ەلىمىزدى الەم تانىعاننان ۇتىلماسىمىز انىق. مىسالى, تۋريزم سالاسىن الايىق. قازىر تابيعاتى الۋان تۇرلىلىگىمەن تاڭداي قاقتىرعان قازاقستانعا قىزىعۋشىلىق تانىتىپ وتىرعان ساياحاتشى قاۋىمنىڭ سانى جىلدان جىلعا ارتىپ كەلەدى. ۇيالماي كورسەتىپ, ۇپايىمىزدى تۇگەندەپ الار عاجايىپتارىمىز از ەمەس. ءبارىن جىپكە تىزبەسەك تە, ارقانىڭ كەربەز سۇلۋ كوكشەتاۋى, قاسيەتتى قارقارالى, جەر ءجانناتى جەتىسۋ, كوزدىڭ جاۋىن العان شىعىستىڭ كەرەمەتتەرى, بالىعى تايداي تۋلاعان بالقاش, اتاعى دۇرىلدەي باستاعان الاكول... وسىلاردىڭ ءبارى دە ادامزات بالاسىنا ايقارا قۇشاق اشار اسىل قازىنالارىمىز عوي.
ال ءبىز وسى جاراتقان بەرگەن بايلىقتى ىسكە جاراتا الىپ ءجۇرمىز بە؟
قازىرگى تاڭدا قازاقستان مەن قىتاي اراسىندا تۋريزم سالاسى بويىنشا بىرقاتار شارۋا جۇزەگە اسىپ جاتىر ەكەن. مۇنىڭ ايعاعى رەتىندە 2017 جىلدىڭ قىتايدىڭ قازاقستانداعى تۋريزم جىلى دەپ اتالعاندىعىن ايتۋعا بولادى. جالپى, بيىل قازاقستانعا قىدىرىپ كەلگەن اسپاناستى ەلى تۋريستەرىنىڭ سانى 257 مىڭ ادامعا جەتىپتى. ال اعىمداعى جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىسىنىڭ وزىندە قىتايعا ساياحاتتاپ بارعان جەرلەستەرىمىزدىڭ سانى 109,6 مىڭ ادامدى قۇراعان.
بۇل رەتتە مىنا جايتتى ايتا كەتۋگە تۋرا كەلەدى. وسىدان ءبىر اي بۇرىن وتكەن قىتاي كومپارتياسىنىڭ ءحىح سەزىندە جاساعان بايانداماسىندا قحر مەملەكەتتىك پرەمەرى لي كەتسيان تۋريزم ماسەلەسىنە باسا ماڭىز بەردى. ء«بىز كەلە جاتقان جاپپاي تۋريزم ءداۋىرىن قارسى الۋعا دايىن بولۋىمىز كەرەك», دەدى قىتاي پرەمەرى.
كورشىمىز وسىلاي قامدانىپ جاتقاندا ءبىزدىڭ قول قۋسىرىپ قاراپ وتىرعانىمىز جارامايدى-اق. زەر سالىپ قارار بولساق, ءتۋريزمنىڭ ءدامىن ەندى تاتا باستاعان ءبىزدىڭ ەل ءۇشىن شىعىستاعى قۇدايى كورشىمىز شەتسىز-شەكسىز رەسۋرس كوزى. ءبىر عانا مىسال: 2016 جىلى ازيا-تىنىق مۇحيتى ەلدەرىنە 50 ميلليون قىتاي تۋريستىك ساپارمەن بارىپ, 45 ملرد دوللار كىرىس قالدىرعان. ال كەيبىر دەرەكتەر بويىنشا, رەسەي جىل سايىن قىتاي تۋريستەرى ەسەبىنەن 1 ملرد دوللار پايدا تاباتىن كورىنەدى.
