اقىننىڭ ورالداعى كەشىنە قر ەڭبەك سىڭىرگەن مادەنيەت قىزمەتكەرى, بەلگىلى باسپاگەر-جۋرناليست مەرەكە قۇلكەنوۆ, ت.ايبەرگەنوۆ اتىنداعى سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى, اقتاۋلىق اقىن سۆەتقالي نۇرجان, شəكəرىم اتىنداعى سىيلىقتىڭ يەگەرى, اقتوبەلىك اقىن ەرتاي اشىقباەۆ ارنايى كەلدى.
ايتا كەتۋ كەرەك, اقىننىڭ 60 جىلدىعىنا ارنالعان العاشقى جىر كەشى بيىل 16 تامىزدا استانا قالاسىندا وتكەن بولاتىن. كەيىن اقتاۋ, اتىراۋ قالالارىندا جالعاسقان قازاق پوەزياسىنىڭ مەرەكەسى ورال قالاسىندا جالعاستى.
- ەسەنعاليدىڭ مەكتەپ قابىرعاسىندا جازعان العاشقى ولەڭدەرىن وقىعاندا جۇمەكەن ناجىمەدەنوۆ «مىناۋ شىنىمەن جاس بالا ما؟» دەپ تاڭعالعان ەكەن. ەسەنعالي ايتىپ جۇرگەن كوپ سوزدەردى باسقا جەردەن تابا المايمىز. ەسەنعاليدى وقىپ وتىرىپ ءوزىمىزدىڭ قازاق ەكەنىمىزگە ريزا بولامىز. اينالايىن, ەسەنعالي, سول ءۇشىن راحمەت! – دەدى مەرەكە قۇلكەنوۆ.
قازاقستان جازۋشىلار وداعى باتىس قازاقستان وبلىستىق فيليالىنىڭ جەتەكشىسى, اقجايىقتىڭ اق شاعالاسى اتانعان اقىن اقۇشتاپ باقتىگەرەەۆا دا كەش يەسىن ءوڭىر حالقى اتىنان قۇتتىقتاپ, قازىرگى قازاق پوەزياسىنىڭ كوزى ءتىرى كلاسسيگىنىڭ ورال جۇرتىنا ارنايى كەلۋى ەرەكشە وقيعا ەكەندىگىن ايتىپ ءوتتى. «اقجايىقتا ونەر سۇيەتىن ناعىز ونەردى باعالايتىن جۇرت بار, تامىرى ۇزىلمەگەن, تاريحي قالىپتاسقان نەگىز بار. وسىنداي ورتاعا ناعىز اقىننىڭ كەلۋى, وسىنداي شىنايى جىر كەشىنىڭ ءوتۋى – زاڭدىلىق» دەدى اقىن.
شارادا باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ əكىمى التاي كولگىنوۆ تە ساحناعا شىعىپ, اقىننىڭ يىعىنا شاپان جاپتى.
كەشتىڭ اسەرلى ءسوزىنىڭ يەسى اقىن سۆەتقالي نۇرجان بولدى:
- مىنە, ءۇش ايدان بەرى سوناۋ ەسىلدىڭ جاعاسىنان باستالعان ەساعانىڭ تويى جايىقتىڭ جاعاسىندا جالعاسىپ جاتىر. ول زاڭدى دا. سەبەبى بۇل كىسىنىڭ قۇستارمەن ەكى ورتاداعى تۋمالاستىعىن, ءبىر-بىرىنە دەگەن ماحابباتىن سىزدەر جاقسى بىلەسىزدەر. «كىم بىلەدى تۇركىنىڭ قۇس كوڭىلىن» دەپ ءوزى ايتپاقشى, قۇسكوڭىل اقىننىڭ سۋ جاعالاپ جۇرگەنى زاڭدىلىق دەپ ەسەپتەيمىز. وسى ءۇش اي ىشىندە حاس ولەڭنىڭ تويلارىندا قانشاما عۇلامالار ءسوز سويلەدى. سول ءسوزدىڭ ىشىندە «ەسەنعالي قازاق پوەزياسىنا, قازاق رۋحانياتىنا نە الىپ كەلدى؟» دەگەن ساۋال دا تۋدى. XX عاسىردىڭ قاندى ەكسپەريمەنتتەرىندە قانداي قيانات جاسالعانىن بىلەسىزدەر. ءبىزدىڭ جۇرەگىمىز مەن سۇيەگىمىزگە باسىلعان قۇدايلىق ءموردى سوۆەتتىڭ سويقان ساياساتى كوزىمىزدىڭ جاسىن, جۇرەگىمىزدىڭ قانىن اعىزىپ تۇرىپ جويدى. ءمور كەتكەسىن, بويىمىزدان قۇدايدىڭ ءيىسى كەتتى. قۇدايدىڭ ءيىسى كەتكەن حالىقتى كىم كورىنگەن قۇدايسىنىپ باسىنادى. ەسەنعالي سول كەشەگى اۋليەلەردىڭ جۇپارىن قايتاردى.
