جاھاندانۋ زامانىندا قازاق ءتىلىن باسقا باسەكەلەس تىلدەرگە قارسى تۇرىپ, ولارمەن يىق تىرەستىرە الاتىنداي دەڭگەيگە جەتكىزۋ جانە ونىڭ جولدارىن قاراستىرۋ – ۇرپاق الدىنداعى پارىزىمىز. وسى ورايدا لاتىن گرافيكاسىنا كوشۋ – ءتىلىمىزدى ساقتاپ قانا قويماي, ونى دامىتۋعا, الەمدىك ارەناعا حالىقارالىق ءتىل رەتىندە شىعۋىنا مۇمكىنشىلىك جاسايتىن قۇتتى قادام بولىپ سانالادى.
ەلباسىمىز ن.ءا.نازارباەۆ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى باعدارلامالىق ماقالاسىندا قازاق ءəلىپبيىنىڭ لاتىن گرافيكاسىنداعى بىرىڭعاي ستاندارتتى نۇسقاسىن قابىلداۋ كەرەكتىگىن, 2025 جىلعا قاراي لاتىن ءالىپبيى قولدانىسقا ەنەتىندىگىن, ىسقاعازدارى, وقۋ قۇرالدارى, مەرزىمدى ءباسپاسوز دە لاتىن قارىپتەرىمەن شىعارىلا باستايتىندىعىن جەتكىزدى. سونداي-اق «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىندا 2025 جىلدان باستاپ لاتىن الىپبيىنە, لاتىن قارپىنە كوشۋ قاجەتتىلىگىن اتاپ وتكەن پرەزيدەنتىمىز ن.ءا.نازارباەۆ: «بالالارىمىزدىڭ بولاشاعى ءۇشىن وسىنداي شەشىم قابىلداۋعا ءتيىسپىز جانە بۇل الەممەن بىرلەسە تۇسۋىمىزگە, بالالارىمىزدىڭ اعىلشىن ءتىلى مەن ينتەرنەت ءتىلىن جەتىك يگەرۋىنە, ەڭ باستىسى – قازاق ءتىلىن جاڭعىرتۋعا جاعداي تۋعىزادى. ءبىز قازاق ءتىلىن جاڭعىرتۋدى جۇرگىزۋگە ءتيىسپىز. ءتىلدى زامانعا ساي ۇيلەستىرىپ, تەرمينولوگيا ماسەلەسىنەن كونسەنسۋس ىزدەۋ كەرەك. سونىمەن قاتار ابدەن ورنىققان حالىقارالىق جانە شەت تىلىنەن ەنگەن سوزدەردى قازاق تىلىنە اۋدارۋ ماسەلەسىن ءبىرجولا شەشۋ قاجەت. بۇل ماسەلە وقشاۋلانعان قايراتكەرلەردىڭ ورتاسىندا شەشىلمەۋگە ءتيىس. ۇكىمەت مۇنى رەتتەگەنى ءجون», دەگەن ەدى.
شىنىندا دا, ءالىپبي اۋىستىرۋدىڭ ساياساتقا دا, باسقاعا دا قاتىسى جوق, ەڭ باستى قاجەتتىلىگىن ءتىلدىڭ ءوزى تالاپ ەتىپ وتىر. قازىرگى جاستار اعىلشىن ءتىلى مەن ينتەرنەتتى ەركىن مەڭگەرىپ الدى, سوندىقتان جاستارعا لاتىن الىپبيىنە كوشۋ قيىندىق تۋعىزبايتىنى ءسوزسىز. ەلباسىنا ۇسىنىلعان لاتىن ءالىپبيىنىڭ جاڭا جوباسى «تۇران- استانا» ۋنيۆەرسيتەتىندە كەڭىنەن تالقىلانۋدا.وقىتۋشىلار مەن ستۋدەنت جاستار بۇل باستامانى تولىعىمەن ماقۇلداپ, لاتىن الىپبيىنە كوشۋدىڭ كەلەشەگى مەن ومىرشەڭدىگىن قولداپ وتىر.
