م.قۇل-مۇحاممەد اتىراۋ وبلىسىنىڭ اكىمى نۇرلان نوعاەۆپەن بىرگە «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى ارقىلى قارجىلاي قولداۋ كورسەتىلگەن جانە يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا سالىنعان ءوندىرىس ورىندارىن ارالادى. سونداي-اق «نۇرلى جەر» باعدارلاماسى بويىنشا سالىنىپ جاتقان كوپ پاتەرلى تۇرعىن ۇيلەردىڭ قۇرىلىس جۇمىسىمەن تانىستى.
اتىراۋ وبلىسى ەلىمىزدەگى ەڭ ءىرى مۇناي وندىرەتىن وڭىرلەردىڭ ءبىرى ەكەنى بەلگىلى. قازىرگى تاڭدا وبلىستا شيكىزاتقا تاۋەلدىلىكتەن ارىلىپ, ەكونوميكانىڭ وزگە سەكتورلارىن دامىتۋعا ەرەكشە ءمان بەرىلىپ كەلەدى. سونىڭ ناتيجەسىندە بيىلعى جىلدىڭ توعىز ايىندا ونەركاسىپتىك ءوندىرىستىڭ كولەمى 4 ترلن تەڭگەنى قۇراعان. بۇل – وتكەن جىلعى مەرزىمنەن 25 پايىزعا كوپ.
يندۋستريالاندىرۋدىڭ 2010-2014 جىلدارعا ارنالعان ءبىرىنشى بەس جىلدىعىندا وبلىستا 28 جاڭا جوبا ىسكە قوسىلىپ, ناتيجەسىندە 2,1 مىڭ جۇمىس ورنى اشىلدى. ال 2015-2019 جىلدارعا ارنالعان ەكىنشى بەسجىلدىقتا 3,5 مىڭ ادامدى جۇمىسپەن قامتۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن تاعى 26 جوبا جۇزەگە اسىرىلماق. ال «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» بيزنەستى قولداۋ مەن دامىتۋدىڭ بىرىڭعاي باعدارلاماسى بويىنشا اتىراۋ وبلىسىندا 514 جوباعا مەملەكەتتىك قولداۋ كورسەتىلىپ, سوڭعى ءۇش جىلدا نەسيە پورتفەلىنىڭ كولەمى 33 ملرد تەڭگەدەن اسقان.
«نۇر وتان» پارتياسى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى پوليەتيلەندى جانە مەتالل پلاستيكالىق قۇبىرلار مەن قۇبىر جەلىسىنە ارنالعان ارماتۋرا شىعاراتىن «شەۆرون مۇنايگاز ينك» كومپانياسىندا دا بولدى. كاسىپورىن يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا ىسكە قوسىلعان-دى. وندا تەحنولوگيالىق ۇدەرىستەردى باقىلاپ جانە باسقارىپ وتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن ارنايى ميكروپروتسەسسورلىق تەحنيكالارمەن جابدىقتالعان ەۋروپالىق جەتەكشى وندىرۋشىلەردىڭ قازىرگى زامانعى قوندىرعىلارى ورناتىلعان. وسىنداي ەرەكشەلىكتىڭ ارقاسىندا اتىراۋدا ساپالى ءونىم شىعارۋعا مۇمكىندىك تۋدى. كاسىپورىندا جاسالعان پوليەتيلەندى قۇبىر ساپاسى جاعىنان باتىس ەۋروپا مەن اقش-تا وندىرىلەتىن ونىمدەردەن كەم ەمەس دەپ كەسىپ ايتساق قاتەلەسپەيمىز.