«اللانىڭ بۇيرىعىمەن ءدىندى ءبىلدىم,
الديار, «كالام-ءشارىپ» قۇلدىق ۇردىم.
امالىم تاۋسىلعان سوڭ مەن زارلايمىن,
زامانىم - قىزىل تۇلكى, مىڭ قۇبىلدىڭ.
بەس جاستا «اپتيەكپەن» تانىس بولدىم,
«مۇقتاسار» - ءتۇبى تەرەڭ اعىس كوردىم.
ءاۋ باستا حارام جەردەن اۋلاق ءجۇرىپ,
شارىنەن شايتان مالعۇن الىس قوندىم.
سالەم بەر شەمەندى وردا, شەرلى ەسىككە,
بار ەدى ءتورت قابىرعا سول مەشىتتە.
ءبىر قابىرعاسى - ۇيات,
ءبىر قابىرعاسى - يمان,
ءبىر كابىرعاسى - وبال,
ءبىر قابىرعاسى - ساۋاپ.
ءتورت دوس بار جەتكەنىڭشە جەر-بەسىككە.
ءتورت كىتاپ كوكتەن تۇسكەن - مەنەن قالدى,
حاق ءسوزى - تۇسىنگەنگە ولەڭ ءماندى.
دۇنيە, كوردىم سەنى دەسەم داعى,
«سارى التىن - سابىر ءتۇبى» دەگەن بار-دى...» - دەپ جىرلاعان اقىن جىرىنان رۋحىمىز ءتىرىلدى. ەسەنعاليدىڭ كەشەگى ۇلى جىراۋلاردىڭ ۇلىق سارىندارىن قاسيەتتى جىرعا قايتا اكەلدى. وسى توپىراقتا, قادىمگى قابىرشاقتى وزەنىنىڭ بويىندا تۋعان قازتۋعان جىراۋدىڭ جىرىن ەسەنعالي وسى جۇرتقا قايتادان الىپ كەلدى, - دەپ تولقىدى سۆەتقالي شايىر
وسى كەشتە ماحامبەت وتەمىس ۇلى اتىنداعى بقمۋ ستۋدەنتتەرى اسىلانبەك شىعىروۆ, جامبىل نۇحى, ءانۋار امانجولوۆتار ەسەنعالي اقىننىڭ ولەڭدەرىن مانەرلەپ وقىپ, ادەمى اسەر سىيلادى. اقىننىڭ ارىپتەس ءىنىسى, ءانشى-سازگەر جۇماباي قۇلي ەسەنعالي راۋشانوۆتىڭ جىرلارىنا جازعان ءوز اندەرىن گيتارامەن شىرقاپ بەردى. جازۋشى, جۋرناليست باۋىرجان عۇبايدۋللين جۇرگىزگەن كەش جۇپ-جۇمىر ءورىلىپ, كورەرمەن كوڭىلىنەن شىقتى. كەرەمەت كەشتىڭ اسەرىنەن ايىعا الماي قالعان حالىق بىرازعا دەيىن كەش كەيىپكەرلەرىن ورتاعا الىپ, جىبەرمەي قويدى.
قازبەك قۇتتىمۇرات ۇلى
«ەگەمەن قازاقستان»
سۋرەتتى تۇسىرگەن تەمىربولات توقمامبەتوۆ
