پرەزيدەنت • 18 قىركۇيەك, 2017

قازاقستان-وزبەكستان:ءوزارا بايلانىستىڭ جاڭا بەلەسى

83 رەت
كورسەتىلدى
18 مين
وقۋ ءۇشىن

مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ 16-17 قىركۇيەكتە وزبەكستان رەسپۋبليكاسىندا مەملەكەتتىك ساپارمەن بولدى. 

قازاقستان-وزبەكستان:ءوزارا بايلانىستىڭ جاڭا بەلەسى

ساپار اياسىندا كەلىسسوزدەر جۇرگىزىلىپ, بىرقاتار ەكىجاقتى كەلىسىمدەرگە قول قويىلدى. ەكى ەل باسشىلارى وڭىرلىك كۇن تارتىبىندەگى نەگىزگى اسپەكتىلەردى جانە قارىم-قاتىناستى نىعايتۋ ماسەلەلەرىن تالقىلادى. 

ىنتىماقتاستىق ارتا ءتۇستى

وزبەكستان بيلىگىنە شاۆكات ميرزيوەۆ كەلگەننەن بەرى ەكى ەل اراسىنداعى قارىم-قاتىناستىڭ جيىلەي تۇسكەنى راس. بۇل ەلگە جاڭا پرەزيدەنت سايلانعاننان كەيىنگى العاشقى بولىپ مەملەكەتتىك ساپار جاساپ وتىرعان دا قازاقستان پرەزيدەنتى ەكەن. جالپى شاۆكات ميرزيوەۆ ءبىزدىڭ ەلمەن بايلانىس­تى بەكەمدەي تۇسۋگە ايرىقشا مۇددەلى ەكەنى بيىلعى ناۋرىزداعى قازاقستان ساپارىنان دا ايقىن اڭعارىلعان بولاتىن. سول ساپاردىڭ اياسىندا دا كوپتەگەن قۇجاتقا قول قويىلىپ, قازاق-وزبەك قاتىناسى جاڭا بەلەسكە قادام باسقان ەدى. از ۋاقىت ىشىندە ەكى ەل پرەزيدەنتتەرىنىڭ التى مارتە جۇزدەسۋىنىڭ ءوزى ەلدەر اراسىندا شەشىمىن كۇتكەن كوپ ماسەلەنىڭ جينالىپ قالعانىن, ۋاقىت وزدىرماي كوپتەگەن كەلىسىمدەرگە قايتا قول قويىپ, ىنتىماقتاستىققا جاڭاشا سەرپىلىس جاساۋدىڭ قاجەتتىلىگى بولعانىن كورسەتەدى. 

وزبەك اعايىندار قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ وسى ساپارىن دا ەرەك­شە باعالاپ, كورشىسىنىڭ كوش­باس­شىسىن كۇتىپ الۋعا اسا ءبىر ىج­دا­عاتتىلىقپەن دايىندالعانعا ۇق­ساي­دى. تاشكەنت كوشەلەرىندە ءجيى ىلىن­گەن كوز سۇرىندىرەر كوك تۋلا­رىمىز, قازاق باۋىرلارىنا «قوش كەلدىڭ» ايتقان بيلبوردتار, ءتىپ­تى ولاردىڭ, قازاق تىلىندە جازى­لۋىنىڭ ءوزى كورشىنىڭ بىزگە دەگەن كولدەي كوڭىلىن كورسەتكەندەي. 

قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتى تاشكەنت اۋە­جايىنان وزبەكستان پرەزيدەنتى شاۆ­كات ميرزيوەۆ قارسى الدى. مەم­لەكەتتىك ساپارعا لايىق جول-جورال­عىسى, رەسمي راسىمدەرى جاسال­عان سوڭ پرەزيدەنتتەر وزبەكستان حالقىنىڭ جالپىۇلتتىق سيمۆولى بولىپ سانالاتىن «تاۋەلسىزدىك جانە گۋمانيزم» مونۋمەنتىنە گۇل شوعىن قويدى. ودان سوڭ مەملەكەت باسشىسى وزبەكستان پرەزيدەنتىمەن بىرگە تاشكەنت قالاسىنىڭ ەڭ كورنەكتى ورىندارىنىڭ ءبىرى سانالاتىن «تولە بي كەسەنەسى» ساۋلەت كەشەنىنە باردى. كەسەنەدە قازاقتىڭ اتاقتى تاريحي قايراتكەرى تولە بي جەرلەنگەن. بۇل ساۋلەت ەسكەرتكىشى – قازىرگى تاشكەنت اۋماعىنداعى ەڭ كونە ەسكەرتكىش. كەسەنە XV عاسىردىڭ ءبىرىنشى جارتىسىندا سالىنعان-دى.

