ال نارىق زامانىندا, ەكونوميكانىڭ قارقىن العان داۋىرىندە اسىراۋشى سالانى دامىتۋ ارقىلى حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن كوتەرۋ دە كۇن تارتىبىندە. الايدا حالىق كۇندەلىكتى تۇتىناتىن ءتۇرلى تاعام تۇرلەرى مەن كوكونىستەر جانە وزگە دە ونىمدەردىڭ باعاسى كەيدە تومەندەپ, كەيدە كۇرت ءوسىپ كەتىپ جاتادى. سوندىقتان دا ەل اراسىندا ءتۇرلى پىكىرلەر قالىپتاسىپ, باعا تۇراقتىلىعىنا قاتىستى ءارتۇرلى اڭگىمەلەر ايتىلادى. دەگەنمەن ماماندار باعا تۇراقتىلىعىنا قاتىستى ءوز ۋاجدەرىمەن بولىسۋگە ءاردايىم دايىن. بۇگىنگى تاڭدا اۋليەاتانىڭ بىرقاتار ساۋدا نۇكتەلەرىندە دە باعا تۇراقتىلىعىنىڭ باستى نازارعا الىنباۋىنان بىرقاتار ءونىم تۇرلەرىنىڭ قىمباتتاۋى ورىن الىپ وتىر.
بيىلعى جىلى جامبىل وبلىسى بويىنشا 28,2 مىڭ گەكتار القاپقا كوكونىس داقىلدارى ورنالاستىرىلعان. سونىمەن قاتار ءوڭىر تۇرعىندارىن ماۋسىمارالىق كەزەڭدەردە كوكونىسپەن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا وبلىس بويىنشا جالپى اۋماعى 26,4 گەكتار جەردە 30 جىلىجاي ءونىم بەرىپ كەلەدى. اعىمداعى جىلدىڭ جارتىجىلدىعىندا جىلىجايلاردان 104,4 توننا قىزاناق, 1081,4 توننا قييار جانە 120,3 توننا باسقا دا كوكونىس داقىلدارى جينالعان. قازىرگى تاڭدا وبلىس نارىعىنىڭ كوتەرمە ساۋداسىنا كوكونىستەردىڭ باسىم كوپشىلىگى وڭتۇستىك قازاقستان, قاراعاندى جانە پاۆلودار وبلىستارىمەن قاتار, وبلىسىمىزدىڭ قورداي, بايزاق, جامبىل اۋداندارىنان الىنۋدا. ماسەلەن, وزگە وبلىستاردان پياز ءونىمى 30-40, ءسابىز 50-70, قىرىققابات 25-30 تەڭگەدەن الىنسا, وڭىرىمىزدەگى جۋالى جانە بايزاق اۋداندارىنان كارتوپ 65 تەڭگەدەن جەتكىزىلەدى. اعىمداعى جىلدىڭ تامىز ايىنان باستاپ جۇرگىزىلگەن تالداۋ بارىسىندا تاراز قالاسىنداعى «اۋىل بەرەكە» بازارىنان الىنعان كوكونىسكە شاھارداعى ءىرى «سمارت», «سمولل», «دامدەس», «گاۋحار», «ارزان» ساۋدا نۇكتەلەرى ۇستەمە اقىنى – 60, ال كەي جەردە 150 پايىزعا دەيىن قوساتىنى انىقتالعان. اتالعان جەرلەردە نە سەبەپتى باعا تۇراقتىلىعى ساقتالماعان دەگەن ساۋالعا وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ باسشىسى نۇرجان نۇرجىگىتوۆ «ۇستەمە اقىنى تومەندەتۋ ءۇشىن ساۋدا نۇكتەلەرىنىڭ باسشىلارىنا ساۋدا ورنىن جالعا بەرۋ قۇنىن تومەندەتۋ, كوكونىستى دەلدالسىز تىكەلەي ساتىپ الۋ جونىندە كەڭەس بەرىلدى. الداعى ۋاقىتتا وسى ساۋدا نۇكتەلەرىندە تۇراقتاندىرۋ قورىنداعى سيىر ەتىنىڭ كەلەسىن 1190 تەڭگەدەن بەرىپ, وبلىستىق ورتاشا باعانى 1250 تەڭگەگە دەيىن تومەندەتۋ جونىندە كەلىسىمدەر جۇرگىزىلدى. الداعى ۋاقىتتا قورداعى ەت 8 بىردەي ساۋدا ورنىنان ساتىلاتىن بولادى», – دەپ جاۋاپ بەردى.
