ونىڭ ءوسۋ جولى الىستاعى اياداي اۋىلدان باستاۋ العان. شاماسى كەشەگى ءداۋىردىڭ جەتپىسىنشى جىلدارىنىڭ باسى بولار, بىردە سونىڭ الدىندا قۇرىلۋدان كەيىن ەتەك-جەڭى تۇزەلىپ قالعان «بالىقتىكول» كەڭشارىنداعى اعايىندارعا سالەم بەرە باردىق. بۇل قاراعاندى وبلىسىنىڭ نۇرا اۋدانىنداعى قوي وسىرۋگە باعىتتالعان شارۋاشىلىق بولاتىن. باس ەسەپشى جۇمتاي قۇنانباەۆ اعامىزدىڭ ۇيىنە ەسىكتەن ءجۇزى جادىراپ كىرگەن ءبىر كىسى «قوسقوپادان كەلىپ تۇرعان بەتىم. ءبىرازدان بەرى سىرتتاي بايقاۋىمشا بيىل وقۋىن ءبىتىرىپ كەلگەن ونداعى جاس مەحانيك شيراق جىگىت سەكىلدى. بولىمشەدەگى بۇرىننان جۇرۋىنەن تۇرۋى كوپ ماشينا-تراكتورلاردى جوندەتىپ, قاتارعا قوستىرىپ قويعىزىپتى. مۇندا جۇمىسقا كىرىسكەننەن باستاپ مەحانيزاتورلاردىڭ جايباسارلىعى, سالدىر-سالاقتىعى سەيىلدى. ءبىلىمى تالابىنا ساي جاقسى مامان بولىپ وسەتىن ازامات سىڭايلى تەگى», دەدى. قاي باسشى بىلىكتى كادردى قالامايدى, شارۋاشىلىق ديرەكتورى قوراباي دوسجانوۆتىڭ ايتسا ايتقانىنداي, سول قۋانىشى تەگىن بولمادى.
بۇل وقيعا, بالكىم, ەستەن شىعىپ كەتەر مە ەدى, ەگەر بەس-التى جىل وتكەندە ەندى اينالاداعى دۇنيەدەن تىسقارى قالعان اۋىل كوكوزەكتەگى ۇلكەندەر اۋزىنان قورەكەڭ ايتقان ەسىم جادىمىزدا جاڭعىرماعاندا. «ترۋدوۆيك» كەڭشارىنىڭ تۇرعىلىقتى جۇرت مۇڭ-مۇقتاجىنا قۇلىقسىزداۋ, تۇسىنۋگە كەرەناۋ باسشىلارى اراسىنداعى جالعىز باۋىرلاستىڭ اۋىلعا جاناشىرلىعى ءسۇيسىنتىپتى. كەلەشەگىنە ۇلكەن ءۇمىت ارتارلىق جاس ول كەزدەگى ءۇردىس بويىنشا الدىمەن ساياسي جەتەكشى بولىپ تاعايىندالىپ, بەلدى قىزمەتى ارقىلى ءۇي ىرگەسىنە دەيىن ەگىلگەن ەگىن ازىن-اۋلاق مال ۇستاۋعا كەدەرگى كەلتىرۋىن, سونداي-اق وزەكتەر بويىنداعى جايىلىمدارعا كارتوپ وتىرعىزۋ سياقتى تىعىرىق قىسپاعىن توقتاتقان ەكەن.
ءبىراز ۋاقىتتان سوڭ نۇرا اۋدانىنىڭ اكىمى لاۋازىمىندا كوپشىلىك كوڭىلىنە قونعان جاعىمدى ىستەرى قۇلاققا شالىنا باستاعانى بار. ءسويتىپ ەڭبەگى ەرتە تانىتىپ, ەرتە ورلەتكەن ازاماتتىڭ تالاپتى باسشى رەتىندە دە, حالقى ارقا تۇتقان ازاماتى رەتىندە دە كەمەلدەنۋى اۋمالى-توكپەلى, ايقاي-شۋلى, تارتىستى ۋاقىتقا كەز كەلگەن. جۇرتتىڭ جۇيكەسى جۇقارىپ, قۇلدىراۋ كۇيزەلتكەن, تابىس كوزى جوق, امالسىزدان قولداعى مالىن ساتىپ ۇدەرە كوشكەن توقسانىنشى جىلداردىڭ ەڭ ءبىر كۇردەلى شاعىندا اۋىر جۇكتى ارقالاۋ وڭاي بولمادى. دەگەنمەن «نامىس – ەر قايراعى» دەيتىن ءسوز شىندىعىن ەلباسى سەنىمىن, ەل ءۇمىتىن اقتاۋ ءۇشىن ايانباي قىزمەت ەتۋدە قايرات, قايسارلىق پەن تاباندىلىق تانىتتى.
اۋداندى دامىتۋعا قوسقان ۇلەسى ۇلكەن. ەڭ الدىمەن, ىرگەلى شارۋاشىلىقتاردىڭ جوعارى جاقتىڭ نۇسقاۋلارىنا قاراماستان ۇساق, جەكە-جەكە قوجالىقتارعا ءبولىنىپ ىدىراۋدان ساقتالۋى وسى كۇندە ءوز جەمىسىن بەرىپ وتىر. ديقان قاۋىمىنىڭ ۇيىمداسقان تۇردە ەڭبەك ەتۋىنىڭ ارقاسىندا «قاينار, «شاحتەر», «پرجەۆال» جشس-لەر بايىرعى قالىپتا 30 مىڭ گەكتاردان استام القاپتان جىلىنا ميلليونداعان پۇت التىن ءداندى قامباعا قۇيۋدا.
