ءۇش دۇركىن الەم چەمپيونى ءوزىنىڭ جەڭىسىن ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعىنا ارنادى
يليا يلين – قىزىلوردانىڭ كوزى وتتاي جايناعان سايىپقىرانى – سىن ساعاتتاردا دا تەمىردەي جۇيكەسى سىر بەرمەيتىن وعلاننىڭ حالقىن ۇلى جەڭىستەرگە ءوزى ءۇيرەتىپ قويعالى قاشان. بىراق جۇلقا كوتەرۋدە ەسە جىبەرىپ الاتىنى بار. ەسەسىنە سەرپە كوتەرۋدە وعان شەندەسەتىن اۋىر اتلەتشى از. ءبىر قورقىتىپ الادى دا, سوسىن قاتتى قۋانتادى. بەيجىڭ وليمپياداسىندا دا سويتكەن...
وليمپيادا چەمپيونى اتانعان سوڭ, باتىر جىگىت ەلگە ەركەلەسىن. ءتۇرى وزگە بولعانمەن, جانى, جۇرەگى قازاق قوي. توي-تومالاقتى كوبەيتىپ جىبەردى. ءسويتىپ ءجۇرىپ پىشاققا دا ءتۇستى. جاتتىعۋ جايىنا قالدى. ەل ىشىندەگى جارىستارعا دا قاتىسپادى. اسىلىندە, ەلگە دابىرا قىلماي ءوز قازانىندا قايناتىپ, ىشتەي بەكىتەتىن ماسەلەلەر بولادى. ءارى-ءسارى بولىپ جۇرگەن ەركە جىگىت ۇشاقتا كەزدەسكەن دەپۋتاتقا سىرىن اشۋى مۇڭ ەكەڭ, باپكەرمەن اراداعى كيكىلجىڭ رەسپۋبليكاعا جايىلدى دا كەتتى.
اتىن جەر ورتەپ تە شىعارا الماي جۇرگەندەرگە وليمپيادا جەڭىمپازىنىڭ تاعدىرى جان اشۋدان گورى, داقپىرتىن شىعارۋعا كەرەك-اق ەكەن. يليننەن ءالى دە كۇدەر ۇزبەي جۇرگەن باپكەرلەر كەڭەسى شامداندى. “سەنى الماستىراتىن ادام بار, كەتسەڭ جولىڭ اشىق” دەگەندى اڭعارتقان. ءاي, ءبىزدىڭ جانى اشىعانسىپ, قانى شىعىپ تۇرعان جاراعا ءبىر ۋىس تۇز سەبە سالاتىن اعايىن-اي. ەكى جاقتى دابىراسىز كەلىستىرۋدىڭ ورنىنا اراسىنا ەپتەپ سىنا قاعىپ قويدى.
يليا سىنبادى. جەكە باپكەر الىپ جەكە جاتتىقتى. كوشپەلى حالىقتىڭ ۇرپاعىمىن دەگەندى ايتىپ, رەسپۋبليكا وبلىستارىن ارالادى. الەم چەمپيوناتىنا بارا الماعان. ەسەسىنە قازاقستان حالقى سپارتاكياداسىندا ايدى اسپاعا شىعاردى. جۇلقا كوتەرۋدە 186 كەلى, سەرپە كوتەرۋدە 230 كەلى كوتەرىپ, ءوز سالماعىنان دامەلى بولعانداردى قوزى كوش ارتقا تاستاپ كەتتى. سول كەزدە تاعى دا ايتقان: “پاريجدە التىن الامىن”, دەپ.
بەيجىڭنەن كەيىن ارمانسىز دەمالعان بۇلا جىگىتتىڭ وسىنداي ءمالىمدەمەسىن قابىلداماعاندار دا بولدى. باعاسىن ارتتىرۋ ءۇشىن ايتتى دەپ. “پاريجگە يلين كەلدى, توردەن ورىن بەرەيىك”, دەگەندەر بولدى دەسەك, قاتتى قاتەلەسسەك كەرەك. بىلتىرعى الەم چەمپيونى رەسەيلىك الەكساندر يۆانوۆ كوتەرمەگە اندرەي دەمانوۆتى ەرتىپ كەلىپتى. بىلتىر كۇمىس مەدال العان ۋكراين جىگىتى ارتەم يۆانوۆ ونىسىن التىنعا ايىرباستاسام دەگەن دامەسى بار. يران, كورەي, ءتىپتى وزبەكتىڭ ورىمدەي جىگىتى رۋسلان نۋريدينوۆ تە التىندى كوپسىنبەيتىندەي.
