلانىستى ۇيىمداستىرىلدى. ۆەبيناردا ءسوز سويلەگەن م.ەنچا قازاقستاننىڭ كەڭەستەگى جۇمىسىنىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالدى.
«قاڭتاردا قازاقستان قاۋىپسىزدىك كەڭەسى توراعاسى قىزمەتىنە كىرىسىپ كەتتى. مۇنىڭ ماڭىزى جوعارى. قازاقستان كۇن ءتارتىبىن ۇيىمداستىرىپ, ۇيىم اتىنان ءسوز سويلەپ, ونىڭ وتىرىسىن شاقىرادى. كەلەسى اپتادا ماڭىزدى بىرقاتار ءىس-شارا وتپەك. سونىڭ ءبىرى – پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ توراعالىعىمەن وتەتىن «جاپپاي قىرىپ-جوياتىن قارۋلاردى تاراتپاۋ: سەنىم شارالارى» اتتى جيىن. بۇدان بولەك, ورتالىق ازيا مەن اۋعانستان ماسەلەلەرىنە ارنالعان ءجارىسسوز ۇيىمداستىرىلادى», دەدى سپيكەر.
م.ەنچا سيرياداعى داۋ-جانجالدى شەشۋدە قازاقستاننىڭ ماڭىزدى قادامدارعا بارىپ, استانادا كەلىسسوزدەر ۇيىمداستىرعانىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ پىكىرىنشە, ونداعى احۋالدى جاقسارتۋدا استانا پروتسەسىنىڭ ماڭىزى زور.
«استانا كەلىسسوزدەرى سيريا ماسەلەسىن شەشۋگە ايتارلىقتاي ۇلەس قوستى. سونىڭ ارقاسىندا شيەلەنىستى ازايتۋ, دەەسكالاتسيا ايماعىن قۇرۋ سەكىلدى مامىلەلەرگە قول جەتكىزىلدى. سونىمەن قاتار بۇۇ باس حاتشىسىنىڭ ارنايى وكىلى ستەففان دە ميستۋرانىڭ باسشىلىعىمەن وتەتىن جەنەۆا كەلىسسوزدەرىنە قولداۋ كورسەتتى», دەدى م.ەنچا.
بات حاتشى كومەكشىسىنىڭ ايتۋىنشا, قازاقستان ورتالىق ازياداعى بەيبىتشىلىك پەن تۇراقتىلىقتى نىعايتۋ ماقساتىندا ايانباي تەر توگىپ كەلەدى.
«قازاقستان الەمدە, ورتالىق ازيادا قاۋىپسىزدىك پەن بەيبىتشىلىكتى نىعايتۋعا ەلەۋلى ۇلەس قوسىپ, ءوز مۇمكىندىگىن ءتيىمدى پايدالانىپ وتىر. مىسال رەتىندە يادرولىق قارۋسىزدانۋعا ۇندەۋىن, سەمەيدەگى سىناق الاڭىنىڭ جابىلۋىن, ورتالىق ازيادا يادرولىق قارۋسىز الەم قۇرۋ باستامالارىن اتاپ وتۋگە بولادى. قازاقستان باستاماسىمەن حالىقارالىق يادرولىق سىناقتارعا قارسى ءىس-قيمىل كۇنى بەلگىلەندى. ەلدەرىڭىز ءوز قىزمەتىن ودان ءارى ءتيىمدى جالعاستىرا بەرەتىنىنە سەنىمدىمىن», دەدى باس حاتشىنىڭ كومەكشىسى.
ەلىمىز ورتالىق ازيا مەن
اۋعانستانداعى بەيبىتشىلىك پەن تۇراقتىلىقتى نىعايتۋ ماقساتىندا دامۋ مەن قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرىن بىرگە تالقىلايدى. سپيكەردىڭ پىكىرىنشە, بۇل ايماقتاعى احۋالدى جاقسارتۋعا ۇلەس قوسادى.
