بىرىنشىدەن, 1991 جىلى ەلىمىز ەگەمەندىك العان بويدا ونى باتىس الەمىنىڭ ىشىنەن ءبىرىنشى بولىپ مويىنداپ, دەرەۋ ءوز ەلشىلىگىن اشقان دا, سونىمەن قاتار جاس مەملەكەتىمىزدىڭ ءدال سول كەزدەردەگى سىن-قاتەرلەردى ەڭسەرىپ, اياعىنان تىك تۇرىپ كەتۋىنە ەلەۋلى ۇلەس قوسقان دا اقش مەملەكەتى بولاتىن.
ەكىنشىدەن, ەلباسىنىڭ 1992 جىلى امەريكا قۇراما شتاتتارىنا جاساعان ءبىرىنشى رەسمي ساپارى ءساتتى بولدى, ويتكەنى اقش پرەزيدەنتى دجوردج گ.بۋشپەن, مەملەكەتتىك حاتشىسى دج.بەيكەرمەن, سونداي-اق بىرقاتار مينيسترلەر, سەناتورلار جانە ىسكەر توپتاردىڭ وكىلدەرىمەن وتكىزگەن كەزدەسۋلەرى بارىسىندا ەكىجاقتى قارىم-قاتىناستاردىڭ وركەن جايۋىنا سەرپىن بەرگەن بىرقاتار ماڭىزدى قۇجاتتارعا قول قويىلعان بولاتىن.
ۇشىنشىدەن, ەكى ەل باسشىلارىنىڭ ەرەكشە نازار اۋدارعان كوكەيكەستى ماسەلەلەرىنىڭ ءبىرى قاۋىپىزدىكپەن بايلانىستى قارىم-قاتىناستار بولاتىن. سوندىقتان دا اقش تاراپى, اسىرەسە يادرولىق قارۋلاردان باس تارتىپ, يادرولىق قارۋلاردى تاراتپاۋ جونىندەگى حالىقارالىق كەلىسىمشارتقا قوسىلعان قازاقستاننىڭ بەيبىت ساياساتىنا ۇلكەن قولداۋ كورسەتكەن.
تورتىنشىدەن, 1992 جىلعى قاراشادا اقش استاناسى ۆاشينگتوندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەلشىلىگىنىڭ اشىلۋى ەكى ەل اراسىنداعى ديپلوماتيالىق بايلانىستاردىڭ وربۋىنە ۇلكەن سەرپىن بەردى. سونىڭ ارقاسىندا تەك ديپلوماتيالىق قاتىناستار عانا ەمەس, ەكونوميكالىق قاتىناستار دا جىلدام جاندانا باستادى. وسى پايىمنىڭ ناقتى دالەلىندەي, 1993 جىلدىڭ ءساۋىر ايىندا پرەزيدەنت ن.نازارباەۆ پەن اقش-تىڭ ەنەرگەتيكا سالاسىنداعى كوشباسشى كومپانيالارىنىڭ ءبىرى «شەۆرون» كورپوراتسياسىنىڭ باسقارما توراعاسى ك.ت.دەرر ەكى ەل اراسىنداعى تۇسىنىستىك مەموراندۋمىنا قول قويدى.
بەسىنشىدەن, 1994 جىلى اقپان ايىندا ەلباسىنىڭ اقش-قا جاساعان ەكىنشى رەسمي ساپارى دا وتە ءساتتى اياقتالىپ, قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن اقش اراسىنداعى دەموكراتيالىق ارىپتەستىك حارتياسىنا; قازاقستاننىڭ اتوم ەنەرگياسى جونىندەگى اگەنتتىگى پەن اقش-تىڭ تەحنيكالىق اقپارات الماسۋ جانە يادرولىق قاۋىپسىزدىك سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى ۇيلەستىرۋشى كوميسسياسى اراسىنداعى كەلىسىمشارتقا; قازاقستان رەسپۋبليكاسىمەن, سونداي-اق شەتەل جەكە ينۆەستيتسيالارى كورپوراتسياسى مەن قازاقستان-امەريكا ەكونوميكالىق دامۋ جونىندەگى كەڭەسى اراسىنداعى ىقپالداستىق قاعيدالارىنا; قازاقستان-امەريكا قورعانىس كونۆەرسياسى جونىندەگى كوميتەتىن قۇرۋدىڭ قاعيدالارى تۋرالى مالىمدەمەگە جانە «ينمارسات-3» جاساندى جەر سەرىگىن ۇشىرۋمەن بايلانىستى قازاقستان, رەسەي جانە اقش اراسىنداعى ۇشجاقتى كەلىسىمگە قول قويىلدى.