ساۋلەت كەشەنىن ارالاعان سوڭ نۇرسۇلتان نازارباەۆ پەن شاۆكات ميرزيوەۆ بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى ءۇشىن قىسقاشا بريفينگ وتكىزدى. وندا مەملەكەتتەر باسشىلارى باۋىرلاس ەلدەر اراسىنداعى ءوزارا قارىم-قاتىناستىڭ جاڭا كەزەڭى باستالعانىن مالىمدەدى. ودان سوڭ پرەزيدەنتتەر «وزبەكستان-قازاقستان: ىنتىماقتاستىقتىڭ جاڭا كەزەڭى» اتتى ونەركاسىپ كورمەسىن ارالاپ كوردى. وندا مەملەكەتتەر باسشىلارى قازاقستاندىق تاۋار وندىرۋشىلەردىڭ ونىمىمەن تانىستى. كورمەدە اسكەري-تەحنيكا, اۆياتسيا, فارماتسەۆتيكا, توقىما ءوندىرىسى, قۇرىلىس, سونداي-اق ماشينا جاساۋ, اۆتوموبيل قۇراستىرۋ جانە ءىت سالالارىنداعى قازاقستاندىق 50-دەن استام ءىرى كومپانيالاردىڭ ەكسپورتقا ارنالعان ونىمدەرى قويىلعان ەكەن. 

بۇل كۇنى قازاقستان پرەزيدەنتى وزبەكستاننىڭ بۇرىنعى پرەزيدەنتى يسلام كارىموۆتىڭ ەسكەرتكىشىنە گۇل شوعىن قويۋ راسىمىنە دە قاتىس­تى. وزبەكستاننىڭ تۇڭعىش پرەزي­دەن­تىنە ارنالعان مونۋمەنت تاشكەنتتە «اقساراي» رەزيدەنتسياسىنىڭ الدىنا قويىلىپ, 2017 جىلعى 31 تامىزدا اشىلعان بولاتىن.

كەلەلى كەلىسسوزدەر

ەلباسىنىڭ وزبەكستانعا مەم­لە­كەتتىك ساپارى اياسىندا ەل كوش­باس­شىلارى ەكىجاقتى جانە كەڭەي­تىلگەن قۇرامدا كەلىسسوزدەر وتكىزدى. كەزدەسۋدە وزبەكستان پرەزيدەنتى شاۆكات ميرزيوەۆ قازاقستان پرە­زيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆقا شىنايى ريزاشىلىعىن ءبىلدىرىپ, بارشا قازاقستان حالقىنا دەگەن زور قۇرمەتىن جەتكىزدى.

«وسى جىلدى ەكى ەلدىڭ قا­رىم-قاتىناسىنداعى تاريحي جىل دەپ ايتۋعا تولىق نەگىز بار. مەم­لەكەتتەرىمىز اراسىندا ەكونو­مي­كا­نىڭ بارلىق سالاسى بويىنشا اي­تار­لىقتاي ىلگەرىلەۋشىلىك بايقالۋدا. بۇل ءبىزدىڭ التىنشى كەزدەسۋىمىز. ول باۋىرلاس ەكى ەل اراسىنداعى دوس­تىق نيەتتى بىلدىرەدى», دەدى وز­بەكستان پرەزيدەنتى.

شاۆكات ميرزيوەۆ قازاق­ستان­نىڭ ەكسپو-2017 حالىق­ارالىق كورمەسىن جانە يسلام ىنتى­ماقتاستىعى ۇيىمىنىڭ عىلىم جانە تەحنولوگيالار جونىندەگى ءبى­رىنشى ءسامميتىن جوعارى دەڭگەيدە وتكىزۋى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ بيىك بەدەلىنىڭ ارقاسىندا مۇمكىن بول­عانىن اتاپ ءوتتى.

