30 قاڭتار, 2010

جولداۋعا سايكەس جاڭا مىندەتتەر ايقىندالدى

1330 رەت
كورسەتىلدى
21 مين
وقۋ ءۇشىن
كەشە تۇستەن كەيىن “نۇر وتان” حالىقتىق-دەموكراتيالىق پارتيا­سىنىڭ بيۋرو وتىرىسى بولىپ ءوتتى. وعان ەل پرەزيدەنتى, پارتيانىڭ كوش­باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ قا­تىس­تى. بۇل وتىرىستا بيۋرو مۇشەلە­رىمەن قاتار, پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنىڭ جاۋاپتى قىزمەت­كەرلەرى, ۇكىمەت مۇشەلەرى, وبلىس­تاردىڭ جانە استانا مەن الماتى قالالارىنىڭ اكىمدەرى باس قوستى. ونىڭ كۇن تارتىبىنە مەم­لەكەت باس­شىسىنىڭ وسى كۇنى حالىققا جولداعان “جاڭا ون جىلدىق – جاڭا ەكونو­ميكالىق ورلەۋ, قازاقستاننىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى” اتتى جول­داۋىن جۇزەگە اسىرۋ جونىندەگى “نۇر وتان” پارتياسىنا جۇكتەلگەن تاپ­سىر­مالاردى تالقىلاۋ ماسەلەسى ەنگى­زىلدى. – مەن بۇگىن پارلامەنت وتىرىسىندا حالىققا جولداۋ جاسادىم. بۇل – تاريحي جولداۋ, – دەدى ەلباسى ءوزىنىڭ كىرىسپە سوزىندە. – بۇل قۇجاتتا ءبىزدىڭ 2020 جىلعا دەيىنگى دامۋ جولىمىز تولىق قامتىلعان. ءبىز جاڭا كەزەڭنىڭ باستاۋىندا تۇرمىز. جولداۋ بىزگە ەل دامۋىنىڭ الداعى ونجىل­دىقتاعى باسىم باعىتتارىن ايقىنداپ بەردى. ەل ەكونوميكاسىنىڭ جاڭا ورلەۋى ارقىلى قازاقستاننىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى اشىلادى. جولداۋدا داعدارىستان كەيىنگى ەكو­نو­ميكانى دايىنداۋ تەتىكتەرى جان-جاقتى قا­راستىرىلعان. ەلدى يندۋستريالاندىرۋ ءىسىن جەدەلدەتۋ ارقىلى ءبىز جاڭا بيىككە كو­تە­رىلەمىز. قۇجاتتا الەۋمەتتىك احۋالدى جاقسارتۋ ماسەلەسى دە ايتىلعان. جولداۋ ارقىلى حالقىمىزدىڭ بەرەكە-بىرلىگى ودان ءارى نىعايا تۇسەدى دەپ سەنەمىن. “نۇر وتان” پارتياسى – قازاقستان­نىڭ ەڭ ىقپالدى ساياسي قوزعاۋشى كۇشى. پارتيانىڭ ساياسي بيۋروسى ەلىمىزدە ما­ڭىزدى شەشىمدەر قابىلدايتىن ەڭ ۇلكەن جيىننىڭ ءبىرى. سون­دىقتان, مەن حالىققا جولداۋدى جاريا ەت­كەننەن كەيىن سىزدەرگە ارنايى كەلىپ وتىرمىن. پارتيانىڭ ساياسي بيۋروسىنىڭ كەڭەي­تىلگەن ماجىلىسىندە سىزدەرمەن جولداۋدى ىسكە اسىرۋدىڭ تەتىكتەرىن تاعى ءبىر پىسىق­تاپ, تالقىلاپ الايىق. بيۋرو وتىرىسىندا پرەمەر-مينيستر كارىم ءماسىموۆ ءسوز سويلەدى (ۇكىمەت باس­شىسىنىڭ ءسوزى جەكە بەرىلىپ وتىر). مۇنان كەيىنگى ءسوز كەزەگىن “نۇر وتان” حدپ توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى