قازاقستان • 25 قازان, 2017

مەكتەپ پسيحولوگىنىڭ تاجىريبە ءتاسىلى

1250 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

مەن ءبىراز جىلداردان بەرى مەكتەپ پسيحولوگى بولىپ قىزمەت اتقارىپ كەلەمىن. بيىل رەسپۋبليكا مەكتەپتەرىنە پسيحولوگ قىزمەتىنىڭ ەنگىزىلگەنىنە 13 جىلعا اياق باستى.

مەكتەپ پسيحولوگىنىڭ تاجىريبە ءتاسىلى

مەنىڭ پسيحولوگ رەتىندەگى جۇمىس ءوتىلىم دە وسى مەرزىممەن شامالاس. شىنىن ايتقاندا, ەڭ العاش رەت وسى جۇمىسقا كەلگەنىمدە قاتتى قوبالجىدىم. ءىستى نەدەن باستاۋىم كەرەك دەگەن سۇراقتار مازا بەرمەدى. 

ۋاقىت وتە كەلە پسيحولوگيا الە­مى­نە بىرتىندەپ ەنە باستادىم. مامان­دىقتىڭ جامانى جوق. الايدا, ونىڭ قاي-قايسىسىنا دا بەيىمدىلىك پەن­ يكەمدىلىك قاجەت ەكەنى بەلگىلى. پسي­حولوگ ماماندىعى – كۇنەلتۋ, تاماق اسىراۋدىڭ جولى ەمەس, ۇلكەن ونەر مەن زور شەبەرلىكتى قاجەت ەتەتىن ءىس دەگەن ەكەن جۇسىپبەك ايماۋىتوۆ. الاش زيالىسىنىڭ وسى ءسوزىن وزىمە باعىت تەمىرقازىق ەتىپ الدىم دەۋگە بولادى. ءسويتىپ, پسيحولوگيا الەمىنە اپارار سوقپاققا ءتۇستىم دە, العا قاراي باتىل تۇردە ادىمداي باستادىم. 

وسى جولمەن جۇرە وتىرىپ, كوزىمنىڭ انىق جەتكەنى – جەكە تۇلعانىڭ ومىرگە قۇشتارلىعىنىڭ ارتۋى, بولاشاعىنا سەنىممەن قاراپ, ناقتى شەشىمدەر قابىلداۋى مەكتەپ قابىرعاسىنان باستاپ قالانادى ەكەن. ياعني وزىندىك «مەنى» بار, كوزى اشىق, كوكىرەگى وياۋ, ءبىلىمدى دە بىلىكتى ازامات بولۋىنىڭ ىرگەتاسى مەكتەپتەن قالىپتاسادى. مەكتەپ پسيحولوگتارى ءۇشىن جۇمىس ىستەيتىن ارنايى دايىن ادىستەمە جانە وقۋلىقتار مەن جوسپارلار ءالى كۇنگە دەيىن جاساقتالماي كەلەدى. ءسوز جوق, مۇنداي جاعدايدا كوبىرەك ىزدەنىپ, كەرەكتى ماتەريالداردى وزگە تىلدەن اۋدارىپ, قولدانۋعا تۋرا كەلەدى. ءتىپتى كەيبىر باعدارلامالاردى ءوزىڭ قۇراستىراسىڭ. سول سەبەپتى ءبىزدىڭ جۇمىسىمىز ۇدايى ىزدەنىس پەن شىعارماشىلىق بابىمىزدا بولۋدى قاجەت ەتەدى. 

ەلباسىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆ­تىڭ ء«وز كۇشى مەن مۇمكىندىگىنە سەنگەن ادام عانا ماقساتىنا جەتە الادى», دەگەن سوزىندە تەرەڭ ءمان-ماعىنا بار دەپ ويلايمىن. سول سەكىلدى پسيحولوگ ەڭ الدىمەن ءوز كۇشى مەن بىلىمىنە سەنە وتىرىپ, ءاربىر وقۋشىنىڭ جان-دۇنيەسىنە ۇڭىلە ءبىلۋى قاجەت. جابىرقاعان كوڭىلدەرىنە سەنىمدىلىك ۇيالاتىپ, قۋانىش سىيلاۋى ءتيىس. سونىمەن بىرگە ولاردى قور­قىنىشتان ارىلتىپ, كۇدىكتەن سەيىل­تەتىن, شەشىمىن تاپپاعان سان الۋان ساۋالدارىنا جاۋاپ تاۋىپ بەرە الاتىن مامان بولۋى كەرەك.