قازاقستان پرەزيدەنتى وزبەك كوش­باسشىسىنا ساپارمەن كەلۋگە شاقىرعانى جانە قوناقجايلىق تانىتقانى ءۇشىن ريزاشىلىق ءبىل­دىرىپ, ەكىجاقتى قارىم-قاتى­ناس­تار­دىڭ قارقىندى دامىپ كەلە جاتقا­نىن, سونداي-اق ونى ودان ءارى كە­ڭەي­تۋدىڭ الەۋەتى زور ەكەنىن ايتتى.

ء«سىز از ۋاقىت ىشىندە ەكىجاق­تى قارىم-قاتىناستى تابىستى دا­مى­تۋعا زور ۇلەس قوستىڭىز. ءبىز كەز­دەسۋلەرىمىزدىڭ ارقاسىندا كوپتەگەن تۇيتكىلدى ماسەلەلەردى شەشە الدىق. ءبىزدىڭ ءتىلىمىز, مادەنيەتىمىز, ءدىنىمىز ورتاق. سوندىقتان بىزدە تىعىز ىنتىماقتاسۋدان باسقا جول جوق. ءوزارا ءىس-قيمىلىمىز ءتيىمدى بولۋ ءۇشىن ناقتى ىستەر اتقارىپ, ءبىر-ءبىرىمىزدى قولداۋىمىز قاجەت», دەدى مەملەكەت باسشىسى.

نۇرسۇلتان نازارباەۆ وزبەك­ستان­نىڭ وڭىردە ماڭىزدى ءرول اتقا­راتىنىنا ەرەكشە توقتالىپ, شاۆكات ميرزيوەۆتىڭ ەكى ەلدىڭ ىس­كەرلىك ىنتىماقتاستىعىن جان­دان­دىرۋعا ايرىقشا ۇلەس قوسقانىن اتاپ ءوتتى.

ء«سىز پرەزيدەنت لاۋازىمىنداعى ءبىر جىل ىشىندە كوپ جۇمىس اتقار­دىڭىز. ءسىزدىڭ ۆاليۋتالىق رەتتەۋ, شە­كارانى اشۋ, بيزنەستى دامىتۋ ءۇشىن جاعداي جاساۋ جونىندە قا­بىل­داعان شەشىمدەرىڭىزدى تاريحي شە­شىمدەر دەپ اتاۋعا بولادى. ءبىز­دىڭ ىسكەرلىك قارىم-قاتىناس­تارىمىز ءوزارا ءتيىمدى جاعدايلارعا نەگىزدەلۋگە ءتيىس», دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.

سونداي-اق كەلىسسوز بارىسىندا ساۋدا-ەكونوميكالىق, ينۆەستيتسيا, اۋىل شارۋاشىلىعى, كولىك-ترانزيت, اسكەري-ونەركاسىپ جانە مادەني-گۋمانيتارلىق سالا­لار­ىنداعى ەكى ەل اراسىنداعى ىنتى­ماق­تاس­تىقتى نىعايتۋ ماسەلەلەرى تال­قىلاندى.

كولىك قاتىناسى كۇشەيدى

قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ وزبەك­ستان رەسپۋبليكاسىنا مەم­لەكەتتىك ساپارىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ەكى ەلدىڭ باسشىلارى قاتىسقان ارنايى ءباسپاسوز ءماسليحاتى ءوتتى. وندا نۇرسۇلتان نازارباەۆ جوعارى دەڭگەيدەگى تۇراقتى كەزدەسۋلەر يگى داستۇرگە اينالعانىنا توقتالىپ, وزبەكستانعا جاساعان وسى ساپارىن تاريحي ساپار دەپ اتادى. «از عانا مەرزىمدە وسىمەن التىنشى رەت جۇزدەسىپ وتىرمىز. بۇل – ءبىزدىڭ ستراتەگيالىق سەرىكتەستىگىمىزدىڭ, ەكىجاقتى قارىم-قاتىناستاردىڭ قارقىندى دامۋىنىڭ جارقىن مىسالى», دەدى مەملەكەت باسشىسى.

نۇرسۇلتان نازارباەۆ شاۆ­كات ميرزيوەۆپەن جاسال­عان ۋاعدالاستىقتاردىڭ قورى­تىن­دى­لارى بويىنشا ەكى ەل اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى, سونىڭ ىشىندە كولىك سالاسىنداعى بايلانىستاردى نىعايتۋعا قاتىستى قول جەتكىزىلگەن ناتيجەلەرگە نازار اۋداردى.

«قازىردىڭ وزىندە ۋاعدا­لاس­تىقتارىمىزدىڭ ناقتى ناتيجەلەرى كورىنە باستادى. ماسەلەن, اپتاسىنا ەكى رەت الماتى مەن تاشكەنت اراسىندا «تۇلپار-تالگو» جۇردەك پويىزى قاتىنايدى. ءبىزدىڭ ۇلتتىق اۋە تاسىمالداۋشىلارىمىز ەكى ەلدىڭ استانالارى اراسىندا قو­سىم­شا رەيستەر اشتى, الداعى ۋاقىت­تا باسقا دا قالالارىمىز ارا­سىندا اۋە قاتىناسى ورنايدى. تۇ­راقتى اۆتوبۋس قاتىناسى بار. ءىرى مەملەكەتارالىق اۆتوجولدى جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. م-39 اۆتودالىزىندە ەكى وتكىزۋ پۋنك­تى اشىلدى. قازاقستان-وزبەكستان ىن­تىماقتاستىعىنىڭ اياسىندا اۆتو­موبيل قۇراستىرۋ جونىندەگى جوبا جۇزەگە اسىرىلدى», دەدى قازاق­ستان پرەزيدەنتى.

تاۋار اينالىمى ارتتى

سونىمەن قاتار, ەلباسى كەڭ اۋ­قىمدى باعىتتار بويىنشا ەكىجاق­تى قاتىناستاردى جانداندىرۋ ءوزارا تاۋار اينالىمىنا وڭ ىقپال ەتكەنىن اتاپ ءوتتى.

بۇل رەتتە وزبەكستاننىڭ يمپورتتالاتىن تاۋارلاردىڭ كەيبىر تۇرىنە اكتسيزدى تومەندەتۋ تۋرالى شەشىمى ساۋدا ىنتىماقتاستىعىن جانداندىرۋ جولىندا جاسالعان وڭ قادام بولعانىن, ناتيجەسىندە بيىلعى 7 ايدىڭ ىشىندە ەكىجاقتى ساۋدا 35%-عا وسكەنىن تىلگە تيەك ەتتى. «بۇل – وتە جاقسى ناتيجە. 2020 جىلعا قاراي تاۋار اينالى­مىن 5 ملرد دوللارعا جەتكىزۋ مىن­­­دەتى قويىلدى. وسىعان وراي, ۇكى­مەت­تەرىمىزگە ءوزارا ءتيىمدى ىن­تى­­ماق­تاس­تىقتى جانداندىرۋ جا­نە پايدا­لانىلماعان بارلىق رەزەر­ۆ­تى جۇمىلدىرۋ جونىندە تاپسىرما بەرىلدى», دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.

قازاقستان پرەزيدەنتى سونداي-اق ەنەرگەتيكا سالاسىنداعى ين­ۆەس­تيتسيالىق سەرىكتەستىك پەن ىنتى­ماقتاستىقتى كەڭەيتۋ قاجەتتىگىنە نازار اۋداردى.

«ورتامەرزىمدى پەرسپەكتيۆادا بىرلەسكەن 2-3 ءىرى ينۆەستيتسيالىق جو­بانى ىسكە اسىرۋعا ۋاعدالاستىق. ەلدەرىمىزدىڭ گاز سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىعى ءتيىمدى دامىپ كەلەدى. ۇكىمەتتەرىمىزگە ەكىجاقتىڭ مۇددەسىنەن شىعاتىن جاڭا گاز جوبالارىن پىسىقتاۋ تاپسىرىلدى», دەدى ەلباسى. 

مەملەكەت باسشىسى ەكى ەل اراسىنداعى بايلانىستاردى كەڭەي­تۋگە سەپتىگىن تيگىزەتىن وڭىر­ارالىق ىنتىماقتاستىق فورۋمىن تۇراقتى تۇردە وتكىزۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن دا اتاپ ءوتتى. عارىش يندۋسترياسىن دامىتۋ بويىنشا بىرلەسە جۇمىس جاساپ, وسى سالادا ءوزارا ءتيىمدى بايلانىستار ورناتۋ قاجەتتىگىن ايتتى.