نۇرلان نىعماتۋلين الدى. ول ءوز سوزىندە ەلىمىزدىڭ الداعى 10 جىلداعى دامۋىن قام­تاماسىز ەتەتىن, ىرگەلى ىستەرگە جول اشاتىن بيىلعى جولداۋدىڭ تاريحي ماڭىزى دا, قوعامدا الاتىن ورنى دا ەرەكشە ەكەندىگىن اتاپ كورسەتتى. سەبەبى, بۇل قۇجاتتا داع­دارىستان كەيىنگى دامۋدىڭ ناقتى جولدارى مەن باستى باعىتتارى بەلگىلەندى. – ۇزاق مەرزىمگە ارنالعان بۇگىنگى جول­داۋ­دىڭ ويداعىداي ىسكە اساتىنىنا تولىق سە­نەمىز. ويتكەنى, ءبىزدىڭ بىرلىگى مەن ىنتى­ماعى جاراسقان حالقىمىز بار. نۇرسۇلتان نازار­باەۆتاي الەمگە بەلگىلى كوشباسشىمىز بار. ەل­باسىنىڭ تىكەلەي باسشىلىعىنىڭ ارقا­سىندا تاۋەلسىز مەم­لەكەت قۇرۋ, اسەم ەلوردا سالۋ, ۇلتتىق قور جاساقتاۋ سەكىلدى كۇردەلى دە ماڭىزدى ىستەر از جىلدىڭ ىشىندە جۇزەگە استى. ەلبا­سىمىز كوپەتنوستى قازاقستاننىڭ ىرگەسىن بەرىك, ەڭسەسىن بيىك ەتىپ, ونى بەي­بىت­شىلىك پەن تاتۋلىقتىڭ ۇلگىلى مەكەنىنە اينال­دىردى. “نۇر وتان” حالىقتىق-دەموكرا­تيا­لىق پارتياسىنىڭ ەل اراسىندا ۇلكەن بەدەلگە يە بولۋى دا ەلباسى ەڭبەگىنىڭ جەمىسى, – دەي كەلە, مۇنىڭ ءوزى ەكىنشى جاقتان العاندا ەل­باسىنا حالىقتىڭ ۇلكەن سەنىمىن ءبىل­دى­رەتىندىگىن ايتىپ ءوتتى. سو­نى­مەن قاتار, مەم­لەكەت باسشىسىنىڭ بەرگەن تاپسىرمالارى پارتيانىڭ جاڭا باعدار­لاماسىندا تولىق ەسكەرىلەتىندىگىن, ءاربىر نۇروتاندىقتىڭ قا­زاقستاننىڭ جاڭارۋىنا بەلسەنە قاتىساتىن­دىعىن جەتكىزدى. ەلباسى وسى تۇستا باعدارلامانىڭ باس­تى ماق­ساتى مەن ءمانى – ەلىمىزدى يندۋس­تريا­لاندىرۋ ەكەندىگىن ەسكە سالدى. مۇنىڭ سال­ماعى ءبىرىنشى كەزەكتە وڭىرلەرگە تۇسەتىن بولادى. ويتكەنى, جولداۋدىڭ ءوزى جالپى ەكى باعىتتان تۇرادى. ونىڭ ءبىرىنشىسى – ەلىمىزدىڭ 2020 جىلعا دەيىنگى دامۋى بولسا, ەكىنشىسى – اۋماقتىق دامۋ ماسەلەسى. دەمەك, الداعى ۋاقىتتا ەل وڭىرلەرىنىڭ ءىر­گەلى دامۋ نۇكتەلەرىن قالىپتاستىرۋ قاجەت. ماسەلەن, وڭتۇستىكتە ادام رەسۋرستارى كوبىرەك شوعىرلانعان بولسا, باتىس ولكەسى ماتەريالدىق شيكىزات رەسۋرس­تارىنا باي. وسى ماسەلە ەسكەرىلۋى كەرەك. وسى­عان وراي ءسوز يندۋستريا جانە ساۋدا ءمينيسترى اسەت يسەكەشەۆكە بەرىلدى. مينيستر يندۋستريالىق-يننوۆاتسيا­لىق دامۋ باعدارلاماسىنىڭ 5 جىل ىشىندە ەلىمىزدىڭ ىشكى جالپى ءونىم كولەمىن 50 پايىزعا ارتتىرۋدى كوزدەيتىندىگىن ايتىپ ءوتتى. ول ءۇشىن ەكسپورتتىق الەۋەتتى نىعاي­تۋ, باسىمدىق بەرىلەتىن سالالاردى دامىتۋ, شەت ەلدەردەن تىكەلەي ينۆەستيتسيالار تارتۋ ءىسىن جاقسارتۋ ماقساتى العا قويىلادى. جالپى, 300 جوبا قاراستىرىلسا, سونىڭ 162-ءسى جۇزەگە اسىرىلۋ ۇستىندە. 