جۇلقا كوتەرۋدە يليا جۇرەكتى تاعى دا ءدىر ەتكىزىپ بەسىنشى ورىندا قالىپ كەتتى. 181 كەلىدەن سوڭ 184 كەلىنى كوتەرگەن, الەمدەگى ۇزدىكتەر قاتارىنداعى قازاقتارعا ءتىسىن باسىپ جۇرگەن قازىلاردىڭ ەكەۋى تەحنيكاسىنان ءمىن تاۋىپ, ەسەپكە المادى. قوس يۆانوۆ – رەسەي مەن ۋكراينا جىگىتتەرى يليادان 5 ۇپايعا شىعاندادى. الەمنىڭ التىن, كۇمىسىن تەڭ ءبولىسىپ العان قوس جىگىت سەرپە كوتەرۋدە ەسە بەرەدى دەگەنگە سەنۋ قيىن ەدى.
اۋىر اتلەتيكادا كۇشىنە ونشالىقتى سەنە قويمايتىندار الدىمەن شىعادى. تيتىقتاپ بارىپ توقتايدى. يلينگە ەس بولادى دەگەن الماس وتەشوۆ تە سولاردىڭ ىشىندە كەتتى. ءۇش كەزەگىن دە پايدالانا الماعان. ەگەس باستالدى. الەكساندر يۆانوۆ 215 كەلىگە تاپسىرىس بەردى. ۋكراين ارتەم يۆانوۆ 216 كەلىگە شىقتى. ال يليا يلين 220 كەلىگە تاپسىرىس بەرىپ, جاتتىعۋ زالىن قىدىرىستاپ ءجۇر.
ادەتتەگىدەي تىشقان مەن مىسىق ويىنىن ەنۆەر تۋركەلەري مەن باس باپكەر الەكسەي ني باستاعان. الەكساندر يۆانوۆتى زىلتەمىرگە الدىمەن شىعارۋ ءۇشىن يلياعا 221 كەلى بەلگىلەدى. الەم چەمپيونى 120 كەلىنى كوتەرە الماي, قاباعىنان قار جاۋىپ كەتتى. سول كەزدە عانا يليا توبە كورسەتكەن. زىلتەمىرمەن ەگەسكەن جوق. الەم چەمپيوناتىندا ەمەس, قىزىلوردادا جاتتىعۋ زالىندا جۇرگەندەي جەدەل باسىپ كەلدى دە ءبىر تولعاپ كەۋدەسىنە قوندىرىپ توبەگە اتتى. باسقىشتان تومەن ءتۇسىپ كەلە جاتىپ: “مەن چەمپيونمىن”, دەگەندى ايتىپ ۇلگەردى.
قۇداي اقى, ەشكىم ويتپەيدى. ءبىزدىڭ جىگىتتىڭ اۋزى باتىر. اللاعا سيىنىپ وتىرمىز. الەكساندر يۆانوۆ شىقتى. 221 كەلىنى كوتەرە المادى. ءبىتتى. بىلتىرعى الەم چەمپيونى جۇلدەدەن تىس قالعان. ارتەم يۆانوۆ شىقتى. قينالىپ بارىپ 221 كەلىنى كوتەرىپ كەتتى. ءسويتتى دە يلينمەن ەگەستى. 230 كەلىگە تاپسىرىس بەردى. يليا شىقتى, 226 كەلىنى باعىندىردى. باسقىشتان ءتۇسىپ بارا جاتىپ: “ەندى تۇعىرعا شىقپايمىن. بالتىرىمدى اۋىرتىپ الدىم”, دەدى سامبىرلاپ. التىن الامىن دەگەن ادام ولاي ايتپاۋى كەرەك ەدى. ءىشتەي سەنگەن جوقپىز. بۇلا ۇلدىڭ مىنەزىن بىلەمىز. ارتەم 230 كەلى كوتەرىپ كەتسە, اياعى سىنىپ قالسا دا تاۋەكەلگە باراتىنى انىق. ارتەم 227 كەلىنى يگەرە المادى. ءبىزدىڭ جىگىتتىڭ سالماعى ارتەمنان 12 گرامعا كەم. ەكەۋىنىڭ دە قوسسايىستان جيناعانى 407 كەلى بولعانىمەن, التىن يليانىكى.