سۋ ماسەلەسى شەشىلەدى

قازاقستان پرەزيدەنتى ءباس­پاسوز ءماسليحاتىندا وزبەكستان پرە­زيدەنتىمەن سۋ ماسەلەسىن كەڭىنەن تالقىلاعانىنا توقتالدى.

«بۇل ماسەلە بۇكىل ورتالىق ازيا ءوڭىرىنىڭ ودان ءارى دامۋى ءۇشىن ايرىقشا ماڭىزعا يە. ورتا­لىق ازيانىڭ شەكاراارالىق سۋ رە­سۋرستارى وڭىردەگى بارلىق حالىق­تاردىڭ ورتاق مۇراسى مەن يگىلىگى بولىپ تابىلاتىنىن اتاپ وتكەن ءجون», دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ. سو­نى­مەن قاتار, مەملەكەت باسشىسى وزبەكستان پرەزيدەنتىمەن ارال تەڭىزىنىڭ جاعدايىنا قاتىستى كە­لىس­سوزىنىڭ قورىتىندىسى تۋرالى ايتتى. 

«كەلەسى جىلى حالىقارالىق ارالدى قۇتقارۋ قورىنا 25 جىل تولادى. قازىر ول ارال ماسە­لەسى جونىندەگى بىردەن-ءبىر مەملە­كەتارالىق تەتىك بولىپ تابىلادى. وسىعان وراي ءبىز قوردىڭ جۇمىسىن جانداندىرۋ قاجەتتىگى جونىندەگى ۇستانىمدارىمىز ورتاق ەكەنىن راستادىق. اتاپ ايتقاندا, ءبىز 2018 جىلى جوعارى دەڭگەيدە كەزدەسۋ وتكىزىپ, ارىپتەستەرىمىزبەن بىرگە بارشامىزعا ورتاق وسى ماسەلەنى شەشۋدىڭ ءوزارا ءتيىمدى جولدارىن تالقىلاۋعا نيەتتى ەكەنىمىزدى بىل­دىردىك, دەدى ەلباسى.

ۇستانىمىمىز ۇقساس

نۇرسۇلتان نازارباەۆ كەلىس­سوزدەر بارىسىندا وڭىرلىك جانە حالىقارالىق كۇن تارتىبىندەگى وزەكتى ماسەلەلەرگە ەرەكشە نازار اۋدارىلعانىنا توقتالىپ, كوپتەگەن حالىقارالىق وقيعالارعا قاتىستى قازاقستان مەن وزبەكستاننىڭ ۇستانىمى ۇقساس ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

ء«بىز كوپجاقتى فورماتتا, سونىڭ ىشىندە قازاقستاننىڭ بۇۇ-نىڭ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىندەگى مۇشەلىگى اياسىندا ءوزارا ءىس-قيمىل جاساۋدىڭ ماسە­لەلەرىن قاراستىردىق. اۋعان­ستان­داعى جاعدايعا بايلانىستى وڭىر­دە قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرىنە قاتىستى پىكىر الماستىق. يسلام ىنتىماقتاستىعى ۇيى­مىنىڭ عىلىم جانە تەحنولو­گيالار جونىندەگى استانا ءسام­مي­تىنىڭ قورىتىندىلارىن, سون­داي-اق تاشكەنتتىڭ يسلام ىنتى­ماق­تاستىعى ۇيىمىنىڭ وسىنداي ءسامميتىن وزبەكستاندا وتكىزۋ تۋرالى باستاماسىن تالقىلادىق», دەدى پرەزيدەنت.

رۋحاني مۇددە ورتاق

مەملەكەت باسشىسى, سونداي-اق ەكى ەل اراسىندا مادەني-گۋ­ما­نيتارلىق بايلانىستاردى دامى­تۋدىڭ ماڭىزدى ەكەنىن ايتتى.

ء«بىزدىڭ تىعىز مادەني-گۋما­ني­تارلىق بايلانىستارىمىز دوستىق قارىم-قاتىناستارىمىزدىڭ ما­ڭىزدى فاكتورى بولىپ سانالادى. ءبىز 2018 جىلى قازاقستاندا وزبەكستان جىلىن وتكىزۋگە كە­لىس­تىك. وزبەكستاندا قازاقستان جى­لىن دا وتكىزۋ كۇن تارتىبىندە تۇر. وسى باستامالار اياسىندا ءتۇرلى ءىس-شارالار وتكىزىلىپ, ولار باۋىر­لاس حالىقتارىمىزدىڭ جاقىن­داس­تىعىن ودان ءارى تەرەڭدەتۋگە سەپتىگىن تيگىزەدى», دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.

مەملەكەت باسشىسى ساپار قورىتىندىلارىن جوعارى باعالاپ, ونىڭ قازاقستان مەن وزبەكستان اراسىنداعى ءداستۇرلى تاتۋ كورشىلىك, دوستىق جانە سەنىمگە نەگىزدەلگەن بايلانىستار مەن سەرىكتەستىكتى ودان ءارى نىعايتۋعا سەرپىن بەرەتىنىنە سەنىم ءبىلدىردى.

«قازاقستان مەن وزبەكستان كوش­باسشىلارىنىڭ بىرلەسكەن مالىم­دەمەسىن قابىلدادىق. ۇكىمەتتەرىمىز قازاقستان-وزبەكستان قارىم-قاتىناسى مەن ىنتىماقتاستىعىن ودان ءارى دامىتۋعا باعىتتالعان بىرقاتار ەكىجاقتى قۇجاتتارعا قول قويدى, دەدى مەملەكەت باسشىسى.
ەلباسى قازاقستان دەلەگا­تسيا­سىنىڭ جانە جەكە ءوزىنىڭ اتىنان وزبەك حالقىنىڭ ءوسىپ-وركەندەۋىنە نيەت­تەستىك ءبىلدىرىپ, بارلىق باستامالارىنا تابىس تىلەدى. سونداي-اق ەكىجاقتى جانە كوپجاقتى قارىم-قاتىناستارعا قولداۋ بىلدىرەتىنىن ايتتى.

«عاسىرلار توعىسىندا» وزبەكشە «سويلەدى»

وزبەكستان پرەزيدەنتى قا­زاق­ستان پرەزيدەنتىنە نيەتتەستىگى ءۇشىن العىس ايتىپ, نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ۇلتارالىق جانە وڭىر­ارالىق قاقتىعىستاردى شەشۋدەگى بىتىمگەرشىلىك ءرولىن ەرەك­شە اتاپ ءوتتى.

ء«سىزدىڭ «عاسىرلار توعىسىندا» اتتى كىتابىڭىز وزبەك تىلىنە اۋدا­رىلدى. مەن سىزگە سول كىتاپتى ىس­تىق ىقىلاسپەن كورسەتكىم كەلەدى», دەدى شاۆكات ميرزيوەۆ.

وزبەكستان كوشباسشىسى بۇل كى­تاپتى 1996 جىلى جيزاق وبلى­سىنىڭ حوكيمى بولىپ تۇرعاندا وقى­عانىن ايتىپ, نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ كىتابىنان ءۇزىندى كەلتىردى. كىتاپتىڭ «قازاقتار تالاي جەردە تۇتاسىمەن قىرىلىپ كەتۋگە شاق قالدى. بىراق ومىرگە قۇش­تار­لىق, ازاتتىققا قۇشتارلىق قايتا­دان جىعىلعان ەڭسەنى كوتەرىپ, تاۋەكەلگە بەل بۋعىزدى. مەن ءوز حالقىمدى سۇيەمىن. ونىڭ مەنى بالا كەزىمنەن سابىر مەن پارا­ساتقا باۋلىعانىن ماقتانىش تۇتا­مىن. بەيبىت تاسىلدەرگە عانا جۇگى­نىپ, شيەلەنىس پەن كيكىلجىڭنىڭ ەرە­جەلەرىنە مويىن ۇسىنعىم كەلمەي­تىندىگى دە سوندىقتان», دەگەن جولدارىن وزبەكستان باسشىسى تەبى­رەنە وقىپ بەردى. سونداي-اق شاۆكات ميرزيوەۆ بۇل كىتاپتىڭ وز­بەك­ستاننىڭ مەملەكەتتىك باسقارۋ اكا­دەمياسىندا وقۋ ۇدەرىسى بارى­سىندا پايدالانىلاتىنىن اتاپ ءوتتى.

ء«بىز ءۇشىن استانا قازاقستان پرەزيدەنتىمەن استاساتىن ۇعىم. استانا – ءسىزدىڭ وتانىڭىزعا دەگەن سۇيىسپەنشىلىگىڭىزدىڭ كورسەتكىشى. مەن ءسىزدى ماقتان تۇتامىن» دەدى وزبەكستان باسشىسى. 

وزبەكتىڭ «توسىن سىيى»

قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ وزبەكستان رەس­پۋب­ليكاسىنىڭ «ەل يۋرت حۋرماتى» («حالىق پەن وتان قۇر­مەتى») وردەنىمەن ماراپاتتالدى. وردەندى ەلباسىنا وزبەكستان پرەزيدەنتى شاۆكات ميرزيوەۆ تابىستادى. وردەن جونىندەگى توسىن جاڭالىقتى وزبەك باسشىسى ءباسپاسوز ءماسليحاتى اياقتالعاندا ايتتى. «كەشە مەن جارلىققا قول قويدىم. سونىڭ ءماتىنىن وقىپ بەرۋگە رۇقسات ەتىڭىز», دەدى شاۆكات ميرزيوەۆ.

«نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ – الەمدىك دەڭگەيدەگى كورنەكتى مەملەكەت جانە ساياسي قايراتكەر, تاۋەلسىز قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ نەگىزىن قا­لاۋ­شى. ۇلت كوشباسشىسىنىڭ دانا باسشىلىعىمەن قازاقستان الەمدىك قوعامداستىقتا لايىقتى ورىنعا يە بولىپ, بۇگىندە نارىقتىق ەكونوميكاسى قۋاتتى ءارى ازاماتتىق قوعامى اشىق قارقىندى دامى­عان دەموكراتيالىق مەملەكەت بولىپ سانالادى. قازاقستان پرە­زيدەنتى ءبىزدىڭ تاۋەلسىز مەملە­كەتتەرىمىزدىڭ تاتۋ كورشىلىك پەن ءوزارا تۇسىنىستىك قارىم-قاتى­ناس­تارىن قالىپتاستىرۋدىڭ باس­تاۋىندا بولدى. نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ زور جەكە ۇلەسىنىڭ ارقاسىندا باۋىرلاس وزبەك جانە قازاق حالىقتارى اراسىنداعى دوستىق پەن ىنتىماقتاستىقتىڭ بەرىك كوپىرى جاسالدى. وسى نەگىزدە قازىرگى ۋاقىتتا ەلدەرىمىزدىڭ ءوزارا ءتيىمدى جانە جەمىستى بايلانىستارى نىعايىپ كەلەدى. ءبىزدىڭ ەلدەرىمىز اراسىنداعى ءداستۇرلى دوستىق قارىم-قاتىناس پەن ستراتەگيالىق سەرىكتەستىكتى نىعايتىپ, ونى كەڭەيتۋگە, سونداي-اق بەيبىتشىلىك پەن دامۋ جولىنداعى حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتى ارتتىرۋعا قوسقان زور ۇلەسى ءۇشىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ «ەل يۋرت حۋرماتى» وردەنىمەن ماراپاتتالسىن» دەلىنگەن جارلىقتا.

مەملەكەت باسشىسى ءوز كە­زە­گىندە شاۆكات ميرزيوەۆكە جانە بارشا وزبەك حالقىنا شىن نيەتپەن اسا ماڭىزدى ماراپات ءۇشىن العىس ءبىلدىردى.

«مەن شەتەلدەردىڭ دە, ەلى­مىزدىڭ دە كوپتەگەن ماراپاتىنا يە بولدىم, الايدا بۇل ماراپاتتىڭ ورنى ەرەكشە. ويتكەنى كورشى مەملەكەتتىڭ جوعارى باعاسىنا يە بولۋ زور مارتەبە. مەن ءۇشىن بۇل توسىن سىي. ءبىز ءاردايىم وزبەك حالقىمەن قۋانىشتى دا, قايعىنى دا بىرگە بولىسەتىنىمىزدى اتاپ وتكىم كەلەدى. تەك وسىلاي عانا ءبىز تاۋەلسىزدىگىمىزدى ساقتاپ قالا الامىز. بۇگىن كۇن تارتىبىندە تۇرعان بارلىق ماسەلە شەشىلدى, جاڭا مىندەتتەر قويىلدى. وزبەك حالقىنا جانە شاۆكات ميرزيوەۆكە تاعى دا ريزاشىلىعىمدى بىلدىرەمىن», دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.

