كوپتىڭ كوكەيىندە جۇرگەن كەلەلى ماسەلەنىڭ وڭ شەشىمىن تاۋىپ ىسكە اسىپ جاتقانى كوڭىلدەگى كۇدىكتى سەيىلتىپ, بولاشاققا نىق قادام باسۋعا جەتەلەيدى دەگەن زيالى قاۋىم وكىلدەرى ەندىگى كەزەكتە تاريحي باستامانىڭ دۇرىس ىسكە اسۋىنا كۇش سالۋ كەرەك دەگەنگە توقتالدى. بۇل شەشىم كوزى اشىق, كوكىرەگى وياۋ كەز-كەلگەن ازاماتتىڭ جان دۇنيەسىنىڭ تۇبىندە جاتقان سارىلا كۇتكەن ارمان. سوندىقتان, ەلباسى شەگەلەپ بەرگەن تاريحي شەشىمگە قاتىستى سىڭارجاق پىكىر ءبىلدىرىپ ارتقا تارتۋدىڭ ەش ءمانى جوق ەكەنىن ايتقان بەلسەندىلەر باسقا دا ۇساق-تۇيەك ماسەلەلەر ۋاقىت وتە كەلە جولعا قويىلاتىنىن تىلگە تيەك ەتتى.
– لاتىن الىپبيىنە كوشۋدىڭ اسا ماڭىزدى ەكەنىن ەلىمىز ءجىتى ءتۇسىندى. قازىرگى ۋاقىتتا لاتىنعا ءوتۋدىڭ ءادىس-تاسىلدەرى جان-جاقتى تالقىلانۋدا. مەنىڭ ويىمشا, لاتىن الىپبيىنە كوشۋ ماسەلەسىن تاۋەلسىزدىككە پارا-پار, ەگەمەندىككە تەڭ كورىپ, ۇلكەن گۋمانيتارلىق قادام رەتىندە قابىلداۋىمىز كەرەك. وسى تۇرعىدان الىپ قاراعاندا, پىكىرتالاستىڭ ءوزىن ينتەللەكتۋالدىق دەڭگەيگە كوتەرۋىمىز قاجەت. بۇل ءوز كەزەگىندە, قازاق مادەنيەتى مەن رۋحانياتىنىڭ دا ساپالى دەڭگەيگە كوتەرىلىپ كەڭگە قانات جايۋىنا جول اشادى. وسىعان بايلانىستى ارنايى مەملەكەتتىك كوميسسيا قۇرىلىپ قوعامدا ايتىلىپ جاتقان پىكىرلەر جيناقتالىپ, ءبىر ورتاق كەلىسىمگە كەلەدى دەپ ويلايمىن. ۇسىنىستاردىڭ بارلىعى ساراپتالادى. لاتىن الىپبيىنە كوشۋ – ۇلكەن مادەني, رۋحاني قادام. الداعى ەكى جىلدا گرافيكا بويىنشا دا وزگەرىستەر بولۋى مۇمكىن. ەڭ باستىسى – بۇل ماڭىزدى ساياسي قادامدى ەل بولىپ قولداۋدىڭ ءوزى بۇل ماسەلەنىڭ قوعام ءۇشىن اسا وزەكتى دۇنيە ەكەنىن كورسەتەدى – دەيدى ساياساتتانۋشى ەرلان سايروۆ.
باسقوسۋدا ەل بولاشاعى ءۇشىن جاسالعان تاريحي قادامنىڭ ماڭىزدىلىعى مەن قاتار الداعى ۋاقىتتارداعى لاتىن الىپبيىنە كەزەڭ-كەزەڭىمەن كوشۋدىڭ جۇمىس بارىسى تۋرالى ورامدى ويلار دا ايتىلماي قالعان جوق. جيىنعا قاتىسۋشىلار, ول ءۇشىن تەك ءتىل سالاسىنىڭ عالىمدارى عانا ەمەس, قوعامنىڭ سان-سالاسىندا قىزمەت ەتەتىن زيالى قاۋىم وكىلدەرى كۇش بىرىكتىرىپ قارەكەت ەتۋ كەرەك دەيدى.