146 جوبا ۇستىمىزدەگى جىلى ىسكە قوسىلادى. ولاردىڭ ورىندالۋىنا ءتيىستى جاۋاپتى توپتار بەلگىلەنگەن. پارلامەنت دەپۋتاتى, ازاماتتىق ال­يانس جەتەكشىلەرىنىڭ ءبىرى ايگۇل سولوۆەۆا ءوز سوزىندە وسىنداي اسقارالى مىندەتتەردى بەلگىلەۋ جونىندە باتىل شەشىم قابىل­داعانى ءۇشىن ەلباسىنا العىسىن ءبىلدىردى. جولداۋدىڭ كەڭ تىنىستىلىعىن, تالداۋ تەرەڭدىلىگىمەن ەرەكشەلەنەتىندىگىن ايتىپ, ازاماتتىق سەك­توردىڭ بۇل جولداۋعا ءوز ءۇنىن قوساتىندىعىن جەتكىزدى. مىنە, وسىن­داي تۇستا ەلىمىزگە باستى قاجەتتىلىكتەردىڭ ءبىرى بەدەلدى دە مىعىم كوشباسشى بولىپ تابىلاتىندىعىن, ال ونداي كوشباسشى­نىڭ بار ەكەندىگىن ايتتى. شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى بەر­دىبەك ساپارباەۆ ەلباسىنىڭ قامقور­لىعىنىڭ ناتيجەسىندە “جول كارتاسىنىڭ” وتكەن جىلى ءساتتى جۇزەگە اسقاندىعىن, وسى­نىڭ ارقاسىندا ەلىمىزدە كوپتەگەن مەكتەپتەر مەن اۋىل جول­دارىنىڭ, باسقا دا مادەني-الەۋمەتتىك ءمانى بار نىسان­داردىڭ جوندەۋدەن وتكىزىلگەندىگىن جەت­كىزدى. ەلباسى حالىقتىڭ جاعدايىن ۇنەمى قامقورلىقپەن ويلاپ وتىراتىندىعىنا, سونىڭ ءبىرى ينفلياتسيانى تەجەۋ جونىندەگى مىندەتتىڭ دە جۇزەگە اسقاندىعىنا توق­تالدى. – ءبىزدىڭ وبلىستا يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق باعىتتا 30 جوبا ەنگىزىلگەن. ونى ورىنداۋعا بارلىق كۇش-جىگەرىمىزدى جۇمسايمىز. بۇگىنگى كۇنى ءبىز سىزگە وسىناۋ داعدارىس تۇسىندا حالىق جاعدايىنىڭ تومەندەۋىنە جول بەرمەگەندىگىمىز ءۇشىن سول حالىقتىڭ ءوزى العىس بىلدىرەتىندىگىن جەتكىز­بەكپىن. 50-60 جىل بويى جوندەۋ كورمەگەن مەكتەپتەر مەن جولداردىڭ قايتا جاڭعىر­عاندىعى ءۇشىن حالىق سىزگە العىسىن ءبىل­دىرىپ جاتىر, – دەدى اكىم ەلباسىنا قاراتا. “اتامەكەن” كاسىپكەرلەر وداعى ۇلتتىق پالاتاسىنىڭ باسشىسى ازات پەرۋاشەۆ وتكەن جىلى جۇزەگە اسقان “جول كارتاسى” باعدار­لاماسىنىڭ ەندى ەلىمىزدىڭ 2020 جىل­عا دەيىنگى دامۋ ستراتەگياسىنىڭ ايا­سىندا تۇراقتى ۇردىسكە اينالعاندىعىن كا­سىپكەرلەردىڭ قۋانىشپەن قابىلداي­تىن­دىعىن ايتتى. جيىندى ەلباسى قورىتىندىلادى. – وسى وتىرىستا ايتىلعان پىكىرلەر مەن ەسكەرتپەلەردى ەسەپكە الا وتىرىپ, پرەم­ەر-مينيسترگە ەرتەڭ ۇكىمەت وتىرىسىندا جول­داۋدى جۇزەگە اسىرۋدىڭ جالپىۇلتتىق جوس­پارىن