التىنشىدان, 1994 جىلدىڭ قازان ايىنان باستاپ, كۇنى بۇگىنگە دەيىن ەكى ەل اراسىنداعى ەكونوميكالىق قاتىناستاردى ۇيلەستىرىپ وتىراتىن قازاقستان-امەريكا بىرلەسكەن كوميسسياسى تۇراقتى جۇمىس ىستەپ كەلەدى.
جەتىنشىدەن, ەلباسىنىڭ وسى ۋاقىتقا دەيىن امەريكا قۇراما شتاتتارىنا جاساعان رەسمي ساپارلارىنىڭ اياسىندا سول ەلدىڭ پرەزيدەنتتەرى دجوردج گ.بۋشپەن, سول سياقتى بيلل كلينتون, دجوردج ۋ.بۋش جانە باراك وبامامەن ورناتقان ديپلوماتيالىق ءارى ەكونوميكالىق ساياساتىنىڭ قاي-قايسىسى دا جەمىستى بولعانى داۋ تۋدىرمايدى. ويتكەنى ەكى ەل اراسىنداعى ارىپتەستىك قارىم-قاتىناستار ستراتەگيالىق دەڭگەيگە كوتەرىلدى جانە بۇل ارىپتەستىك قالىپتى سيپاتىنان وسى كۇنگە دەيىن اينىعان ەمەس.
سەگىزىنشىدەن, جوعارىداعى پايىمداردىڭ نەگىزسىز ەمەس ەكەنىن مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ امەريكا قۇراما شتاتتارىنا ۇستىمىزدەگى جىلى جوسپارلاپ وتىرعان رەسمي ساپارى قارساڭىندا اقش-تىڭ قازاقستانداعى ەلشىسى دجوردج كرولمەن كەزدەسۋ بارىسىندا: «26 جىل ىشىندە ءبىزدىڭ ەلدەرىمىز اراسىندا ءوزارا دوستىق قارىم-قاتىناس ورناپ, 70-تەن استام مەملەكەتارالىق, ۇكىمەتارالىق جانە ۆەدومستۆوارالىق كەلىسىمگە قول قويىلدى. قازاقستاندا امەريكا كاپيتالىنىڭ قاتىسۋىمەن 500-گە جۋىق كومپانيا جۇمىس ىستەيدى, سولاردىڭ 140-تان استامى – بىرلەسكەن كاسىپورىندار. ولار تاۋار ءوندىرىپ, ونىمدەرىن باسقا ەلدەرگە ەكسپورتتاۋمەن اينالىسادى», دەگەن مالىمدەمەسى دالەلدەي تۇسەدى. ەلشىمەن كەزدەسۋ بارىسىندا مەملەكەت باسشىسى, سونىمەن قاتار بۇگىنگى اقش پرەزيدەنتى د.ترامپپەن ەكى ەل اراسىندا قالىپتاسقان ستراتەگيالىق سەرىكتەستىكتىڭ باسىم باعىتتارىن, ونىڭ ىشىندە تەرروريزمگە قارسى كۇرەس جۇرگىزۋ, يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ رەجىمىن نىعايتۋ, سونداي-اق ساۋدا-ەكونوميكالىق جانە ينۆەستيتسيالىق ىنتىماقتاستىق اياسىن ودان ءارى كەڭەيتۋ باعىتىندا كەلىسسوزدەر وتكىزىلەتىنىن دە اتاپ ءوتتى. سوسىن, بۇل ساپاردىڭ دا ءساتتى بولاتىنى كورىنىپ تۇر. سەبەبى اقش-قا ەلباسىنى پرەزيدەنت دونالد ترامپتىڭ ءوزى شاقىرىپ وتىر.
