06 قازان, 2017

ماماندىق مارتەبەسى

1010 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

ءوندىرىسى وركەندەپ, يندۋستريالان­دىرۋ باعدارلاماسى ويداعىداي جۇزەگە اسىپ, جاڭا جۇمىس ورىندارى كوپتەپ اشىلىپ, قۇرىلىس جۇمىستارى قار­­­قىن­دى جۇرگىزىلىپ جاتقان قا­زاقستاندا ەڭبەك كۇشى جەتكىلىكتى بول­ماعاندىقتان, جۇمىسشىلاردى شەت مەم­لەكەتتەن اكەلىپ جاتقان كومپانيالار كوپ. 

ماماندىق مارتەبەسى

ولاردىڭ ەڭبەكاقىسى قازاقستاندىق­تار­مەن سالىستىرعاندا ءبىرشاما جوعارى بولىپ, وسىعان بايلانىستى نارازىلىقتار اراكىدىك بولسا دا بوي كورسەتىپ قالادى. سوندا دەي­مىز-اۋ, ىشكى نارىقتاعى جۇمىس كۇ­شىن رەتتەۋگە, جۇمىسشى ماماندارمەن جەتكىلىكتى قامتاماسىز ەتۋگە ەلى­مىزدىڭ مۇمكىندىگى جەتپەي وتىرعانى ما؟ جوق الدە الىپ قۇرىلىستاردى سا­لۋ­عا قازاقستاندىقتاردىڭ شاما-شار­قى مەن ءبىلىم-تاجىريبەسى جەتپەي مە؟ وسى جاعدايدى جاقسارتۋ ءۇشىن قانداي ءىس-­شارالاردى قولعا العان ءجون؟ وسى جو­نىندە وي بولىسسەك.

ەملەكەت باسشىسى قاراپايىم ەڭبەك ادامدارىن اسقاقتاتىپ, ولاردى ۇلگى ەتىپ, جۇمىسشى ماماندىقتارىنا جاس-تاردى كوبىرەك تارتۋ كەرەكتىگىن ۇدايى ايتىپ كەلەدى. جاسىرىپ كەرەگى نە, قارا جۇمىسقا ارالاسۋعا ارلاناتىندار دا, نامىستاناتىندار دا بار. مەكتەپ ءبىتىرىپ جات­قان تۇلەكتەردىڭ كوبى ۋاقىت وزدىرماي جوعارى وقۋ ورنىنا ءتۇسىپ, جىلى كابينەت پەن كرەسلوعا جايعاسا قالاتىن جايلى جۇمىسقا تۇرۋدى قوش كورەدى. اتا-انالارىنىڭ دا ويلايتىنى وسى. ال­بەتتە جاستاردىڭ ەڭبەك جولىنىڭ داڭعىل بولىپ, ۇلكەن ماماندىق يەسى اتانۋىنا ەشكىم دە قارسى ەمەس. جولدارى اشىق بولسىن. بىراق سول جوعارى وقۋ ورنىن ءبى­تىرىپ, قولىنا تاباقتاي ديپلوم تيگەن ما­مانداردىڭ بارلىعىنا بىردەي كوڭىلى قا­لايتىنداي جۇمىس تابىلا قويار ما, ءسىرا؟ 

قازىر, جاسىرىپ كەرەگى نە, ەڭبەك نا­رى­عىندا جوعارى وقۋ ورىندارىن بىتىر­گەندەرمەن سالىستىرعاندا, جۇمىسشى ما­ماندىقتارىنا سۇرانىس وتە جوعارى. مۇنى ساناۋلى جىلداردان سوڭ ەڭبەككە ارالاساتىن بۇگىنگى مەكتەپ وقۋشىلارى دا جاقسى بىلەدى. ولاردىڭ اراسىندا «قازىرگى ۋاقىتتا قازاقستاندا قانداي ماماندىق مارتەبەلى دەپ ويلايسىڭدار؟» دەگەن ساۋالناما جۇرگىزىلگەن كەزدە كوبى باسا كورسەتكەن ماماندىقتار: اسپاز, كولىك جوندەۋ شەبەرى, ءساندى شاش ۇلگىسىن جاسايتىن شاشتاراز, داياشى, ەلەكتر مەحانيگى. راس, بۇل ءبىر عانا قالانىڭ جوعارى سىنىپ وقۋشىلارى اراسىندا جۇرگىزىلگەن سا-ۋالناما قورىتىندىسى. مۇمكىن قازاق­ستاننىڭ باسقا وڭىرلەرىندە مەكتەپ پارتاسىندا وتىرعان وقۋشىلار جوعارىدا كەلتىرىلگەن ماماندىقتاردان باسقا دا كاسىپتەردى اتايتىن بولار. بىراق وسى ساۋال­ناماعا قاراعاندا, ۇلكەن قۇرىلىس پەن ءون­دىرىس ورىندارىنداعى ماماندىقتاردى مارتەبەلى سانايتىن جاس­تار از. ونىڭ سىرى نەدە؟ ولارعا قاجەتتى اقپاراتتىڭ جەتپەي جاتقاندىعىنان با, جوق الدە اۋىر قا­را جۇمىستى قالا­مايتىندىعىنان با؟ الدە مەكتەپ بىتىر­گەلى وتىرعان تۇلەكتەرگە جۇمىسشى ما­­مان­دىقتارىنا بايلانىستى باعىت-باعدار, كەرەكتى كەڭەس بەرە الماي وتىرمىز با؟ جالپى, اۋقىمدى قۇرىلىس پەن ءوندىرىس سالاسىنداعى ماماندىقتاردى ماقتانىش ساناپ, وسى ماقسات-مۇراتقا ۇمتىلاتىن جاستار قاتارىنىڭ سيرەك بولۋىنىڭ سەبەبى نە؟ وسىنى ءتيىستى ماماندار سارالاپ, زەرتتەپ كورسە ارتىق بولماس ەدى. ماسەلەن, استانادا ءدال قازىرگى ساتتە ساراپشىلاردىڭ تۇجىرىمىنا قا­را­عاندا, تاس قالاۋشىلار جانە ەلەكترمەن دانەكەرلەۋشىلەرگە, اسپالى كران ماشينيستەرى مەن سىلاقشى-سىرشىلارعا, اۆتوكولىك سلەسارلارى مەن سانتەحنيكتەرگە, مەدبيكەلەر مەن بايلانىس وپەراتورلارىنا جانە باسقا دا جۇمىسشى ماماندىقتارىنا سۇرانىس وتە جوعارى. وسى سالالارعا باي­لا­نىستى بىلىكتى مامانداردى وتە قاجەتسىنىپ وتىر. ءتىپتى قالا بيلىگى قاجەتتى ماماندىقتارعا مەم­لەكەتتىك تاپسىرىس بويىنشا وقىتۋدى بيىل مىقتاپ قولعا الدى.