قاراپ, ەلىمىزدىڭ دامۋىنىڭ 2020 جىلعا دەيىنگى ستراتەگياسىن جۇزەگە اسىرۋ شارا­لا­رىن بەكىتۋدى تاپسىرامىن, دەدى ەلباسى ءوز سوزىندە. ونجىلدىققا العا قويىلعان تاپسىر­ما­نى ءتيىمدى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن كەزەكتى­لىكتى, ناقتى باعىتتار مەن ارالىق كور­سەتكىشتەردى ايقىنداۋ قاجەت. وسىعان وراي بارلىق باعدارلامالىق قۇجاتتار مەن نورماتيۆتىك اكتىلەردى ءبىرىز­دەندىرۋ كەرەك. ءاربىر مينيسترلىكتىڭ, اگەنت­تىكتىڭ, ءاربىر اكىمدىكتىڭ, ۇلتتىق حولدينگتەر مەن كوم­پا­نيالاردىڭ سايكەس جوبالارى بولعانى ءجون. بۇتىندەي العاندا ۇكىمەت بارلىق جۇزە­گە اسىرىلاتىن جوبالاردى ۇيلەستىرە وتى­رىپ, جاعىمدى ماكروەكونوميكالىق احۋال­دى قامتاماسىز ەتۋى, جۇيەلىلىك ءما­سەلەلەردى شەشۋى ءتيىس. بۇل رەتتە قاجەتتى زاڭ جوبالارىن قابىلداۋ مەن قامتاماسىز ەتۋگە باسىمدىقتار بەرىلگەنى دۇرىس. ءسويتىپ, ۇكىمەت 2020 جىلعا دەيىنگى سترا­تەگيالىق جوسپاردى جۇزەگە اسىرۋ جونىندە بىرىڭعاي باسقارۋ ورتالىعىنا (شتابىنا) اينالۋى ءتيىس. ەلباسى اكىمدىكتەرگە دە ءتيىستى تاپسىر­مالار بەردى. ولار ءوز كەزەگىندە ستراتەگيا­نى جۇزەگە اسىرۋدىڭ وڭىرلىك ورتالىق­تارىن باسقارۋى كەرەك. وسىعان وراي ءاربىر ءوڭىر, قالا مەن اۋدان بويىنشا ستراتە­گيانى جۇزەگە اسىرۋدىڭ ناقتى جوسپار­لا­رىن ازىرلەپ, بەكىتۋ مىندەتى العا قويىلادى. ەندىگى كەزەكتە اكىمدەردىڭ جۇمىس كور­سەت­كىشتەرىن باعالاۋدا ەڭبەك ونىمدىلىگىنىڭ ارتۋى مەن تارتىلاتىن تىكەلەي ينۆەس­تي­تسيا­­لاردىڭ كولەمى, شيكىزاتتىڭ ەمەس, ەكس­پورت كولەمىنىڭ ارتۋى مەن يننوۆاتسيالىق بەلسەندى كاسىپ­ورىندار ۇلەسىنىڭ كوبەيۋى, جوعارى ءونىمدى جاڭا جۇمىس ورىندارى سانىنىڭ ارتۋى ەسەپكە الىناتىن بولادى. ەلباسى وسىلاي دەي كەلە, “نۇر وتان” پار­تياسى الدىندا تۇرعان جولداۋعا قاتىستى قازىرگى تاڭداعى باستى مىندەتتەردى ايقىندادى. ءبىرىنشى مىندەت – جولداۋ مەن 2020 سترا­تە­گياسى جونىندەگى اقپاراتتىق-نا­سي­حات­تىق جۇمىستاردى باسقارۋ, جولداۋدىڭ نەگىزگى باسىمدىقتارىن ءاربىر قازاقستان­دىققا جەتكىزۋ. ەكىنشى. ستراتەگيانى جۇزەگە اسىرۋ جو­لىندا حالىقتىڭ بارلىق توپتارىن جۇمىل­دىرۋ. ويتكەنى, جالپى تابىس – بۇل ءاربىر ازاماتتىڭ ورتاق ىسكە قوساتىن ۇلەسى. ءۇشىنشى. بارلىق ساياسي پارتيالارمەن, ۇكى­مەتتىك ەمەس ۇيىمدارمەن, بۇقارالىق اق­پارات قۇرالدارىمەن بىرلەسە وتىرىپ, جۇمىس ءجۇر­گىزۋدىڭ, قوعامدى ورتاق ماق­ساتقا