توعىزىنشىدان, ەلباسىنىڭ امەريكا قۇراما شتاتتارىنا جاساعان ساپارلارىنىڭ وزگە قىرلارى دا ۇلكەن مانگە يە. ويتكەنى بيىلعى ساپار قازاقستاننىڭ بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنە توراعالىق ەتۋىمەن تۇسپا-تۇس كەلىپ وتىر, دەمەك, پرەزيدەنتتىڭ اتالمىش كەڭەستىڭ مىنبەرىنەن تۇشىمدى مالىمدەمە جاسايتىنى دا كۇمان تۋدىرمايدى جانە بۇل ورايدا, 2010 جىلى ۆاشينگتوندا وتكەن انتييادرولىق ءسامميتتىڭ مىنبەرىنەن سويلەگەن پرەزيدەنت نازارباەۆتىڭ: «يادرولىق سوعىس باستالسا, ودان بىردە-ءبىر مەملەكەتتىڭ امان قالۋى مۇمكىن ەمەس جانە بۇگىنگى تاڭدا لاڭكەستەردىڭ يادرولىق قارۋعا قول جەتكىزۋ مۇمكىندىگى شىندىققا اينالدى. مۇنداي جاعدايدا الەم ليدەرلەرى كۇش بىرىكتىرىپ, اتالعان سىن-قاتەرمەن بىرىگە كۇرەسپەسە, تىم كەش بولادى. سوندىقتان بۇۇ-عا بارلىق مەملەكەتتەردى جۇمىلدىرا وتىرىپ, جاھاندىق لاڭكەستىك توپتارمەن كۇرەستىڭ بىرەگەي جۇيەسىن قۇراتىن مەزگىل جەتتى. تەك وسىلاي ەتكەندە عانا جاريالانباعان بۇل سوعىستا جەڭىسكە جەتۋگە بولادى», دەگەن تاعدىرشەشتى ۇندەۋى اتالمىش سامميتكە قاتىسقانداردىڭ باسىم كوپشىلىگىنەن قولداۋ تاۋىپ, وتە ماڭىزدى پىكىرتالاسقا ۇلاسقانى ويعا ورالادى. دەمەك, ءبىزدىڭ مەملەكەتىمىزدىڭ بۇۇ سەكىلدى ىرگەلى حالىقارالىق ۇنقاتىسۋ الاڭىندا قول جەتكىزگەن تابىستارى دا, تۇپتەپ كەلگەندە, ەلباسى ۇسىنعان باتىل باستامالار مەن يدەيالاردىڭ ىسكە اسقان ناقتى ناتيجەلەرى ەكەنى شىندىق. ويتكەنى ەلباسىنىڭ قاي باستاماسى بولماسىن تەك ءوز حالقىمىزدىڭ مۇددەسىمەن عانا ەمەس, بۇكىل ادامزات ۇدەسىمەن استارلاسىپ جاتادى. سوندىقتان دا بولار, قازاقستاننىڭ ۇستانىمدارى الەم قاۋىمداستىعىنىڭ تاراپىنان ۇنەمى وڭ باعالانادى. سوسىن, مۇنى ەلىمىزدىڭ تەك بەيبىت اتوم ساياساتىنىڭ ۇتىمدىلىعىنا بەرىلگەن باعا عانا ەمەس, پوليەتنوستى جانە پوليكونفەسسيالى مەملەكەت ىشىندەگى ەتنوسارالىق, مادەنيەتارالىق جانە دىنارالىق تاتۋلىقتىڭ ۇلگىسىن ەگەمەن 27 جىل ىشىندە بۇكىل الەمگە پاش ەتىپ وتىرعان ءارى ەشكىمدى شەتتەتۋ مەن كەمسىتۋدى بىلمەيتىن, ىشكى ساياساتى سىندارلى, سىرتقى ساياساتى كوپۆەكتورلى جانە ەكونوميكاسى تۇراقتى دامۋ جولىنا تۇسكەن قازاقستان مەملەكەتىنە كورسەتىلگەن زور سەنىم دەپ قابىلداعان ابزال.
ءادىل احمەتوۆ,
قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەردىڭ ىنتىماقتاستىق كەڭەسى جانىنداعى اقساقالدار كەڭەسىنىڭ مۇشەسى