ءوز وتانىن جانىنداي جاقسى كورەتىن, پاتريوتتىق سەزىمىن سىرت كوزگە انىق كورسەتىپ جۇرەتىن يليا كەۋدەشەسىندەگى جازۋدى كورسەتىپ: “مەن بۇل جەڭىسىمدى قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعىنا ارنايمىن”, دەدى جاھانعا جار سالدى. چەمپيون جىگىت قۋانعانىنان جاتتىعۋ زالىندا زىر جۇگىرىپ, قۇتتىقتاعاننىڭ دا, قۇتتىقتاماعاننىڭ دا قولىن الىپ شىقتى. اتتەڭ-اي, الەكسەي ءنيدىڭ وكپەسى تارقاماپتى, يلين جەڭىسكە جەتكەندە باس باپكەر ادەتتەگىدەي ايقاي سالىپ اسپانعا قارعىمادى. بىزگە دە اۋىر ءتيدى.
ءيليننىڭ التىنى قازاقستاندى قىتاي, يران, رەسەي مەملەكەتتەرىنەن كەيىنگى ءتورتىنشى ورىنعا شىعاردى. التىن الۋعا مايا مانەزانىڭ دا, سۆەتلانا پودوبەدوۆانىڭ دا مۇمكىندىگى بولعان. تاكتيكالىق دايىندىقتا قاتە جىبەرگەندەرى بار, تورەشىلەر دە قىرىس قارادى.
الەم چەمپيوناتى ۇلكەن جارىس بولعانىمەن, وليمپيادانىڭ بوداۋىنا جۇرمەيدى. ول – شىندىق. ءبىزدىڭ سايىپقىراندارعا لوندوندا تابىس تىلەيىك.
باقتيار تايجان.
يليا يلين – قىزىلوردانىڭ كوزى وتتاي جايناعان سايىپقىرانى – سىن ساعاتتاردا دا تەمىردەي جۇيكەسى سىر بەرمەيتىن وعلاننىڭ حالقىن ۇلى جەڭىستەرگە ءوزى ءۇيرەتىپ قويعالى قاشان. بىراق جۇلقا كوتەرۋدە ەسە جىبەرىپ الاتىنى بار. ەسەسىنە سەرپە كوتەرۋدە وعان شەندەسەتىن اۋىر اتلەتشى از. ءبىر قورقىتىپ الادى دا, سوسىن قاتتى قۋانتادى. بەيجىڭ وليمپياداسىندا دا سويتكەن...
وليمپيادا چەمپيونى اتانعان سوڭ, باتىر جىگىت ەلگە ەركەلەسىن. ءتۇرى وزگە بولعانمەن, جانى, جۇرەگى قازاق قوي. توي-تومالاقتى كوبەيتىپ جىبەردى. ءسويتىپ ءجۇرىپ پىشاققا دا ءتۇستى. جاتتىعۋ جايىنا قالدى. ەل ىشىندەگى جارىستارعا دا قاتىسپادى. اسىلىندە, ەلگە دابىرا قىلماي ءوز قازانىندا قايناتىپ, ىشتەي بەكىتەتىن ماسەلەلەر بولادى. ءارى-ءسارى بولىپ جۇرگەن ەركە جىگىت ۇشاقتا كەزدەسكەن دەپۋتاتقا سىرىن اشۋى مۇڭ ەكەڭ, باپكەرمەن اراداعى كيكىلجىڭ رەسپۋبليكاعا جايىلدى دا كەتتى.