ءتۋريزمدى بىلاي قوعاندا, بيىلعى جىلدىڭ وزىندە ءبىزدىڭ ەلىمىزدە الەمدىك اۋقىمداعى بىرنەشە شارا ءوتتى. مىسالى, 29 قاڭتار مەن 8 اقپان ارالىعىندا وتكەن ءححVىىى بۇكىلالەمدىك قىسقى ۋنيۆەرسيادا كەزىندە الماتى قالاسىنا شامامەن العاندا 30 مىڭعا جۋىق تۋريست كەلدى دەگەن دەرەك بار. وسى جەردە مىناداي قىزىقتى اقپاراتتى كەلتىرە كەتۋگە بولادى. الاتاۋدىڭ باۋرايىنداعى ارۋ قالاعا ساياحاتتاپ كەلگەن 5 مىڭ تۋريست 5 كۇننىڭ ىشىندە شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ پايداسىنا 2 ملرد تەڭگە كىرىس اكەلگەن.
ال ەكسپو-2017 حالىقارالىق كورمەسى وتكەن ءۇش ايدىڭ ىشىندە ەلوردامىزعا 5 ميلليون تۋريست كەلىپتى. ونىڭ 0,5 ميلليونى الەمنىڭ جۇزدەن استام ەلىنەن كەلگەن ساياحاتشىلار ەكەن.
جالپى, تۋريستەردەن تۇسكەن پايدانى شوتقا قاعىپ ەسەپتەگەن ءوز الدىنا بولەك تاقىرىپ. بۇل جەردەگى باستى اڭگىمە – جەر ءجۇزىنىڭ تۇپكىر-تۇپكىرىنەن كەلگەن الۋان ءتۇرلى ۇلت وكىلدەرىنىڭ ەلىمىزدى تانىپ-بىلۋىندە جاتىر. تانىمالدىلىق ەل مەن ەلدى تابىستىرادى. تەبىسكەننەن تابىسقان جاقسى. تابىسۋدىڭ ءتۇبى تابىسقا باستار قارىم-قاتىناسقا جول اشادى. سايىپ كەلگەندە, مۇنىڭ ءوزى ەلباسى ءجيى ايتاتىن ينۆەستيتسيا تارتۋ ماسەلەسىنە الىپ كەلمەي مە؟ ال ينۆەستيتسياعا يگىلىكتىڭ ءجىپسىز بايلانارى اۋەل باستان بەلگىلى جايت.
شەت مەملەكەتتەن كەلگەن تۋريست ەلىمىز تۋرالى مول اقپارات جيناپ اكەتەدى. ءاربىر ساياحاتشىنىڭ ارتىندا تۋعان-تۋىس, دوس-جاراننىڭ تۇراتىنىن ەسەپكە الار بولساق, قازاقستان تۋرالى قىزعىلىقتى ماعلۇماتقا قانىعاتىن قاۋىمنىڭ دا سانى كورەر كوزگە ارتا تۇسەرى ءسوزسىز.
جاھاندانۋ زامانىندا تەرەزەنى تۇمشالاپ, ەسىكتى تارس جاۋىپ, توماعا-تۇيىق جاتا المايسىڭ. وركەنيەت كوشىنە ىلەسەم دەسەڭ, وزگەنى تانۋ ءوز الدىنا, ءبىرىنشى كەزەكتە ءوزىڭدى كورسەتە ءبىلۋ ونەرىن يگەرۋىڭ شارت. البەتتە ۋاقىت وتە كەلە تۋريزم ينفراقۇرىلىمى دامىپ, تۋريست دەگەن حالىققا جايىلىپ جاستىق, ءيىلىپ توسەك بولارلىق سەرۆيستىك قىزمەتكە دە قول جەتەر. دەگەنمەن تۋريزمگە تەك تابىس كوزى رەتىندە عانا قاراماي, بۇل سالانىڭ الىس-جاقىن ەلدەردى تابىستىراتىن ەرەكشە الەۋەتىنە دە ءمان بەرگەن ءجون.
قايرات ابىلدا,
«ەگەمەن قازاقستان»