نەگىزىنەن وڭىردە سيىر جانە قوي ەتى مولىنان وندىرىلگەنىمەن, اتالعان ەت ونىمدەرىنىڭ دە باعاسى ارتىپ كەتكەن. بىراق باسقارما اتالعان تاۋار باعالارىنىڭ ارتۋىن ءبىرىنشى كەزەكتە تۇراقتاندىرۋ قورىنىڭ 30 توننا ەت الۋىمەن جانە يران مەن باحرەينگە ەتتىڭ ەكسپورتتالۋىمەن ءتۇسىندىرىپ وتىر. دەگەنمەن اۋەلى جەرگىلىكتى حالىقتى ارزان ەتپەن قامتاماسىز ەتىپ, ودان كەيىن عانا تاۋاردى ەكسپورتقا شىعارساق, سوندا عانا باعا تۇراقتىلىعى قالپىنا كەلەر ەدى...
سونىمەن قاتار تامىز ايىندا تەك تاۋىق ەتىنىڭ جانە سارى مايدىڭ باعالارى 2 پايىزعا جوعارىلاعان. ال تاۋىق ەتىنە يمپورتتىق ءونىم باعاسى, سارىمايعا وندىرىستىك شىعىن مەن شيكىزات كولەمى اسەر ەتۋدە ەكەن. «بۇدان بولەك, نەگىزگى ازىق-ت ۇلىك باعالارىنا تۇراقتى تالداۋ جۇرگىزۋ ماقساتىندا اۋدانداردان اپتا سايىن جيناقتالاتىن سوڭعى جەدەل باعا مالىمەتتەرى بويىنشا جىل باسىنان بەرى 33 تاۋاردىڭ ىشىنەن 8 تاۋاردىڭ ورتاشا وبلىستىق باعالارى جوعارىلادى. اتاپ ايتار بولساق, سيىر ەتى – 8, قوي ەتى – 15, تاۋىق ەتى – 3,3, تاۋىقتىڭ سان ەتى – 4, مايلىلىعى 3,2 پايىز بولاتىن ايران باعاسى – 1,3, پياز 18, ءسابىز – 12 جانە اس تۇزى 1,8 پايىزعا ءوستى», دەيدى نۇرجان مولديار ۇلى.
ماسەلەن, وبلىستا كوكونىس پەن جەمىس-جيدەك وسىرۋگە باسا نازار اۋدارىلىپ, جىل وتكەن سايىن ولاردىڭ كولەمى ارتىپ كەلەدى. الايدا كورشى قىرعىز جانە وزبەكستان رەسپۋبليكالارى مەن وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ باعباندارىنىكىنەن بىزدە وندىرىلگەن ءونىم كولەمى از بولىپ وتىر. سونداي-اق بۇل جەرلەردە كوكونىس باعالارى تيىسىنشە ارزان. ەندى بيىلعى جىلى شۋ, سارىسۋ جانە قورداي اۋداندارىندا جاڭادان جىلىجايلار سالىندى. جانە جىل سوڭىنا دەيىن تاعى دا 15 وتباسىلىق جىلىجاي قۇرىلىسى اياقتالىپ, پايدالانۋعا بەرىلەدى. بالكىم وڭىردەگى كوكونىس باعاسىنىڭ تۇراقتىلىعى سول كەزدە عانا قالپىنا كەلەتىن شىعار.
سونىمەن قاتار وبلىستىق كاسىپكەرلىك جانە يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامىتۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى قارلىعاش ارالبەكوۆا جىل باسىنان تامىز ايىنا دەيىن ازىق-ت ۇلىككە جاتپايتىن تاۋار باعاسى رەسپۋبليكالىق كورسەتكىشپەن سالىستىرعاندا 0,3 پايىزعا تومەندەگەنىن ايتىپ وتىر. الايدا بۇگىنگى كۇنى بايزاق اۋدانىندا – 17, جۋالى اۋدانىندا – 13 جانە شۋ اۋدانىندا 7 ءتۇرلى تاۋار باعاسى كوتەرىلگەن. سونداي-اق ازىق-ت ۇلىككە جاتپايتىن تاۋارلاردىڭ 53 تۇرىنە جۇرگىزىلگەن تالداۋ قورىتىندىسى بويىنشا ەڭ جوعارى باعا تاراز, شۋ جانە ت.رىسقۇلوۆ اۋداندارىندا تىركەلگەن ەكەن.
حاميت ەسامان,
«ەگەمەن قازاقستان»
جامبىل وبلىسى
