جوعارى جانە جوو-دان كەيىنگى, تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋدى, سونىمەن قاتار ورتا جانە مەكتەپكە دەيىنگى ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋعا بولىنەتىن بيۋدجەت قاراجاتىن پايدالانۋ ماسەلەلەرىندە بىرقاتار جۇيەلىك پروبلەمالاردىڭ بار ەكەنى اتاپ ءوتىلدى.
2016 جىلى 2015 جىلمەن سالىستىرعاندا دۇنيەجۇزىلىك ەكونوميكالىق فورۋمنىڭ جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك يندەكسى رەيتينگىندە ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى ساپاسىنىڭ كورسەتكىشتەرى بويىنشا قازاقستان پوزيتسياسىنىڭ ناشارلاۋىنا جول بەرىلگەن. ء«بىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ ساپاسى», «مەنەدجمەنت مەكتەپتەرىنىڭ ساپاسى» جانە «جوعارى بىلىممەن قامتۋ» نىسانالى ينديكاتورلارىنا قول جەتكىزىلمەگەن.
2016 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا مينيسترلىك ءبىلىم بەرۋدى جانە عىلىمدى دامىتۋدىڭ 2016-2019 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسىندا جوسپارلانعان كورسەتكىشتەرگە ءۇش اۋىسىمدا ساباق وتكىزەتىن مەكتەپتەردىڭ ۇلەسىن تومەندەتۋ جانە مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىگى جوبالارىنىڭ سانىن ۇلعايتۋ بولىگىندە قول جەتكىزبەگەن.
ورتا بىلىمنەن كەيىنگى, جوعارى جانە جوعارىدان كەيىنگى ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا ماماندار دايىنداۋ بويىنشا مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرۋ تاپسىرىسىن ورنالاستىرۋدى مينيسترلىك رەسپۋبليكا وڭىرلەرىندەگى ولارعا دەگەن قاجەتتىلىكتەردى ەسەپكە الماي جۇزەگە اسىراتىندىعى انىقتالدى. بەلگىلەنگەن ولشەمشارتتار مەملەكەتتىك تاپسىرىستى ۇزدىك وقۋ ورىندارىندا تولىققاندى ورنالاستىرۋعا مۇمكىندىك بەرمەيدى.
ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ ءتيىستى دەڭگەيدەگى ءوزارا ءىس-قيمىلىنىڭ بولماۋىنان جوعارى, جوو-دان كەيىنگى, تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرەتىن وقۋ ورىندارى تۇلەكتەرىنىڭ جۇمىسقا ورنالاسۋ دەڭگەيى تومەن كۇيىندە قالۋدا.
كادرلاردى دايارلاۋ بويىنشا مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىگى جۇيەسىن دامىتۋعا باعىتتالعان ءتيىستى شارالار قابىلدانباۋدا, بارلىق مۇددەلى تاراپتاردى تارتۋدى كوزدەيتىن ينستيتۋتتىق تەتىك ازىرلەنبەگەن.
مينيسترلىكتىڭ كاسىپتىك ءبىلىم بەرەتىن جەتەكشى مەكەمەلەردىڭ جەلىسىن قۇرۋدى قامتاماسىز ەتپەگەنى اتاپ ءوتىلدى. اتاپ ايتقاندا, 2013 جىلدان باستاپ وسكەمەن, ەكىباستۇز جانە شىمكەنت قالالارىندا وڭىرارالىق كاسىپتىك ورتالىقتاردىڭ, 2015 جىلدان باستاپ استانا جانە الماتى قالالارىنداعى الەمدىك دەڭگەيدەگى كوللەدجدەردىڭ قۇرىلىسى توقتاتىلعان.
2016 جىلى «اقپاراتتىق-تالدامالىق ورتالىق» اق سوماسى 10,4 ملن تەڭگەگە «ۇشتىلدىلىكتى ەنگىزۋ جونىندەگى حالىقارالىق تاجىريبەنى زەرتتەۋ جانە تىلدەردى ۇيرەتۋ ءادىسناماسىن ازىرلەۋ» مەملەكەتتىك تاپسىرماسىن ورىنداۋ بويىنشا العان مىندەتتەمەلەرىنىڭ تولىق جانە تيىسىنشە ورىندالۋىن قامتاماسىز ەتپەگەن.
پاۆلودار, وڭتۇستىك قازاقستان وبلىستارىنىڭ جانە استانا, الماتى قالالارىنىڭ قۇرىلىس جانە ءبىلىم باسقارمالارى, شىمكەنت قالاسىنىڭ جانە سايرام اۋدانىنىڭ قۇرىلىس بولىمدەرى جالپى سوماسى 208,6 ملن تەڭگەگە تاۋارلاردى جەتكىزۋدى, ورىندالعان جۇمىستاردى راستاۋدىڭ انىقتىعىن قامتاماسىز ەتپەگەن.
مەملەكەتتىك اۋديت قورىتىندىسى بويىنشا سوماسى 16,9 ملرد تەڭگەگە قارجىلىق بۇزۋشىلىقتار, بيۋدجەت قاراجاتىن ءتيىمسىز پايدالانۋ – 43,2 ملرد تەڭگە جانە جالپى سوماسى 26,7 ملرد تەڭگەگە 147 راسىمدىك بۇزۋشىلىق فاكتىلەرى انىقتالدى.
مەملەكەتتىك اۋديت بارىسىندا 5,9 ملرد تەڭگە قالپىنا كەلتىرىلىپ, وتەلگەن, سونىڭ ىشىندە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت كىرىسىنە 285,1 ملن تەڭگە وتەلىپ, جۇمىستاردى ورىنداۋ, قىزمەتتەر كورسەتۋ, تاۋارلاردى جەتكىزۋ ارقىلى بۋحگالتەرلىك ەسەپ بويىنشا 5,1 ملرد تەڭگە قالپىنا كەلتىرىلگەن.
وتىرىس قورىتىندىسى بويىنشا ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنە انىقتالعان بۇزۋشىلىقتاردى جويۋ بويىنشا شارالار قابىلداۋ, بيۋدجەت جانە وزگە دە زاڭناما تالاپتارىنىڭ ساقتالۋىن قامتاماسىز ەتپەگەن لاۋازىمدى ادامداردىڭ جاۋاپتىلىعىن قاراۋ تاپسىرىلدى, سونداي-اق باسقا دا بىرقاتار تاپسىرمالار بەرىلدى.
مەملەكەتتىك ءاۋديتتىڭ بىرقاتار ماتەريالدارى قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا جانە اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىقتار تۋرالى ىستەردى قاراۋعا ۋاكىلەتتى ورگاندارعا پروتسەستىك شەشىمدەر قابىلداۋ ءۇشىن جىبەرىلەتىن بولادى, دەپ حابارلادى ەسەپ كوميتەتىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