جالپى, ماڭگىلىك ەل بولىپ قالۋ ءتىلدىڭ مارتەبەسىنە تىكەلەي بايلانىستى. سول سەبەپتى دە كەزىندە ا.بايتۇرسىنوۆ: «جاقسى ءالىپبي تىلگە شاق بولۋ كەرەك. ولشەنبەي تىگىلگەن و جەر بۇ جەر بويعا جۋىسپاي, قولبىراپ, سولبىراپ تۇرعان كەڭ كيىم سياقتى ارتىق ارىپتەرى كوپ ءالىپبي دە قولايسىز. بويىڭدى قىسىپ, ءتانىڭدى قۇرىستىرىپ, تىرىستىرىپ تۇرعان تار كيىم سياقتى ءارپى كەم ءالىپبي قولايسىز بولادى», – دەپ ايتىپ كەتكەندەي, بۇگىنگى تاڭدا جازۋ گرافيكاسىن دۇرىس جولعا قويۋ – ۋاقىت تالابى.
دەمەك, بۇل – بولاشاعىمىزدىڭ الدىندا جاۋاپ بەرەتىن وتە كوكەيكەستى ماسەلە. ا.بايتۇرسىن ۇلى كورسەتىپ كەتكەن شارتتاردى ەسكەرگەن ءجون. ءالىپبي, اۋەلى, تىلگە جەڭىل, ورامدى بولۋى كەرەك, ەكىنشىدەن, تاڭبانىڭ ازدىعى مەن جازۋدىڭ يكەمدىلىگى ەسكەرىلۋگە, ۇشىنشىدەن, ۇيرەنۋگە جەڭىل بولۋعا ءتيىس. سوندىقتان بولاشاق ءالىپبيىمىز ءتىلىمىزدىڭ بارلىق زاڭدىلىقتارىن ساقتاپ, ءارى قاراي دامۋىنا مۇمكىندىك بەرەتىندەي ەتىپ دايىندالۋى قاجەت, ياعني اباي بابامىز ايتقانداي, تىلگە جەڭىل, جۇرەككە جىلى تيەتىندەي, ورالىمدى بولۋى كەرەك. قوعامدا ەشقانداي دا داۋ تۋدىرماۋى ءتيىس.
لاتىن الىپبيىنە كوشۋ – تەحنولوگيا مەن يننوۆاتسيانى تەز مەڭگەرۋدىڭ كىلتى. قازىر دامىعان ەلدەردىڭ عالامتورىن اشىپ قالساڭىز, تەلەديدارىن قوسىپ قالساڭىز اقپارتتار اعىنىن لاتىن قارپىمەن وقيسىز. دەمەك, لاتىن الىپبيىنە كوشۋ – ءومىردىڭ قاجەتتىلىگى, الەمدىك باسەكەگە قابىلەتتىلىك ماسەلەسى.
لاتىن الىپبيىنە كوشۋ ارقىلى قازاقستاننىڭ تۇرىك الەمىمەن بايلانىسى ودان ءارى ارتا تۇسەدى. ەلىمىزدىڭ مەملەكەتتىك مارتەبەسىنە زور ىقپال ەتەدى. سونىمەن بىرگە شەتەلدەردە تۇراتىن قانداستارىمىز ءۇشىن ءوز اتامەكەنىمەن قارىم-قاتىناس جاساۋ دا جەڭىلدەي تۇسەر ەدى. جالپى تۇرىك حالىقتارىمەن بىرگە بولۋدىڭ ءبىر ۇلكەن جولى – ورتاق ءالىپبيدى قولدانىسقا ەنگىزۋ. بولاشاقتا تۇرىك حالىقتارىنىڭ جازۋىنداعى بىرلىك ساقتالاتىن بولسا, نەگىزگى ماقساتتارىمىزدىڭ ءبىرى ورىندالعان بولار ەدى. ءتىپتى وزگە ۇلتتاردىڭ دا قازاق ءتىلىن وقۋعا, زەرتتەۋگە دەگەن سۇرانىسىن تۋعىزۋى ابدەن مۇمكىن.
لاتىن الىپبيىنە كوشۋ قازاق ءتىلىن قازىرگى زامانعى تەحنولوگيالارعا بەيىمدەپ قانا قويمايدى, بولاشاقتا اقپاراتتىق قولجەتىمدىلىكتەرىمىزدى ارتتىرىپ, كەڭىستىگىمىزدى ۇلعايتىپ, كوكجيەگىمىزدىڭ كەڭەيۋىنە جول اشادى.
قىسقاسى, لاتىن گرافيكاسىنا ورالۋ – ماڭگىلىك ەلدىڭ ماڭگىلىك ءتىلىنىڭ ىرگەتاسىن بەكىتۋگە باستايتىن قۇتتى قادام بولىپ تابىلادى.
گۇلجامال جاپاروۆا,
«تۇران-استانا» ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى, ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, پروفەسسور
