الايدا ماسەلەگە تەرەڭىرەك ۇڭىلەر بولساق, ءدال وسى جەردە جۇمىسىنا ءجىپسىز بايلانعان نەمەسە امالدىڭ جوقتىعىنان ۋاقىتىنان اسىرىپ ەڭبەك ەتەتىن ازاماتتار قۇقىعىنىڭ اياققا تاپتالىپ جاتقانى اششى شىندىق.
ءبىر جاعىنان قاراعاندا, مەملەكەتتىك قىزمەتشىنىڭ ۋاقىتپەن ساناسپاي جۇمىس ىستەگەنى كەز كەلگەن باسشىنىڭ جانىنا مايداي جاعاتىنى راس. الايدا زاڭ تۇرعىسىنان كەلگەندە, ەگەر دە اقىسى تولەنبەسە – مۇنىڭىز ادامنىڭ اقىسىن جەۋ, ەڭبەگىن قاناۋ.
تاياۋدا قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگى جۇمىس ۋاقىتىنان تىس ەڭبەك ەتۋگە قارسى رەيد ۇيىمداستىردى. شارانىڭ قادامى قانشالىقتى ىزگى بولعانىمەن, ولاردىڭ بۇل ءىسىن مەملەكەتتىك مەكەمەلەردە وتىرعان لاۋازىمدى تۇلعالاردىڭ اسا قۇپتاي قويماعانى بايقالادى. دەگەنمەن مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگىنىڭ ارنايى مونيتورينگتىك توپ مۇشەلەرى العان بەتتەن قايتپايتىن راي تانىتىپ وتىر. مىسالى, ولار رەيد بارىسىندا مەملەكەتتىك ورگاندار ورنالاسقان عيماراتتارعا بوگەتسىز كىرۋ ءۇشىن جوعارىدان ساياسي شەشىم شىعارىلسا ءجون بولار ەدى دەپ سانايدى. «سوندا مۇنداي زاڭ بۇزۋشىلىقتاردى كوپتەپ انىقتاپ, ماسەلەنىڭ ءتۇيىنىن تەز ارادا تارقاتۋعا بولۋشى ەدى», دەگەن پىكىر ايتادى ولار. ال جالپى اگەنتتىك ۇسىنعان دەرەكتەر بويىنشا, 2017 جىلدىڭ توعىز ايى ىشىندە جۇمىستان تىس ەڭبەك ەتكەن مەملەكەتتىك قىزمەتشىگە دەمالىس كۇندەرىن بەرۋ نەمەسە وتەماقى تولەۋ بويىنشا زاڭ تالاپتارىن ورىنداماۋدىڭ 306 فاكتىسى انىقتالىپتى. وسى ىستەر بويىنشا 335 لاۋازىمدى تۇلعا جاۋاپقا تارتىلعان.
جالپى, اتالعان اگەنتتىكتىڭ دەپارتامەنت ديرەكتورى راۆيل تولەباەۆتىڭ ايتۋىنشا, زاڭ بويىنشا قىزمەتكەرلەر باسشىلارىنىڭ ارنايى بۇيرىعى بولعاندا عانا جۇمىس ۋاقىتىنان تىس قىزمەت ورنىندا قالا الادى. ونىڭ وزىندە ولارعا ەكى ساعاتتان ارتىق جۇمىس ىستەتۋگە زاڭ بويىنشا ەشكىمنىڭ قۇقى جوق. سايكەسىنشە, وعان قوسىمشا اقى تولەنۋى كەرەك نەمەسە ول ۋاقىت دەمالىس كۇندەرىن بەرۋ ارقىلى وتەلۋى ءتيىس.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگىنىڭ تاعى ءبىر دەرەگىنە قاراعاندا, مەملەكەتتىك ورگاندار اراسىندا ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى مەن الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگىندە ۋاقىتىنان تىس جۇمىس ىستەۋ فاكتىلەرى ءجيى ۇشىراسادى ەكەن. ياعني بۇل ۆەدومستۆولارداعى قىزمەتكەرلەر جۇمىس ورىندارىندا شامامەن العاندا ەكى ساعاتتان استام ۋاقىت ارتىق وتىراتىن كورىنەدى. ءتىپتى ءتۇننىڭ ءبىر ۋاعىنا دەيىن قىزمەتتىك بولمەلەرىنىڭ شامدارىن جارقىراتىپ, جۇمىس ىستەيتىندەرى دە انىقتالعان.