اتىن جەر ورتەپ تە شىعارا الماي جۇرگەندەرگە وليمپيادا جەڭىمپازىنىڭ تاعدىرى جان اشۋدان گورى, داقپىرتىن شىعارۋعا كەرەك-اق ەكەن. يليننەن ءالى دە كۇدەر ۇزبەي جۇرگەن باپكەرلەر كەڭەسى شامداندى. “سەنى الماستىراتىن ادام بار, كەتسەڭ جولىڭ اشىق” دەگەندى اڭعارتقان. ءاي, ءبىزدىڭ جانى اشىعانسىپ, قانى شىعىپ تۇرعان جاراعا ءبىر ۋىس تۇز سەبە سالاتىن اعايىن-اي. ەكى جاقتى دابىراسىز كەلىستىرۋدىڭ ورنىنا اراسىنا ەپتەپ سىنا قاعىپ قويدى.
يليا سىنبادى. جەكە باپكەر الىپ جەكە جاتتىقتى. كوشپەلى حالىقتىڭ ۇرپاعىمىن دەگەندى ايتىپ, رەسپۋبليكا وبلىستارىن ارالادى. الەم چەمپيوناتىنا بارا الماعان. ەسەسىنە قازاقستان حالقى سپارتاكياداسىندا ايدى اسپاعا شىعاردى. جۇلقا كوتەرۋدە 186 كەلى, سەرپە كوتەرۋدە 230 كەلى كوتەرىپ, ءوز سالماعىنان دامەلى بولعانداردى قوزى كوش ارتقا تاستاپ كەتتى. سول كەزدە تاعى دا ايتقان: “پاريجدە التىن الامىن”, دەپ.
بەيجىڭنەن كەيىن ارمانسىز دەمالعان بۇلا جىگىتتىڭ وسىنداي ءمالىمدەمەسىن قابىلداماعاندار دا بولدى. باعاسىن ارتتىرۋ ءۇشىن ايتتى دەپ. “پاريجگە يلين كەلدى, توردەن ورىن بەرەيىك”, دەگەندەر بولدى دەسەك, قاتتى قاتەلەسسەك كەرەك. بىلتىرعى الەم چەمپيونى رەسەيلىك الەكساندر يۆانوۆ كوتەرمەگە اندرەي دەمانوۆتى ەرتىپ كەلىپتى. بىلتىر كۇمىس مەدال العان ۋكراين جىگىتى ارتەم يۆانوۆ ونىسىن التىنعا ايىرباستاسام دەگەن دامەسى بار. يران, كورەي, ءتىپتى وزبەكتىڭ ورىمدەي جىگىتى رۋسلان نۋريدينوۆ تە التىندى كوپسىنبەيتىندەي.
جۇلقا كوتەرۋدە يليا جۇرەكتى تاعى دا ءدىر ەتكىزىپ بەسىنشى ورىندا قالىپ كەتتى. 181 كەلىدەن سوڭ 184 كەلىنى كوتەرگەن, الەمدەگى ۇزدىكتەر قاتارىنداعى قازاقتارعا ءتىسىن باسىپ جۇرگەن قازىلاردىڭ ەكەۋى تەحنيكاسىنان ءمىن تاۋىپ, ەسەپكە المادى. قوس يۆانوۆ – رەسەي مەن ۋكراينا جىگىتتەرى يليادان 5 ۇپايعا شىعاندادى. الەمنىڭ التىن, كۇمىسىن تەڭ ءبولىسىپ العان قوس جىگىت سەرپە كوتەرۋدە ەسە بەرەدى دەگەنگە سەنۋ قيىن ەدى.
اۋىر اتلەتيكادا كۇشىنە ونشالىقتى سەنە قويمايتىندار الدىمەن شىعادى. تيتىقتاپ بارىپ توقتايدى. يلينگە ەس بولادى دەگەن الماس وتەشوۆ تە سولاردىڭ ىشىندە كەتتى. ءۇش كەزەگىن دە پايدالانا الماعان. ەگەس باستالدى. الەكساندر يۆانوۆ 215 كەلىگە تاپسىرىس بەردى. ۋكراين ارتەم يۆانوۆ 216 كەلىگە شىقتى. ال يليا يلين 220 كەلىگە تاپسىرىس بەرىپ, جاتتىعۋ زالىن قىدىرىستاپ ءجۇر.
ادەتتەگىدەي تىشقان مەن مىسىق ويىنىن ەنۆەر تۋركەلەري مەن باس باپكەر الەكسەي ني باستاعان. الەكساندر يۆانوۆتى زىلتەمىرگە الدىمەن شىعارۋ ءۇشىن يلياعا 221 كەلى بەلگىلەدى. الەم چەمپيونى 120 كەلىنى كوتەرە الماي, قاباعىنان قار جاۋىپ كەتتى. سول كەزدە عانا يليا توبە كورسەتكەن. زىلتەمىرمەن ەگەسكەن جوق. الەم چەمپيوناتىندا ەمەس, قىزىلوردادا جاتتىعۋ زالىندا جۇرگەندەي جەدەل باسىپ كەلدى دە ءبىر تولعاپ كەۋدەسىنە قوندىرىپ توبەگە اتتى. باسقىشتان تومەن ءتۇسىپ كەلە جاتىپ: “مەن چەمپيونمىن”, دەگەندى ايتىپ ۇلگەردى.
قۇداي اقى, ەشكىم ويتپەيدى. ءبىزدىڭ جىگىتتىڭ اۋزى باتىر. اللاعا سيىنىپ وتىرمىز. الەكساندر يۆانوۆ شىقتى. 221 كەلىنى كوتەرە المادى. ءبىتتى. بىلتىرعى الەم چەمپيونى جۇلدەدەن تىس قالعان. ارتەم يۆانوۆ شىقتى. قينالىپ بارىپ 221 كەلىنى كوتەرىپ كەتتى. ءسويتتى دە يلينمەن ەگەستى. 230 كەلىگە تاپسىرىس بەردى. يليا شىقتى, 226 كەلىنى باعىندىردى. باسقىشتان ءتۇسىپ بارا جاتىپ: “ەندى تۇعىرعا شىقپايمىن. بالتىرىمدى اۋىرتىپ الدىم”, دەدى سامبىرلاپ. التىن الامىن دەگەن ادام ولاي ايتپاۋى كەرەك ەدى. ءىشتەي سەنگەن جوقپىز. بۇلا ۇلدىڭ مىنەزىن بىلەمىز. ارتەم 230 كەلى كوتەرىپ كەتسە, اياعى سىنىپ قالسا دا تاۋەكەلگە باراتىنى انىق. ارتەم 227 كەلىنى يگەرە المادى. ءبىزدىڭ جىگىتتىڭ سالماعى ارتەمنان 12 گرامعا كەم. ەكەۋىنىڭ دە قوسسايىستان جيناعانى 407 كەلى بولعانىمەن, التىن يليانىكى.
ءوز وتانىن جانىنداي جاقسى كورەتىن, پاتريوتتىق سەزىمىن سىرت كوزگە انىق كورسەتىپ جۇرەتىن يليا كەۋدەشەسىندەگى جازۋدى كورسەتىپ: “مەن بۇل جەڭىسىمدى قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعىنا ارنايمىن”, دەدى جاھانعا جار سالدى. چەمپيون جىگىت قۋانعانىنان جاتتىعۋ زالىندا زىر جۇگىرىپ, قۇتتىقتاعاننىڭ دا, قۇتتىقتاماعاننىڭ دا قولىن الىپ شىقتى. اتتەڭ-اي, الەكسەي ءنيدىڭ وكپەسى تارقاماپتى, يلين جەڭىسكە جەتكەندە باس باپكەر ادەتتەگىدەي ايقاي سالىپ اسپانعا قارعىمادى. بىزگە دە اۋىر ءتيدى.
ءيليننىڭ التىنى قازاقستاندى قىتاي, يران, رەسەي مەملەكەتتەرىنەن كەيىنگى ءتورتىنشى ورىنعا شىعاردى. التىن الۋعا مايا مانەزانىڭ دا, سۆەتلانا پودوبەدوۆانىڭ دا مۇمكىندىگى بولعان. تاكتيكالىق دايىندىقتا قاتە جىبەرگەندەرى بار, تورەشىلەر دە قىرىس قارادى.
الەم چەمپيوناتى ۇلكەن جارىس بولعانىمەن, وليمپيادانىڭ بوداۋىنا جۇرمەيدى. ول – شىندىق. ءبىزدىڭ سايىپقىراندارعا لوندوندا تابىس تىلەيىك.
باقتيار تايجان.