جۇمىلدى­رۋدىڭ جولدارىن قاراس­تىرۋ كەرەك. ەلىمىز دامۋىنىڭ ءتيىمدى جول­دارىن بىرلەسىپ ىزدەستىرۋ مەن ۇلتتىق بىرلىك – بۇل ورتاق تابىستىڭ كەپىلى. ءتورتىنشى. پارلامەنتتە ستراتەگيانى دامۋ تۇرعىسىنداعى ماڭىزدى زاڭ جوبا­لارىن قاراۋدى بەلسەندى ەتۋ جونىندە اتقاراتىن ءىس­تەر­دى, اسىرەسە, وعان تاپسى­رىلاتىن قۇجات­تاردىڭ ساپالى بولۋ ماسەلەسىن ويلاستىراتىن ۋاقىت كەلدى. بەسىنشى. پارلامەنتتەگى “نۇر وتان” فراكتسياسىمەن, ءماسليحات دەپۋتاتتارىمەن بىرلەسە وتىرىپ, بولىنگەن قارجىلاردىڭ جۇمسالۋىنا, بەرىلگەن تاپسىرمالاردىڭ ورىندالۋىنا پارتيالىق باقىلاۋدى جولعا قويۋ كەرەك. التىنشى. پارتيانىڭ باستاۋىش ۇي­ىمدارىنداعى جۇمىس تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ كەرەك. پارتيا ەلىمىزدەگى, ءار وڭىردەگى جۇمىستاردىڭ بارىسى تۋرالى شىنايى اقپاراتتىڭ كوزىنە اينالۋى ءتيىس. جەتىنشى. “جاس وتان” جاستار قاناتى­مەن جۇمىستى كۇشەيتۋ كەرەك. مەملەكەت­تىك قىزمەتكە جانە شارۋاشىلىق جۇمىس­تاردىڭ باسشىلىعىنا جوعارىلاتۋ ءۇشىن ولاردىڭ اراسىندا نەعۇرلىم بەلسەندى مۇشەلەردەن پارتيانىڭ ارەكەت ۇستىندەگى رەزەرۆىن قالىپتاستىرعان ءجون. ەلباسى وسىلاي دەي كەلە, قويىلىپ وتىرعان تاپسىرمالاردىڭ ماڭىزدىلىعىن ەسكەرە وتىرىپ, پارتيانىڭ الدىنا الداعى ون جىلدىققا ارنالعان جاڭا باعدار­لا­ماسى قاجەت بولاتىنىن ەسكەرتتى. – ءبىزدىڭ باعدارىمىز بەلگىلى. الدى­مىزعا ونجىلدىق دامۋدىڭ باعدارلاماسى مەن ونىڭ ناقتى باعىتتارى قويىلعان. وسىعان بايلانىستى ءبىز قاي ءىستىڭ قاشان, قاي جەردە جانە قالاي اتقارى­لاتىنىن تولىق بىلەمىز. ەڭ باستىسى, ءبىز اتقاراتىن ءاربىر شارا قارجىلاي قامتاماسىز ەتىلەدى. سوندىقتان, ەندى ءبىزدىڭ بار كۇش-ءجى­گەرىمىز وسى باعدارلامانى جۇزەگە اسىرۋعا باعىتتالۋى كەرەك. بۇل ىستە “نۇر وتان” پارتياسى اسا بەل­سەندىلىك تانىتۋى قاجەت. ەلىمىزدىڭ جە­تەكشى ساياسي پارتياسى بۇكىل پارتيا مۇشە­لەرىن جۇمىلدىرىپ, جولداۋدىڭ ءمانى مەن ماڭى­زىن قوعامعا جەتكىزۋى ءتيىس. حالىققا ءتۇسىندىرۋ ىسىنە جەرگىلىكتى ءماسليحاتتاردى دا كەڭىنەن تارت­قان ءجون. سونىمەن قاتار پارتيا جول­داۋدىڭ ورىندالۋ بارىسىن دا قاداعالاپ, ونى قاتاڭ باقىلاۋعا الۋى ءتيىس. وسى مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋدا ءسىز­دەرگە تابىس تىلەيمىن, دەپ اياقتادى ەلباسى ءوزىنىڭ ءسوزىن. سۇڭعات ءالىپباي. قازاقستان – 2020. بولاشاققا بىرگە بارامىز كارىم