لوردانىڭ ەڭ­بەك نارىعىن ساراپتاي كەلىپ, 2017-2021 وقۋ جىلدارىندا استانالىق كوللەدجدەرگە بەرىلگەن مەملەكەتتىك تاپسىرىس 3207 ورىن. ەگەر قاجەتتى جۇمىسشى ماماندىقتارىنا سۇرانىس ارتاتىن بولسا, بۇل كورسەتكىش جوعارىلاۋى ابدەن مۇمكىن. كەرەك دەسەڭىز, استانا كوللەدجدەرىندە بۇعان دەيىن دايارلانباعان جاڭا ماماندىق­تار اشىلا باستادى. بيىلدىڭ وزىندە وسىن­داي 6 ماماندىققا تالاپكەرلەر قابىل­دانعان. ونىڭ ىشىندە «كوپىر جا­نە كولىك توننەلدەرى», «وندىرىستەگى ەلەك­ترمەحانيكالىق قۇرال-جابدىقتار», «مە­ديتسينا تەحنيكالارىن مونتاجداۋ, تەح­نيكالىق قىزمەت كورسەتۋ جانە جوندەۋ» ما­ماندارى باس قالادا بۇگىنگى كۇنى ەڭ قا­جەت بولىپ وتىر. الداعى ۋاقىتتا دا وسى با­عىتتاعى جۇمىس جالعاسا بەرەتىن ءتۇ­رى بار.

بارلىعى دا ەڭبەك نارىعىنا باي­لانىس­تى. سونى ساراپتاۋ ارقىلى قان­داي كاسىپ تۇرلەرىنە قاجەتتىلىك بار, كوللەدجدەر سو­عان قاراي بەيىمدەلىپ, جاڭا ماماندىقتار بويىنشا كادرلاردى دايارلايتىن بولادى. 

ەڭ قۇپتارلىق جانە جۇرتشىلىق ءۇشىن جا­عىمدى جاڭالىق – جاڭادان قولعا الىن­عان «جالپىعا بىردەي تەگىن كاسىپتىك-تەح­نيكالىق ءبىلىم بەرۋ» مەملەكەتتىك جو­باسى.

وسىنىڭ اياسىندا تابىسى از وت­باسىلاردىڭ بالالارىنا جانە ارناۋلى ينتەرناتتاردىڭ تاربيەلەنۋشىلەرىنە, اتا-انانىڭ قامقورلىعىنسىز قالعاندار مەن جەتىمدەرگە, بالا جاسىنان مۇمكىندىگى شەكتەۋلى مۇگەدەك بالالارعا ايرىقشا جاعداي جاسالماق. سونىمەن بىرگە بۇل جوبا مەملەكەت تاراپىنان تەگىن كاسىپتىك-تەحنيكالىق ءبىلىم الۋدى نيەت ەتكەن بارلىق جىگىتتەر مەن قىزدار ءۇشىن ۇلكەن مۇمكىندىك. ولار ەڭ باستىسى, ەرتەڭگى كۇنى جۇمىسشى ماماندىقتارىن يگەرگەنىن ماقتانىش ەتەتىن بولۋى ءتيىس. سوندا عانا ماماندىقتىڭ مارتەبەسى ارتادى.

 

سوڭعى جاڭالىقتار