«اۋعانستانداعى جاعدايدى اسكەري جولمەن شەشۋ مۇمكىن ەمەس. كەرىسىنشە, وڭىرلىك ارىپتەستىكتى نىعايتىپ, ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردى قولداۋدىڭ ماڭىزى زور. بۇۇ-دا اۋعانستان ماسەلەسىن شەشۋدەگى قازاقستان تاراپى اتقارىپ جاتقان جۇمىستارىمەن جاقسى تانىس. ماسەلەن, الماتىدا اۋعان جاستارى ءبىلىم الىپ جاتىر. مەنىڭشە, مۇنداي قولداۋ وڭىردەگى تۇراقتىلىق پەن دامۋدى نىعايتادى. الەمدە بەيبىتشىلىكتى قامتاماسىز ەتۋدەگى قازاقستاننىڭ ءرولىن اتاپ وتكىم كەلەدى», دەدى م.ەنچا.
بۇدان كەيىن ەلىمىزدىڭ بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسى قۇرامىندا باسىمدىق بەرەتىن باعىتتارىنا توقتالدى. سپيكەردىڭ ايتۋىنشا, قازاقستان تاراپى كوتەرىپ وتىرعان ماسەلەلەر جەر-جاھاندا بەيبىتشىلىك پەن قاۋىپسىزدىكتى نىعايتۋ ءۇشىن وتە قاجەت.
كەلەسى اپتادا وتەتىن يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ جونىندەگى ءىس-شارانىڭ وسى تاقىرىپتى كەڭىنەن تارقاتۋعا قوسار ۇلەسى زور. قازاقستان ءوز ەركىمەن يادرولىق قارۋدان باس تارتقان مەملەكەت رەتىندە الەمنىڭ بىرقاتار ەلىنە ۇلگى بولادى. وسى ورايدا جاپپاي قىرىپ-جويۋ قارۋلارىن تاراتپاۋ ماسەلەسىندە قازاقستان حالىقارالىق قوعامداستىق الدىندا بەدەلگە يە. اسىرەسە يادرولىق قارۋدى قولدانۋ ىقتيمالدىعى جوعارى قازىرگى جاعدايدا ەلدىڭ ءرولى ەرەكشە.
بۇۇ باس حاتشىسىنىڭ كەڭەسشىسى قازىرگى تاڭدا حالىقارالىق قوعامداستىق قازاقستاننان قاۋىپسىزدىك كەڭەسى توراعالىعى مەرزىمىندە ۇلكەن ءۇمىت كۇتىپ وتىرعانىن مالىمدەدى. ونىڭ پايىمداۋىنشا, ەلىمىزدىڭ بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسى اياسىندا وتكىزەتىن جيىندارى الەمدە بەيبىتشىلىك پەن قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋگە ولشەۋسىز ۇلەس قوسپاق. بۇدان كەيىن, م.ەنچا قازاقستاندىق ديپلوماتتاردىڭ ەڭبەگىنە وڭ باعا بەردى.
«قازاقستاندىق ديپلوماتتار كاسىبيلىكتىڭ جوعارعى دەڭگەيىن كورسەتتى. قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنە مۇشە مەملەكەتتەر دە, بۇۇ قۇرامىنداعى ەلدەر دە قازاقستاندىق ديپلوماتتاردىڭ ەڭبەگىن باعالايدى. سىزدەردىڭ ەلدەرىڭىز قك جانە بۇۇ اراسىنداعى ءوزارا ءىس-قيمىلدى سىندارلى تۇردە جۇرگىزىپ وتىر. وسى ورايدا قازاقستان مەن ونىڭ بۇۇ-داعى تۇراقتى وكىلدىگىنە الداعى جۇمىستا تەك ساتتىلىك تىلەيمىن», دەپ ءسوزىن تۇيىندەدى سپيكەر.
جيىن سوڭىندا ەلىمىزدىڭ بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى وكىلدەرىنە بۇۇ سايتى تانىستىرىلىپ, ونىمەن جۇمىس ىستەۋ تاسىلدەرى كورسەتىلدى. سپيكەرلەردىڭ ايتۋىنشا, ۇيىمنىڭ زاماناۋي سايتى ادامعا بۇۇ-نىڭ شتاب-پاتەرىندە وتەتىن كەز كەلگەن جيىنداردى تىكەلەي ەفيردە تاماشالاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇدان كەيىن باق وكىلدەرىنە سايتتىڭ باسقا دا ارتىقشىلىقتارى تانىستىرىلدى. ونلاين كونفەرەنتسيا سوڭىندا سپيكەرلەر جۋرناليستەر قويعان سۇراقتارعا جاۋاپ بەردى.
اباي اسانكەلدى ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