جالپى العاندا جەكەشەلەندىرۋ بويىنشا كەڭشارلار تاراتىلىپ, اركىمنىڭ پاي ۇلەستەرىن الىپ, ءوزىنىڭ قالاعان شارۋاسىمەن شۇعىلدانۋ ەركىنە ەشقانداي قىسىم جاسالعان جوق. بىراق ءبارىنىڭ بىردە ءىسىنىڭ وڭعارىلىپ كەتۋىنە مۇمكىندىك ازدىعى, كەدەرگى كوپتىگى, ارقايسىسىنىڭ ءارى سالعاندا 100 نەمەسە 200 گەكتاردان ارتىق جەرگە ەگىن ەگۋگە ءال-شاماسى جەتپەۋى ولكەنىڭ نەگىزگى سالاسى استىق ءوندىرىسىنىڭ جەرگىلىكتى ەكونوميكاداعى ۇلەس سالماعان تومەندەتپەۋ, جىل سايىنعى 300 مىڭ گەكتارعا دەيىن ءدان سەبۋ كولەمىن كەمىتپەۋ ءۇشىن ءىرى شارۋاشىلىقتار شاڭىراعىن شايقالتپاۋ شارالارى بەلگىلەندى.
– ءوز الدىنا بولەك ەگىن ەگۋگە ۇمتىلۋشىلار باستاپقىدا از بولمادى. ال جۇمىستىڭ بار جۇگى مويىندارىنا تۇسكەندە ءبىرازى تەز اينىپ قالدى. تەحنيكانىڭ جارامسىزدىعى, تۇقىمنىڭ تاپشىلىعى, قارجىنىڭ جەتىمسىزدىگى توسقاۋىل بولا بەردى. مۇنداي كۇيدە استىقتى ماندىتىپ ءوندىرۋ مۇمكىن ەمەستىگى تۇسىنىكتى ەدى. وسىعان بايلانىستى بىرەگەي قادامعا باستاپ, تىرەك, قورعان بولا بىلگەن داۋىلباي مەيرام ۇلىنىڭ ۇيىمداستىرۋشىلىق, ىسكەرلىك, بايىپتى شەشىمدەرى بارىمىزگە زور كۇش بەردى, ىلگەرى ۇمتىلدىردى. ونىڭ سونداي سىن كەزەڭگە سايكەس قىرىنان تانىلۋى اۋدان باعى بولدى دەسەم, ارتىق ايتقاندىعىم ەمەس, – دەيدى «شاحتەر» جشس جەتەكشىسى گەورگي پروكوپ.
ءار نارسەنىڭ باعاسى ۋاقىت وتە كەلە بىلىنەدى ەمەس پە. سول ۋاقىتتا وزىمىزدەگىگە توسىرقاي قاراپ, ەلەنبەگەن بۇل شاراعا ەندى عانا ءورىس اشىلىپ, ىرىلەندىرىلگەن شارۋاشىلىقتار قاتارىن ۇلعايتۋ, اۋىل-سەلو كووپەراتسياسىن دامىتۋ قولعا الىنىپ جاتسا, نۇرالىقتاردىڭ سونىڭ ۇلگىسىن جيىرما جىل بۇرىن كورسەتۋى اۋداندى ەلىمىزدەگى ەڭ ءىرى استىقتى ايماقتىڭ بىرىنە اينالدىردى. سونىمەن قاتار باسقا سالالاردىڭ قوسا جەتىلدىرىلۋى تابىسى كولدەي, تالابى تاۋداي اگروونەركاسىپتىك كەشەندەر قالىپتاستىردى. ماسەلەن, «قاينار» ەگىنمەن بىرگە اسىل تۇقىمدى مال ءوسىرۋ تىزگىنىن تەڭ ۇستاسا, «شاحتەر» بيدايدىڭ باعالى تۇقىمدارىنىڭ جىلىنا 10 مىڭ تونناسىن وندىرۋگە قول جەتكىزدى. ال «وتقانجار» جوعالا جازداعان قۇيرىقتى بيازى ءجۇندى « قارعالى» قويىن ورىسكە تولتىرۋدا. يگىلىگىن ەڭبەككەرلەرى كورىپ كەلەدى. ءزاۋلىم مەكتەپ, مادەنيەت ءۇيى, ءساندى بالالار باقشاسى, تويحانا, كەلىستى سپورت كەشەنى, سىڭعىرلاعان تۇرعىن ۇيلەر ەل يگىلىگى ءۇشىن قىزمەت ىستەۋدە.
بۇدان سوڭ پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى بولىپ سايلانۋى ومىرىندەگى ۇلكەن بەلەس بولدى. ال ەلۋ جىل ەلگە ادال قىزمەتى كەۋدەسىندە «پاراسات», «قۇرمەت» وردەندەرى مەن مەدالدار بولىپ جارقىرادى.
ايقىن نەسىپباي
قاراعاندى وبلىسى,
نۇرا اۋدانى