– ماسەلەنىڭ ءپىسىپ تۇرعان ناقتى دەر شاعىندا ەلباسى جارلىققا قول قويدى. ايتپەسە, تاعى دا بىراز ۋاقىت ناقتى ورتاق پىكىرگە كەلە الماي بۇل ماسەلەنى سوزىپ جىبەرەتىن ەدىك. باۋىرلاس ەلدەردىڭ تاريحىنا ۇڭىلەر بولساق, تۇركيا, ءازىربايجان مەيلى وزبەكستان بولسىن لاتىن ءالىپبيىن ەنگىزەردە ولاردىڭ ەشبىرىنە باستاپقىدا وڭاي بولعان جوق. ماسەلەن ءازىربايجان لاتىنعا كوشكەن كەزەڭدە ەلدە سوعىس ءورتى تۇتانىپ تۇرعان ەڭ قيىن كەزەڭ ەدى. ول ەلدە لاتىنعا كوشۋ ون جىلعا سوزىلدى. ۋاقىت وتە كەلە كەيبىر ارىپتەرگە وزگەرىستەر ەنگىزىلدى. سول سياقتى ءبىزدىڭ دە الدىمىزدا 7 جىلدىق ۇلكەن پروتسەسس بار. ونىڭ ىشىندە ەكى جىلدىق اپروباتسيالىق مەرزىم بار.
ەندىگى كەزەكتە سوعان قالاي دايىندالۋ كەرەكتىگىمىزگە كوبىرەك كوڭىل ءبولۋ قاجەت سياقتى. قازاق ءتىلىنىڭ مورفولوگيالىق پرينتسيپتەرى قالاي وزگەرەدى, سوزدەردىڭ ايتىلۋى مەن جازىلۋىندا نە وزگەرىس بولادى دەگەن سياقتى ساۋالدارمەن عالىمدار اينالىسا جاتار. ال ءبىز ءوز كۇشىمىزدى بىرىكتىرىپ وسى مەرزىمدە كوپ جۇمىستار اتقارۋىمىز كەرەك. از ۋاقىت بۇرىن «قازاقپارات» اقپاراتتىق پورتالىندا وسىنداي ءبىر جوبانى قولعا الدىق. وسىلايشا, كۇنىنە ءبىر جاڭالىقتى جاڭا الىپبيمەن شىعارامىز. «ەگەمەن قازاقستان» گازەتى دە باسىلىمنىڭ ءار سانىندا ولەڭ شۋماقتارىن لاتىن الىپبيىمەن وقىرمانعا ۇسىنىپ ءجۇر. بۇل حالىقتىڭ كوزىن ۇيرەتۋگە, ساۋاتىن ارتتىرۋعا زور سەپتىگىن تيگىزەتىن باستاما دەپ ەسەپتەيمىن, – دەيدى جيىندا ءسوز العان «Kazinform» حالىقارالىق اگەنتتىگىنىڭ باس ديرەكتورى اسقار وماروۆ.
سونىمەن قاتار, لاتىنعا كوشۋ ۇدەرىسى ەڭ الدىمەن زاڭدىق تۇرعىدان مىقتى بولۋى كەرەكتىگى, جانە بولاشاقتا بۇل ماسەلە ەشقانداي اڭگىمە داۋ تۋعىزبايتىنداي دەڭگەيدە جاسالۋى قاجەتتىگى جايلى دا ۇسىنىستار ايتىلدى. عىلىم مەن شىعارماشىلىقتىڭ مادەني وشاعى سانالاتىن الماتى, لاتىن الىپبيىنە كوشۋ ماسەلەسىندە قارقىندى جۇمىس اتقارۋى كەرەك دەگەن كەڭەس مۇشەلەرى ەلباسى جارلىعىن ءبىراۋىزدان قولدايتىندارىن جەتكىزدى.
قوعامدىق كەڭەس بارىسىندا حالىقارالىق اقپاراتتىق تەحنولوگيالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى دامير شىنىبەكوۆ, ش. شاياحمەتوۆ اتىنداعى تىلدەردى دامىتۋدىڭ رەسپۋبليكالىق ۇيلەستىرۋ-ادىستەمەلىك ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى ەربول تىلەشوۆ, ساياساتتانۋشى ايدوس سارىم پىكىر ءبىلدىرىپ ايرىقشا باستاماعا ءۇن قوستى.
ارمان وكتيابر,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى
