بۇل شارا ەلباسىنىڭ جولداۋىنداعى تەحنولوگيالىق جاھاندانۋداعى ەكونوميكانىڭ دامۋى جانە وندىرىستەگى سوڭعى عىلىمي جەتىستىكتەردىڭ اوك مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنان كورىنىس تابۋى. اۋىل شارۋاشىلىعى كەز-كەلگەن مەملەكەتتىڭ دامۋىنىڭ نەگىزگىسى. ونىڭ دامۋى ءۇشىن زاماناۋي تەحنولوگيا مەن ماماندار قاجەت ەكەنى بەلگىلى. سەميناردا وسى ماسەلەلەر تالقىلاندى.
قازىرگى تاڭدا اگرارلىق عىلىم جەتىستىكتەرى كەشەۋىلدەۋدە. اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسى بويىنشا وزىق تەحنولوگيالار مەن يننوۆاتسيالاردىڭ ۇلەسى از ەكەنىن ايتا كەتكەن ءجون. مامانداردىڭ جاسىنىڭ ۇلعايۋى, عالىمداردىڭ باسقا سالاعا اۋىسۋى, جاستاردىڭ عىلىمعا قىزىقپاۋىنان اۋىل شارۋاشىلىعى عىلىمىنىڭ دەڭگەيى تومەندەۋدە. مىسالى, سوڭعى 10 جىلدا اۋىل شارۋاشىلىعى عىلىممەن اينالىساتىن مامانداردىڭ سانى 8%-عا تومەندەدى, عىلىمي دارەجەسى بار عالىمداردىڭ ورتاشا جاسى – 57 جاس, باس عىلىمي قىزمەتكەرلەردىڭ ورتاشا جاسى – 65 جاس, جەتەكشى جانە اعا عىلىمي قىزمەتكەرلەردىڭ – 54 جاس, كىشى عىلىمي قىزمەتكەر – 30 جاس بولىپ تابىلادى. زەينەتكەرلىك جاسىنداعى عالىمدار 15% قۇراپ وتىر. ەكونوميكانىڭ باسقا سەكتورىمەن سالىستىرعاندا, عالىمداردىڭ ورتاشا جالاقى مولشەرى ءبىرشاما تومەن.
جىل سايىن ءبىرشاما قاراجات بولىنسە دە, عىلىمي-زەرتتەۋ جانە تاجىريبەلىك-كونسترۋكتورلىق جۇمىستارىنىڭ ناقتى كريتەريلەرى انىقتالماعان, عىلىمي زەرتتەۋلەردى ەنگىزۋ دەڭگەيى تومەن دەپ ايتۋعا بولادى. سوڭعى 10 جىلدا عىلىمي زەرتتەۋلەرگە بيۋدجەتتەن 50 ملرد. تەڭگە ءبولىندى. ال ەنگىزىلگەن عىلىمي زەرتتەۋلەردىڭ سانى 262-ءنى عانا قۇراپ وتىر. ال حالىقارالىق تاجىريبەگە سۇيەنسەك, بيزنەس-قاۋىمداستىق وكىلدەرى تاراپىنان عىلىمدى قارجىلاندىرۋ ۇلەسى ليۋكسەمبۋرگتە – 80%, جاپونيا مەن گەرمانيادا - 70 %, ۆ فينليانديا, شۆەتسيا, قىتاي, اقش-تا – 65%, فرانتسيادا - 54 % قۇرايدى. ال بۇل كورسەتكىش ءبىزدىڭ ەلىمىزدە نەبارى 5% قۇراپ وتىر. سونىمەن قاتار, اگرارلىق سەكتوردىڭ دامۋىنىڭ ءبىر كورسەتكىشى – جوعارى ءبىلىمدى كادر دايارلاۋ.
قازىرگى تاڭدا اۋىلدا مامان تاپشى. جوعارى وقۋ ورنىن مەملەكەتتىك گرانتپەن بىتىرگەن تۇلەكتەردىڭ 50% عانا اۋىلدى جەرلەردە جۇمىس ىستەيدى. ەڭبەك نارىعىنىڭ ءبىر تالابى – وندىرىسكە يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ, ويى جۇيرىك زامان تالابىنا ساي ماماندار. تاۋەلسىزدىك العان 25 جىلدا اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسى بويىنشا «بولاشاق» باعدارلاماسى ارقىلى تەك 70 جاس مامان ءبىلىم الىپ, وزدەرىنىڭ بىلىكتىلىكتەرىن ارتتىرعان.
قر پرەمەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى – قر اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى ا.مىرزاحمەتوۆ: «نە ءۇشىن جۇمىس ىستەۋ كەرەك ەكەنىمىزدى ويلاناتىن ناقتى ماقسات بار. مەنىڭشە, عىلىمنىڭ, ونىڭ ىشىندە اگروعىلىمنىڭ دامۋىنا كەدەرگى كەلتىرىپ وتىرعان بىردەن ءبىر جايت – ول ماسەلەنى شەشۋدەگى جۇيەسىزدىك. الەمدىك تاجىريبەگە سۇيەنە وتىرىپ, ۇلتتىق عىلىمي-ءبىلىم بەرۋ ورتالىعى» كەاق جۇيەسىنىڭ مودەرنيزاتسياسىن ماقساتتى تۇردە جۇرگىزۋ كەرەك» .
جيىن قورىتىندىسىندا جول كارتاسىن ىسكە اسىرۋ باعىتىندا كادر ساياساتى جۇيەسىن جەتىلدىرۋ مەن «بولاشاق» باعدارلاماسى بويىنشا ماماندار دايىنداۋدى جانە الەمنىڭ جەتەكشى ۋنيۆەرسيتەتتەرىنەن عالىمداردىڭ تاجىريبەدەن ءوتۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ تۋرالى تاپسىرما بەرىلدى.
سونىمەن بىرگە پرەمەر-مينيستر ورىنباسارى ا.مىرزاحمەتوۆ قازاق ۇلتتىق اگرارلىق ۋنيۆەرسيتەتى بازاسىنداعى اگروتەحنولوگيالىق حاب جۇمىسىمەن تانىستى. اگروحاب اگروعىلىم, ءبىلىم جانە ءوندىرىستىڭ ءوزارا ارەكەت الاڭى رەتىندە 2016 جىلى قۇرىلعان بولاتىن.