زاۋىتتىڭ وندىرىستىك قۋاتى جوعارى. كاسىپورىندا جىلىنا 450 توننا پوليەتيلەندى قۇبىر مەن 30 مىڭ سىنالى ىسىرما دايىنداۋعا تولىق مۇمكىندىگى بار. وسى رەتتە اتىراۋدا شىعارىلاتىن قۇبىر جەلىسىنە ارنالعان ارماتۋرالار جارتى عاسىرعا دەيىن قالتقىسىز قىزمەت ەتەتىنىن اتاپ وتكەن ءجون. ويتكەنى ونى توت باسپايدى, سۋدىڭ دامدىك قاسيەتتەرىن وزگەرتپەي, سول كۇيىندە ساقتايدى جانە ولار قۇدىقسىز تاسىلمەن ورناتىلادى. مۇنداي ءتاسىل سۋ ءبولۋدى باقىلاپ, رەسۋرستاردى ۇنەمدەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
زاۋىت جۇمىسىنىڭ تەحنولوگيالىق مۇمكىندىگىمەن تانىسقان م.قۇل-مۇحاممەد كاسىپورىننىڭ اشىلۋى ەلباسىنىڭ قازاقستاندى ءۇشىنشى جاڭعىرتۋ باستاماسى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. «اتىراۋدىڭ ەلىمىزدەگى ەڭ ءىرى مۇنايلى ءوڭىر ەكەنىن ءبارى بىلەدى. ەلباسىمىز تەك مۇنايمەن شەكتەلىپ قالماي, وبلىس ەكونوميكاسىن ءارتاراپتاندىرۋ كەرەك ەكەنىن ۇنەمى ايتىپ ءجۇر. وسى زاۋىتتا تمد ەلدەرىندە عانا ەمەس, باتىس ەۋروپادا نارىققا شىعارۋعا بولاتىن باسەكەگە قابىلەتتى, جوعارى ساپالى ءونىم وندىرىلەدى. مىنە, بىزگە كەرەگى دە ءدال وسى», – دەدى م. قۇل-مۇحاممەد.
پارتيا توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى وپتيكالىق كابەل شىعاراتىن «پكف كونتينەت كو لتد» زاۋىتىندا دا بولدى. كاسىپورىن مەملەكەتتىڭ قولداۋىمەن 483 ملن تەڭگە كولەمىندە سۋبسيديا الىپ, قىزۋ جۇمىسقا كىرىسىپ كەتكەن. زاۋىتتىڭ وندىرىستىك قۋاتى ءبىر اۋىسىممەن جۇمىس ىستەگەننىڭ وزىندە جىلىنا 5 مىڭ شاقىرىم كابەل دايىنداۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ال ءۇش اۋىسىمدا بۇل كورسەتكىش 12 مىڭ شاقىرىمعا دەيىن ارتادى. سوعان سايكەس كاسىپورىن اتالعان ونىمگە دەگەن ەل ىشىندەگى سۇرانىستىڭ 40 پايىزىن قامتاماسىز ەتىپ وتىر. زاۋىتتا دۋالدى وقىتۋ جۇيەسى ەنگىزىلگەن. ناتيجەسىندە جىل سايىن جەرگىلىكتى پوليتەحنيكالىق كوللەدجدىڭ ونداعان ستۋدەنتى وسى جەردە تاجىريبەدەن ءوتىپ, بىلىكتىلىگىن ارتتىرادى.
ەلباسى ن.نازارباەۆ مەملەكەتتىك باعدارلامالاردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن بولىنگەن قاراجاتتىڭ ماقساتتى ءارى ءتيىمدى جۇمسالۋىنا ۇنەمى باقىلاۋ جۇرگىزۋدى بارشا نۇروتاندىقتارعا تاپسىرعانى بەلگىلى. سوعان وراي مۇحتار قۇل-مۇحاممەد وڭىردەگى ەڭ ءىرى قۇرىلىس الاڭىندا بولىپ, مەملەكەت باسشىسى تاپسىرماسىنىڭ ورىندالۋىنا نازار اۋداردى.
اتىراۋ قالاسىندا تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى قارقىندى جۇرگىزىلىپ كەلەدى. كەلەر جىلى «بەرەكە» شاعىن اۋدانىندا «نۇرلى جەر» باعدارلاماسى بويىنشا كوپ پاتەرلى 44 جاڭا ءۇي پايدالانۋعا بەرىلمەك. عيماراتتاردىڭ 15-ءى قازىردىڭ وزىندە قولدانىسقا ءازىر. قۇرىلىس جۇمىستارى اياقتالعان سوڭ 4 مىڭ اتىراۋلىققا باسپانا كىلتى تابىستالادى. سونداي-اق بولاشاقتا وسى اۋداندا 1200 ورىندى مەكتەپ پەن ەكى بالاباقشا سالۋ ماسەلەسى تالقىلانىپ جاتىر.
باقىتگۇل باباش,
«ەگەمەن قازاقستان»
اتىراۋ وبلىسى