سايىپ كەلگەندە, بۇل قىزمەتكەرلەردىڭ جۇمىس ۋاقىتى بىتسە دە ۇيگە قايتپاي, ەل جاتقانشا ەڭبەك ەتۋى ولاردىڭ «وكىمەت پەن پارتياعا» بەرىلگەندىگىنەن ەمەس. كوبىنە ولار وزدەرىنىڭ ۇستىندە تۇرعان باسشىلارىنىڭ تالاپ ەتۋىمەن وسىنداي قادامعا بارۋعا ءماجبۇر بولادى. بىلە-بىلسەك, مۇنىڭ ءوزى الگى باسشىلاردىڭ جۇمىستى دۇرىس ۇيىمداستىرا الماۋىنان دا بولۋى مۇمكىن.
مەملەكەتتىك مەكەمەلەردە, اسىرەسە اكىمدىكتەردە تەك قانا بويداقتار مەن باسى بوس ازاماتتار جۇمىس ىستەمەيدى. ولاردىڭ اراسىندا دا ءۇيلى-باراندى قىزمەتكەرلەر بار. سول تۇرعىدان كەلگەندە قۇدايدىڭ قۇتتى كۇنى جۇمىستان كەش ورالىپ, بالالارى ۇيىقتاپ جاتقانىندا ماڭدايىن عانا يىسكەۋگە شاماسى كەلەتىن مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ ايتار مۇڭى كوپ دەگەن ويدامىز. بىراق ولار مۇنى جاريا ەتە المايدى. باسشىلارىنان قايمىعادى. ۇناماسا, قولايىڭا جاقپاسا, باسەكەڭدەردىڭ باسقا جۇمىس تاۋىپ ال دەۋى ابدەن ىقتيمال.
ال ەندى مەملەكەتتىك قىزمەتشىنىڭ الدىندا نە جۇمىس, يا بولماسا وتباسى دەگەن تاڭداۋ تۇرسا – بۇل دا قوعامنىڭ بۇيىرىنە شانشۋداي قادالعان ماسەلە. جاسىراتىنى جوق, مەملەكەتتىك ورگانداردا كوبىنە وتباسىن قۇرماعان ازاماتتار ەڭبەك ەتەدى. تالانتتى, ءبىلىمدى, تاربيەلى جاستار اسىل ۋاقىتىنىڭ باسىم بولىگىن ارتىق جۇمىسقا جەگىلىپ, كەڭسەدە وتكىزسە, بۇدان جەكە ومىرلەرى قايتىپ جاپا شەكپەسىن؟ ال ۇيىندە جاس بالاسى بار مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەرگە ءتىپتى قيىن.
شىنتۋايتىنا كەلگەندە, جۇمىس ۋاقىتىنان تىس ىقتيارسىز وتىرۋدىڭ زاڭعا قايشى ەكەندىگى ءوز الدىنا, بۇل جاعداياتتىڭ وتباسىنداعى احۋال مەن بالا تاربيەسىنە, ءتىپتى جەكە ءومىر مەن دەموگرافيا ماسەلەسىنە دە كەرى اسەرىن تيگىزۋى ابدەن مۇمكىن. ال زايىرلى ءھام قۇقىقتىق مەملەكەتتە ادامنىڭ جەكە باسىنان وتكەن زور بايلىق جوق. وسى تۇرعىدان كەلگەندە, جوعارىدا ءبىز اڭگىمە قىلعان ارنايى رەيدتىك شارانىڭ قۇقىقتىق الەۋەتى قانشا جەردەن السىزدەۋ بولعانىمەن, ايتەۋىر ءبىر شاراپاتىن تيگىزەرى ءسوزسىز.
قايرات ءابىلدا,
«ەگەمەن قازاقستان»
