200 جىلدىق تاريحى بار بۇل دومبىرا ناۋرىزبەك جىراۋعا ناعاشىسى ورازباي جىراۋدان جەتكەن ەكەن. ونىڭ جىراۋدىڭ قولىنا ءتۇسۋ تاريحى دا قىزىق. كەشتە ايتىلعان مالىمەتتەرگە قاراعاندا, ورازبايدىڭ ايەلى بوسانىپ, سوعان ناۋرىزبەكتىڭ اناسى ايسۇلۋ قالجا اپارادى. توركىندەپ كەلگەن قارىنداسىنان اعاسى قالاۋىن سۇرايدى. سوندا ايسۇلۋ بالا ناۋرىزبەكتىڭ ءوتىنىشى بويىنشا وسى دومبىرانى قالاپ الىپتى. ءاۋ باستان ناعاشىلاردان جيەندەرگە مۇرا بولىپ كەلگەن بۇل دومبىرانى ناۋكەڭ ءومىر بويى قاستەرلەپ ۇستاعان. ناۋرىزبەككە جىراۋلىق ونەر دە ناعاشىلار جاعىنان قونعان دەسەدى.
باتىس قازاقستان جانە بەسقالا ايماقتارىنىڭ مۋزىكالىق مۇرالارى دارىپتەلگەن كەشتە جەتەس جامەكوۆ, ەركىنباي باباقۇلوۆ سياقتى بەلگىلى جىرشىلار بازار جىراۋدىڭ «سويلە دەسەڭ سويلەيىن», قۇدايبەرگەن كەردەرىنىڭ «ات قوسام دەيدى بايگەگە», الدابەرگەن تاسقىنباي ۇلىنىڭ «باراق باتىرعا ارناۋ» ءتارىزدى تەرمە-تولعاۋلاردى ورىندادى. ودان ءارى قۇرمانعازى اتىنداعى قازاق ۇلتتىق كونسەرۆاتورياسىنىڭ وقىتۋشىلارى, تۇلەكتەرى مەن ستۋدەنتتەرى ءان شىرقاپ, كۇي توكتى. ەلزا قارابالينا ع.قۇرمانعاليەۆتىڭ ء«انشى داۋسىن», ۆەنەرا قارجاۋباەۆا «سىپىرا جىراۋدىڭ تەرمەسىن», ايگەرىم اپەنوۆا حالىق ءانى «شىمىردى», ءۇمىت ساتاروۆا «اق ايشانى», جەڭىس ەلەمەس پەن داستان قابىلوۆ ناۋرىزبەك جىراۋدىڭ «ازامات ەردى ساقتاسىن», «اۋ, جىگىتتەر, سال قۇلاق» تەرمەلەرىن, ايگەرىم قۇلجاراسوۆا حالىق ءانى «جايناي بەر جاستار جاڭاشانى», وڭداسىن قالقانوۆ ابىلدىڭ «ابىل» كۇيىن, جانارگۇل ساركەنوۆا قيسانىڭ ءانى «ساعىندىم جايىقتى», نۇرپەيىس ءابىلحاسان داۋكەنىڭ «جاس داۋرەن» ءانىن, سۇندەت ايمامبەتوۆ بەسقالا كۇيشىسى شۇڭكە قۇلتاباي ۇلىنىڭ «زار كۇيىن» ورىندادى.
دومبىرانى مۋزەيگە تاپسىرۋ راسىمىندە ناۋرىزبەك جىراۋدىڭ ۇلى اباي رامانقۇلوۆ: – بۇل دومبىرا – اكەمىزدەن قالعان مۇرا. ونى ءۇيىمىزدىڭ تورىندە ساقتاپ قويۋعا دا بولار ەدى. بىراق مۋزەيدە كوزدىڭ قاراشىعىنداي ساقتالىپ, كەيىنگى ۇرپاققا دا كەڭ ناسيحاتتالاتىن ەسكەرىپ, اماناتتاپ وتىرمىز, – دەدى. جىراۋدىڭ ۇرپاعى مۋزەي ديرەكتورى ۇلجان بايبوسىنوۆاعا دومبىرانى سالتاناتتى تۇردە تابىستاپ, ءوزى دە اكەسىنىڭ «تولعاۋ-تولعاۋ سوزدەر بار» تەرمەسىن ورىندادى. كەش سوڭىندا جىراۋدىڭ زايىبى زيبا نۇرجاۋباەۆا قوناقتارعا اق باتاسىن بەردى.
نۇربانۋ كامال,
جۋرناليست