ءماسىموۆ, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ  پرەمەر-ءمينيسترى. ەلباسىنىڭ قازاقستان حالقىنا ءوزىنىڭ جىل سايىنعى جولداۋىن ار­نايتىن كۇن ارقاشان دا ەلىمىزدىڭ قو­عامدىق ومىرىندە باستى وقيعا بو­لىپ تابىلادى. بۇل – جاڭا كەزەڭ باس­تاۋى. بۇل – جاڭا جوسپارلار. بۇل – جاڭا مىندەتتەر. بۇل – جاڭا ءۇمىت­تەر. بۇل – جاڭا جەتىستىكتەرگە ۇمتىلىس. بۇگىنگى جولداۋدىڭ ماڭىزى ەر­ەك­شە. ولاي دەيتىنىمىز, ەلباسىمىز بىزگە جاھاندىق ەكونو­مي­كالىق جانە ساياسي ىقپالداردىڭ قايتا ءبولىسى مەن تا­ريحي كەزەڭدەر الماسۋىنىڭ كۇردەلى ءبىر ساتىندە قا­زاقستاننىڭ 10 جىل­دىق دامۋ باعدارلاماسىن ۇسىندى. ول بىزگە ەكونوميكالىق جانە ءور­كەنيەتتىك قيىندىقتارعا توتەپ بەرەتىن, ناقتى قاداممەن العا اپاراتىن با­عىتتى بەلگىلەپ بەردى. تەك ۇدەمەلى يندۋستريالاندىرۋ مەن يننوۆاتسيا, ەڭبەك ونىمدىلىگىنىڭ ەسەلەنە ءوسۋى عانا قازاقستاننىڭ داعدارىستان كەيىنگى جاڭا الەمدە ۇتىمدى ءارى بەرىك پوزيتسيانى يەم­دەنۋگە مۇمكىندىك بەرەتىنىن ەلبا­سى­مىز دالەلدى تۇردە ايقىنداپ بەردى. بۇل – جەڭىس ستراتەگياسى! بارشامىزدىڭ ەلباسى جول­داۋى­نىڭ اسەرىندە وتىرعانىمىز حاق. جولداۋداعى ءاربىر سويلەم مەن ونداعى ءاربىر تاپسىرمانى ۇكىمەت پەن “نۇر وتان” پارتياسى باس­شى­لىققا الا وتىرىپ, جۇزەگە اسىرادى. ويتكەنى, پرەزيدەنتتىك 2020 باعدار­لاماسى – بۇل بولاشاق قازاقستان. ءبىزدىڭ ورتاق كەلەشەگىمىز – قۋاتتى مەملەكەت, ورنىقتى جانە دامىعان ەكونوميكا, مولشىلىق, ساياسي تۇراقتىلىق پەن كەلىسىم. جاھاندىق ەكونوميكالىق داع­دارىس اكەلگەن قاتەرلەر مەن سىن-تەگەۋرىندەر ەل ەكونوميكاسىن رە­فور­مالاۋدى, ۇلتتىق قاۋىپسىزدىكتى جانە مەملەكەتتىڭ تۇراقتىلىعىن نى­عايتۋ جولىنداعى جەدەل شارا­لار­دى تالاپ ەتتى. ءدال وسى شارالار­دى بىزگە بۇگىن ەلباسىمىز دا ۇسىندى. بۇگىنگى جولداۋدان ءاربىر قازاق­ستاندىق تەك وزىنە عانا باعىشتالعان اكەلىك قولداۋ مەن قامقورلىق سوزدەردى ەستىدى دەپ ويلايمىن. ءاربىر قازاقستاندىق ەلدىڭ داع­دارىستان كەيىن ناتيجەلى قالپىنا كەلەتىنىنە جانە ءوزىنىڭ جەكە ءال-اۋقاتى مەن يگىلىگىنىڭ وسە­تىنىنە سە­نىمدى, ويتكەنى, ءبىزدىڭ پرەزيدەنتىمىز – ءسوز بەن ءىستىڭ بىرلىگىنىڭ ادامى. سوندىقتان ءبىز بۇگىن ەل ەكونو­ميكاسى ءۇشىن وتە قيىن جاعدايدىڭ وزىنە قارماستان, “داعدارىسپەن كۇرەس ستراتەگياسىنىڭ”, “جول كار­تا­سىنىڭ”, “100 مەكتەپ, 100 اۋرۋ­حانا” باعدارلامالارىنىڭ ناقتى ناتيجەلەرىن كورىپ وتىرمىز. مۇنىڭ ءوزى پرەزيدەنتتىڭ ءار­دايىم حا­لىقپەن بىرگە ەكەنىن, حالىققا جانە اربىرىمىزگە دەگەن ۇلكەن قامقورلىعىن كورسەتەدى. بۇگىنگى جولداۋ – نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ بۇكىل حا­لىقتىڭ, ءاربىر وتباسىنىڭ, ءاربىر ادام­نىڭ ءال-اۋقاتىن ودان ءارى كو­تە­رۋگە باعىتتالعان سارابدال جوسپارى. قازىرگى تاڭدا قازاقستان سەنىمدى نىق قاداممەن, ەلەۋلى دامۋ الە­ۋەتىمەن جاڭا ونجىلدىققا, جاڭا بولاشاققا بەت الدى. بۇل – قازاقستاندىق كوشباسشى­لىققا قادام باسۋ. تاۋەلسىزدىك العان 18 جىلدىڭ ىشىندە ەلى­مىز ەكونوميكا مەن مەم­لەكەتتىك قۇرىلىستا الەم تاڭعا­لاتىنداي ناتيجەلەرگە قول جەتكىزدى. تابىستى بارىستىڭ قۋاتتى سەرپىلىسىمەن سالىس­تىرا وتىرىپ, بۇكىل الەم “قازاق­ستان­دىق عاجايىپ” تۋرالى تامسانا ايتا باستادى. ەلىمىزدىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – نۇر­سۇلتان ءابىش­ ۇلى نازارباەۆسىز وسىناۋ “قا­زاقستاندىق عاجاي­ىپ­قا” قول جەتكىزۋ مۇمكىن ەمەستىگىن مويىنداۋ قاجەت. ءبىزدىڭ ەلباسىمىز تاريحي قىسقا مەرزىم ىشىندە كۇردەلى ەكونومي­كالىق جانە ىشكى ساياسي جاعدايدا قيراعان يمپەريا سىنىق­تارىنان قازاق حالقىنىڭ عاسىرلار بويعى ارمانىن جۇزەگە اسىرىپ, تاۋەلسىز ءارى قۋاتتى مەملەكەت قۇردى. ول ءوزىنىڭ اينالاسىنا قازاق­ستان حالقىن بىرىكتىرە وتىرىپ, ونىڭ ەركىن دەموكرا­تيالىق ەلدەر­دە­گىدەي گۇلدەن­گەن بولاشاققا دەگەن سەنىمىن ارت­تىردى. ول الەمدە “نازارباەۆ مودەلى” رەتىندە تانىمال بىرەگەي الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق مودەل قۇرىپ, جۇزەگە اسىردى. مىنە, ءدال وسى مودەل قازاقستاننىڭ ۇدەمەلى دامۋىنىڭ لوكوموتيۆى بولدى. “نازارباەۆ مودەلىنىڭ” ارقا­سىن­دا قازاقستان الەمدىك داعدارىس­تىڭ سوققىسىنا توتەپ بەرىپ قانا قويماي, ەكونوميكالىق ءوسۋدى ساقتاپ قالعان الەمدەگى از عانا مەملەكەت­تەردىڭ قاتارىندا. جاھاندىق جانە وڭىرلىك گەو­ساياسي سىن-تەگەۋ­رىندەرمەن بىرگە ءجۇ­رەتىن قارجى-ەكونوميكالىق داعدا­رىس الەمدە قايتا قۇرۋ ۇدەرىسىن ىسكە قوستى. بۇل قا­تەرلەر مەن سىن-تەگەۋرىندەر ەلىمىزدىڭ ەكونو­مي­كاسىن رە­فورمالاۋعا, مەملەكەتتىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگى مەن تۇ­راقتىلىعىن نىعايتۋعا باعىتتالعان جەدەل ءارى شەشۋشى شارالاردى تالاپ ەتەدى. بۇگىنگى تاڭدا بۇكىل الەم دامۋدىڭ جاڭا باسىمدىقتارى مەن ماقسات­تارىن