2009 جىلدىڭ 3 قازانىندا ءازىربايجان رەسپۋبليكاسىنىڭ ناحچىۆان قالاسىندا وتكەن تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەر باسشىلارىنىڭ IX سامميتىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ تۇركى دۇنيەسىن زەرتتەيتىن حالىقارالىق عىلىمي ورتالىق قۇرۋ تۋرالى ۇسىنىس جاسادى. بۇل كەلىسىمنىڭ قابىلدانۋى تۇركى حالىقتارىنىڭ بىرلىگىن نىعايتۋدى كوزدەگەن ايماقتىق ءھام ەلارالىق بىرلەستىكتى قۇرۋعا نەگىز قالادى. تمىك ۇيىمىنا قازاقستان, ازەربايجان, قىرعىزستان جانە تۇركيا مۇشە. حاتشىلىقتىڭ شتاب-پاتەرى ىستامبۇل قالاسىندا ورنالاسقان.
ال تۇركى تىلدەس مەملەكەتتەردىڭ اقساقالدار كەڭەسى تمىك اياسىندا جۇمىس ىستەيتىن, تۇراقتى تۇردە ارەكەت ەتەتىن كونسۋلتاتيۆتىك-كەڭەسشى ينستيتۋت رەتىندە جۇمىس اتقارىپ كەلەدى. باۋىرلاس ءتورت ەلدىڭ ەرىكتى تۇردە قۇرعان بىرەگەي حالىقارالىق عىلىمي ۇيىمى — «حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسى» 2014 جىلدىڭ 28 تامىزىنان باستاپ حالىقارالىق مارتەبەگە يە بولدى.
حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسى قازىرگە دەيىن 40-قا تارتا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋت, تۇركولوگيالىق ورتالىقتارمەن بايلانىس ورناتىپ, مەموراندۋم بەكىتتى. سونىمەن بىرگە 100-گە تارتا شەتەلدىك بەلگىلى تۇركولوگ عالىمدارمەن بىرىگىپ ىرگەلى جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋدا. حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسى تۇركى كەڭەسى, تۇركپا, تۇركسوي جانە يۋنەسكو حالىقارالىق ۇيىمىمەن, سونداي-اق يسلام تاريحى, ونەرى مەن مادەنيەتىن زەرتتەۋ ورتالىعىمەن (IRCICA) دە ارىپتەستىك ورناتتى.
تۇركى تىلدەس مەملەكەتتەردىڭ ىنتىماقتاستىق كەڭەسى تاراپتار اراسىنداعى ءوزارا سەنىم, دوستىق پەن تاتۋ كورشىلىكتى نىعايتۋ; وڭىردە جانە تۇتاس الەمدە بەيبىتشىلىكتى قولداۋ جانە قاۋىپسىزدىك پەن سەنىمدى نىعايتۋ; ورتاق مۇددە تۋدىراتىن سىرتقى ساياسي ماسەلەلەر بويىنشا, ونىڭ ىشىندە حالىقارالىق ۇيىمدار شەڭبەرىندە جانە حالىقارالىق فورۋمداردا ورتاق كوزقاراستى ىزدەستىرۋ; تۇركى حالىقتارىنىڭ ۇلى مادەني-تاريحي مۇراسىن ناسيحاتتاۋدا, كوپشىلىككە تانىتۋدا جانە تاراتۋدا بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى اراسىنداعى ءوزارا ءىس-قيمىلدى جانە بايلانىستاردى كوتەرمەلەۋ سىندى بىرقاتار مىندەتتەردى ماقسات ەتكەن.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ تۇركى تىلدەس مەملەكەتتەردىڭ ىنتىماقتاستىق كەڭەسىنىڭ ەكىنشى سامميتىندە: "تۇركى اكادەمياسىنىڭ, مادەني مۇرا قورىنىڭ قۇرىلۋى ءبىزدىڭ جاستارىمىزدى جاقىنداستىرۋ, ورتاق مۇرانى زەردەلەۋ ءۇشىن تاريح پەن ءتىلدى بىرلەسىپ ۇيرەنۋگە دەگەن ىقىلاسىمىزدى بىلدىرەدى," دەگەن بولاتىن .