سىرت قاراعاندا ەش ۋايىمسىز, قايعىسىز بالالىقتىڭ باقىتتى شاعىنىڭ قىزىعىن كورىپ جۇرگەن جاسوسپىرىمدەردىڭ الدىنا كە­لىپ, ولاردىڭ ىشكى سارايلارىن اشىپ, مازالاپ جۇرگەن ماسەلەلەرىنە ورتاق­تاسىپ وتىرامىن. ولارعا دۇرىس اقىل-كەڭەس بەرىپ, ءجون سىلتەۋدى ءوزىمنىڭ كۇندەلىكتى داعدىما اينالدىرا ءبىلدىم. «جاقسى ءسوز – جارىم ىرىس» دەمەي مە حالقىمىز. وسى ورايدا ولارعا جىلى سوزدەر ايتىپ, كوڭىلىن كوتەرۋگە, ءسويتىپ وقۋشىلارىمنىڭ كوڭىلىن الاڭداتقان ويلاردان جەڭىلدەنۋىنە كومەكتەسۋگە تىرىسامىن. مۇنداي كەزدە ءوزىمنىڭ دە ۇستىمنەن اۋىر جۇك تۇسكەندەي اسەردە بولامىن. 

پسيحولوگ بولۋ وزگەلەردىڭ ەشكىمگە اي­­تا المايتىن ىشكى سىرىن, جانىن جەگى­دەي جەگەن ماسەلەلەرىن ىشىندە ساقتاپ جۇرەتىن ۇلكەن جۇرەكتى تالاپ ەتەتىن ماماندىق. سوندىقتان مەكتەپتەگى ءاربىر تۇلعا, ءاربىر وقۋشى مەنىڭ وقىماعان كىتابىم دەپ سانايمىن. ونىڭ ءار پاراعىن اشقان سايىن وزىمە قاجەتتىنى تابامىن. وعان تاڭىرقايمىن, تامسانامىن, قىزىعامىن, قىنجىلامىن. الايدا, بۇل كىتاپتان كوڭىلگە تۇيگەنىمدى وزگە بىرەۋگە جەتكىزۋگە مەنىڭ ەشقانداي مورالدىق قۇقىم جوق. 

قازىرگى قوعامىمىزدا قولدارى قا­عاز جازۋدان بوساماي جۇرگەن ارىپتەس­تەرى­مىزدىڭ وزدەرىنە دەگەن سەنىمدىلىگىن, ءوز جۇمىستارىنا دەگەن كوزقاراسى مەن سۇيىسپەنشىلىگىن ارتتىرىپ, ولاردىڭ تالابىنا قانات ءبىتىرىپ, جۇيكەگە تۇسكەن جۇكتەن ارىلتىپ, قۇلشىنىسى مەن شابىتتانۋىنا كومەك بەرۋدىڭ ءوزى ءبىر مارتەبە. بۇل مەرەيلى ءىس تە مەكتەپ پسي­حو­لوگىنىڭ قىزمەت ەتۋ شەڭبەرىنەن تىس تۇرا المايدى. 

ەكونوميكالىق جانە ەموتسيالىق داع­دارىس ادامداردىڭ كوڭىل-كۇيىنە دە اسەر ەتپەي قويمايدى, وتباسىن اسىراۋ, ولاردى ماتەريالدىق جاعىنان قام­تاماسىز ەتۋ ءارى بالالارىن وقىتۋ سياقتى ماسەلەلەرمەن باس قاتىرىپ جۇرگەن اتا-انالار جۇمىستان شارشاپ كەلىپ, بالالارىنا كوپ كوڭىل بولە المايدى. بۇل داعدارىس بالالارعا دا اسەر ەتپەي قويمايدى. سوندىقتان مەكتەپ پسيحولوگتارى وقۋشىلارمەن جۇمىس ىستەۋ تاسىلدەرىن ودان ءارى جەتىلدىرە ءتۇسۋى كەرەك دەپ ەسەپتەيمىن. 

ناعىز پسيحولوگ بولۋ ءۇشىن وزگەنىڭ ومىرىنە ءوز ءومىرىڭ رەتىندە تەرەڭ بويلاي قاراپ, ولاردىڭ جان-دۇنيەسىنە ۇڭىلە ءبىلۋ كەرەك دەگىم كەلەدى. قورىتىندىلاي كەلە ايتارىم, پسيحولوگ – ۇنەمى ىزدەنۋدى تالاپ ەتەتىن, ادام جانىنا اراشا بولا الاتىن ايىرىقشا ماماندىق. مۇنى مەن وسى قىزمەتتە تۇراقتى تۇردە جۇمىس ىستەپ كەلە جاتقان تاجىريبەمنەن ايقىن ءتۇيسىندىم.

 

 

كلارا قوناەۆا,
توقسانساي ورتا مەكتەبىنىڭ پسيحولوگى

اقتوبە وبلىسى,
العا اۋدانى

 

سوڭعى جاڭالىقتار