بريفينگتى قورىتىندىلاعان وزبەكستان پرەزيدەنتى قازاقستان پرەزيدەنتىنە تابىس ەتىلگەن ماراپات وزبەك حالقىنىڭ جانە جەكە ءوزىنىڭ نۇرسۇلتان نازارباەۆقا دەگەن شىنايى نيەتى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

ون قۇجاتقا قول قويىلدى

مەملەكەت باسشىسىنىڭ وز­بەك­ستان رەسپۋبليكاسىنا مەملە­كەتتىك ساپارى اياسىندا 10 ما­ڭىز­دى قۇجاتقا قول قويىلدى. اتاپ ايتقاندا, «قازاقستان تەمىر جولى» ۇلتتىق كومپانيا­سى» اكتسيونەرلىك قوعامى مەن «ۋز­بە­كيس­تون­تەميريۋللاري» اك­تسيو­نەرلىك قوعامى اراسىنداعى ىنتى­ماقتاستىق تۋرالى كەلىسىم; قازاقستان رەسپۋبليكاسى قىزىل­وردا وبلىسىنىڭ اكىمدىگى مەن وز­بەكستان رەسپۋبليكاسى ناۋاي وبلىسىنىڭ حوكيمياتى اراسىن­داعى ساۋدا-ەكونوميكالىق جانە مادەني-گۋمانيتارلىق سالا­لار­داعى ءوزارا تۇسىنىستىك تۋرالى مەموراندۋم; قازاقستان رەسپۋب­ليكاسى وڭتۇستىك قازاقستان وب­لى­سىنىڭ اكىمدىگى مەن وزبەكستان رەسپۋبليكاسى تاشكەنت وبلىسىنىڭ حوكيمياتى اراسىنداعى ساۋدا-ەكونوميكالىق جانە مادەني-گۋ­مانيتارلىق سالالارداعى ءوزارا تۇ­سىنىستىك تۋرالى مەموراندۋم; قازاقستان رەسپۋبليكاسى وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمدىگى مەن وزبەكستان رەسپۋبليكاسى سىرداريا وبلىسىنىڭ حوكيمياتى اراسىنداعى ساۋدا-ەكونوميكالىق جانە مادەني-گۋمانيتارلىق سالالارداعى ءوزارا تۇسىنىستىك تۋرالى مەموراندۋم; قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارجى مينيسترلىگى مەن وزبەكستان رەسپۋبليكاسى مەم­لەكەتتىك كەدەن كوميتەتى ارا­سىنداعى كونتراباندامەن جانە كەدەن زاڭنامالارىنىڭ بۇزى­لۋىمەن كۇرەس جۇرگىزۋدەگى ىنتى­ماقتاستىق تۋرالى كەلىسىم; قازاق­ستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتى مەن وز­بەكستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتى اراسىنداعى اسكەري-تەحنيكا سالاسىنداعى ىن­تى­ماقتاس­تىق تۋرالى كەلىسىم; قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتى مەن وزبەك­ستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتى ارا­سىن­داعى ەنەرگەتيكا سالاسىنداعى ىن­تى­ماقتاستىقتىڭ بىرقاتار ماسە­لەلەرى تۋرالى نەگىزدەمەلىك كەلىسىم; سۋ قا­تى­ناستارى سالاسىنداعى ىنتى­ماق­تاستىق ماسەلەلەرى جونىندەگى جول كارتاسى; قازاقستان-وزبەكستان مەملەكەتتىك شەكاراسىنىڭ وتكىزۋ پۋنكتتەرى مەن اۆتوموبيل جولدارىن قايتا جوندەۋ جانە جاڭعىرتۋ, سونداي-اق ءتيىستى اۋماقتى اباتتاندىرۋ جونىندەگى جول كارتاسى. 

جيىن سوڭىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى مەن وزبەكستان رەسپۋبليكاسى پرە­زي­دەنتىنىڭ بىرلەسكەن مالىمدەمەسىنە قول قويىلدى.

دينارا بىتىك, 
«ەگەمەن قازاقستان» –
تاشكەنتتەن

سۋرەتتەر پرەزيدەنتتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنەن الىندى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

نەسيە الۋ نەگە قيىندادى؟

قوعام • بۇگىن, 17:38