ىزدەۋ ۇستىندە. وزگەرىپ وتىرعان الەممەن بىرگە قازاقستان دا وزگە­رەتىن بولادى. ەڭ باستىسى, ءبىز بۇعان دايىنبىز. الەم­نىڭ بۇكىل ەلى ءتوزىم­دىلىككە سىنالىپ جاتقان ۋا­قىتتا, ال الەمدىك قوعامداستىق جاڭا جا­ھاندىق پرو­بلەمالاردى شەشۋ ال­دىندا تۇرعان كەزدە كوشباس­شىلارى ىشكى ساياسي تۇراقتىلىقتى ساقتاپ, ءتيىمدى ەكونوميكالىق شەشىم تابا العان, الەمدىك دەرجاۆالاردىڭ جاھان­دىق باسەكە­لەستىگىندە ءوز حال­قىنىڭ مۇددەسىن قورعاي بىلگەن ەلدەر عانا داعدارىستان قۋاتتى بولىپ شىعادى. الەم تاريحي پارادوكستى باي­قاۋدا – جاھاندانۋ كەزەڭىندە مەم­لەكەت دامۋىندا كورنەكتى كوشباس­شى­نىڭ ءرولى تۇراقتى وسەدى. جانە ۇلتتىق كوشباس­شى­نىڭ بو­لۋى كو­بى­نەسە مەملەكەتتىڭ تابىستى بولۋى­نىڭ شەشۋشى شارتىنا اينالادى. بىزدە مۇنداي كوشباسشىمىز بار, ولاي بولسا, ءبىزدىڭ بولاشاعىمىز ايقىن. جاس تاۋەلسىز مەملەكەتىمىزدىڭ جاڭا تاري­حى تۇڭ­عىش پرەزيدەن­تى­مىز­بەن تىعىز باي­لانىستى. كوپ­ەتنوستى قازاقستان حالقى ەلدىڭ بار­لىق جەڭىستەرى مەن جەتىستىك­تە­رىنە نۇر­سۇلتان نازارباەۆتىڭ ارقاسىندا جەتكەنىن ءبىراۋىزدان مويىندايدى ءارى ءوز پرەزي­دەنتىنە كامىل سەنەدى. ەكونوميكامىز تۇرالاپ قالعان ەڭ قيىن ۋاقىتتا دا نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى كۇردەلى مىندەتتەردى قولىنا الىپ, حالىققا بەرگەن ۋادەسىن ءاردايىم ورىنداپ كەلەدى. سوزدەرى مەن ىسىندە ەشقاشان الشاقتىق بولعان ەمەس. حالىقتىڭ مۇڭ-مۇقتاجىن ءتۇسى­نىپ, ەل باسقارۋدا وعان سەنگەن ادام­دارعا ءاردايىم قامقورلىقپەن قارايدى. ءاربىر پرەزيدەنتتىك سايلاۋ قا­زاقستان حالقىنىڭ ءوز كوشباس­شىسىنا دەگەن جوعارعى سەنىمىنىڭ ايقىن ايعاعى بولدى. سەبەبى, ءبىزدىڭ ءاربىر قول جەت­كىزگەن تابىسىمىز, ءال-اۋقا­تىمىزدىڭ ارتۋى مەن كوركەيۋ جولىنداعى ءاربىر قادامىمىز – بۇل ءبىزدىڭ پرەزيدەن­تىمىزدىڭ كەمەڭگەر ساياساتىنىڭ, قاجىماس ەڭبەگى مەن حالىق مۇددەسىنە بەرىلگەندىگىنىڭ ناتيجەسى. ۇلت پەن كوشباسشىنىڭ مۇنداي بىرلىگى – تاريح بەتتەرىندە ءالى تالاي بەدەلدى ورىن الاتىنى ءسوزسىز. بۇگىنگى جولداۋ جەتىستىگىمىزدى ساقتاپ, ونى ودان ءارى نىعايتۋعا, كەلە­شەك ۇرپاققا ۇلى ءارى قۋاتتى مەملەكەت قالدىرۋعا مۇمكىندى­گىمىزدىڭ بار ەكەنىن تاعى دا دالەلدەپ بەردى. بۇل – اسا ۇلكەن مىندەت. بۇل مىندەتتى تەك قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ­تىڭ شەشە الاتىندىعىن بىلەمىن.
سوڭعى جاڭالىقتار