«لاتىن الىپبيىنە كوشسەك, جاعدايىمىز قالاي بولادى؟» دەگەن كۇدىك-كۇماندى سىلىپ تاستاپ, زامانا تالابىن ورىنداۋعا ارقايسىسىنىڭ ءازىر ەكەنىن ءبىلدىرۋى كوڭىلگە سەنىم ۇيالاتا تۇسكەندەي. الماتى قالاسىنداعى ايتارى بار ازاماتتار دا باس قوسىپ, الىپبيگە بايلانىستى ويىمەن ءبولىسىپ, جاڭعىرۋعا باستايتىن جاڭا جازۋىمىزدى قولداۋعا شاقىردى.
تورەگەلدى شارمانوۆ,
قازاق تاماقتانۋ اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى:
– ەلباسى لاتىن الىپبيىنە ءوتۋ تۋرالى جارلىققا قول قويا وتىرىپ, بولاشاققا ۇلكەن ءارى ناقتى قادام جاساپ وتىر. بۇل ءبىزدىڭ, ۇلتىمىزدىڭ رۋحاني كودەكسى دەسەك تە بولادى. ەلباسىنىڭ بۇل باستاماسىنىڭ ءمانى زور, وركەنيەتتى ەلدەردىڭ كوشىنە ىلەسۋ ءۇشىن كەرەكتى قادام, ماقتاناتىن نارسە. لاتىن ول قازىرگى جاڭا تەحنولوگيانىڭ, عىلىمنىڭ, ءتىپتى ادەبيەتتىڭ ءتىلى. وسى باستامانى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى قولداپ وتىرعانىنا قۋانىشتىمىن.
ءشامشا بەركىمباەۆا,
بۇرىنعى ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى:
– لاتىن الىپبيىنە كوشۋ ۇلكەن دايىندىقتى, جان-جاقتىلىقتى قاجەت ەتەتىن جۇمىس. سول سەبەپتى دە ۇزاق ۋاقىت حالىقتىڭ تالقىلاۋىنان ءوتىپ, ءتۇرلى عالىمدار مەن ءتىل ماماندارى بۇل جۇمىسقا جۇمىلدىرىلدى. وسى وتكىزىلگەن جۇمىستاردىڭ ناتيجەسى رەتىندە ەلباسىمىز جارلىققا قول قويىپ, حالىق نازارىنا سوڭعى نۇسقانى ۇسىندى. وسىعان وراي ەلباسىمىزدى, ەلىمىزدى وسىناۋ جاڭا قاداممەن قۇتتىقتايمىن. ەندىگى ماسەلە حالىقتى اقپاراتتاندىرۋ, ولاردىڭ اراسىندا ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ بولىپ وتىر.
جادىرا دارىباەۆا,
اقىن:
– مەن ەلباسىنىڭ جارلىعىن قولدايمىن, تولىق كەلىسەمىن. سەبەبى لاتىن قارپىنە كوشۋدىڭ ۋاقىتى كەلدى. ەل بولىپ, حالىق بولىپ تالقىلاۋعا قاتىستىق. سوندىقتان قازاق ءالىپبيىن لاتىن قارپىنە كوشىرۋ دەر كەزىندە قابىلدانعان شەشىم. ءبىزدىڭ قارقىندى دامىپ كەلە جاتقان مەملەكەتىمىز ءۇشىن زامان اعىمىمەن قاتار ءجۇرۋ – باستى مىندەتتەردىڭ ءبىرى. قازاق ءتىلى وتە باي ءتىل, ال لاتىن الىپبيىنە كوشۋ ارقىلى ءبىز سونى كورسەتە الامىز دەپ ويلايمىن.
سونىمەن قاتار وزگە حالىقتارمەن, سونىڭ ىشىندە تۋىستاس تۇركى حالىقتارىمەن ەتەنە ارالاسۋىمىزعا جول اشىلعان سەكىلدى. وسى جاساعان قادامنان ءبىز جاقسىلىق بولماسا, جاماندىق كورمەيمىز.
التىنبەك قورازباەۆ,
كومپوزيتور, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى:
– ەلباسىنىڭ لاتىن الىپبيىنە كوشۋ تۋرالى جارلىعى ءبىز ءۇشىن قۋانىشتى جاڭالىق بولىپ وتىر. ءبىز بۇعان دەيىن دە لاتىن قارپىنە كوشۋىمىز كەرەك ەدى, ءالى دە بولسا كەش ەمەس. وسى تۇرعىدا بۇل دەر كەزىندە قابىلدانعان شەشىم. بىزگە بولماسا دا بالالارىمىزعا, كەيىنگى ۇرپاققا لاتىن قارپى وتە قاجەت دۇنيە.
لاتىن ءالىپبيىنىڭ نۇسقاسىن دايىنداۋ جانە بەكىتۋدى كوپ سوزباي, تياناقتى جۇمىس اتقارىلعانى قۋانتارلىق جاعداي.
اياگۇل ميرازوۆا,
قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى:
– ەلباسىمىز كوپتەن بەرى تالقىعا ءتۇسىپ وتىرعان قازاق ءالىپبيىن لاتىن قارپىنە كوشىرۋگە بايلانىستى شەشىمگە قول قويدى. دۇنيە جۇزىندەگى حالىقتاردىڭ 70 %-ى لاتىن قارپىنە كوشكەنى بەلگىلى. سول سەبەپتەن بۇل بىزگە قاجەت دۇنيە. ەلباسىمىزدىڭ ءوزى بۇكىل قازاق حالقىنىڭ ءتىل بىرلىگىن ساقتاۋىمىز كەرەك دەپ ايتىپ ءجۇر. قازاقتاردىڭ ۇشتەن ءبىر بولىگى شەتەلدەردە دەيتىن بولساق, ءبارىمىزدىڭ باسىمىزدى ءتىل عانا بىرىكتىرە الادى. تىلدە بىرلىك بولماسا, ۇلتتىق بىرەگەيلىك بولمايدى. وسى تۇرعىدا ءتۇرلى عالىمدارىمىزدىڭ, ءتىل ماماندارىنىڭ, قوعام قايراتكەرلەرىنىڭ, تاعى دا باسقا كوپتەگەن تۇلعالاردىڭ پىكىر ءبىلدىرىپ, قولداۋى ەلىمىزدىڭ كەلەشەگىنە بەي-بەرەكەت قاراماعاندىعى دەپ قۋانامىن. قازىردىڭ وزىندە ەلىمىز الەم كوشىمەن قاتار دامۋ ۇستىندە. حالىقارالىق دەڭگەيدە ەكسپو كورمەسىن وتكىزۋىمىزدىڭ ءوزى مەملەكەتىمىزدىڭ قۋاتتىلىعىن كورسەتسە, لاتىن قارپىنە كوشۋىمىز سونى نىعايتا تۇسەدى دەپ ويلايمىن.
الماتى
