ارينە, بۇل ارادا نۇرپەيىس بايعانينگە قاتىستى بۇرىننان بەلگىلى دەرەكتەردى تاعى دا تىقپالاي بەرۋ نيەتىنەن اۋلاقپىز. حالىق اقىنىنىڭ ومىردەن وتەر ساتىندە توسەك جاڭعىرتىپ, كەيىنگى العان زايىبى ايمەكەنگە ايتىپ كەتكەن سوڭعى اماناتى مەن وسيەتىن بالاسى مومىننىڭ اۋزىنان ەستىگەن كەزدە ءبىرتۋار جىراۋدىڭ ادەبي ەرەكشەلىگى جونىندەگى ماعلۇماتتار ويىمىزعا ورالعان-دى. ونى اينالىپ وتە المادىق.
ەندى ايتايىن دەگەن اڭگىمەمىزدىڭ تىكەلەي توركىنىنە كوشسەك, جىراۋدىڭ كەنجە بالاسى مومىن نۇرپەيىس ۇلى بيىل 80 جاسقا تولىپ وتىر. تاياۋدا ءبىز ول كىسىنى اقتوبە قالاسىندا وتكىزىلگەن «تۋعان جەرىم – نۇرلى ەلىم» اتتى بايعانين اۋدانىنىڭ كۇندەرى كەزىندە كەزدەستىرىپ, اڭگىمەگە تارتقان ەدىك. 1945 جىلعى 9 ساۋىردە اكەسى نۇرپەيىس جەڭىسكە تۇپ-تۋرا ءبىر اي قالعاندا دۇنيە سالعان كەزدە ول 8 جاستا بولىپتى. مومىن اكەسى 80 جاسقا جاقىنداعان شاعىندا كورگەن پەرزەنتى ەكەن.
بۇل جالعان دۇنيەمەن قوشتاسار ساتىندە جىراۋ زايىبى مەن بالاسىن قاسىنا شاقىرىپ الىپ, سوڭعى اماناتىن ايتىپتى. مومىن اقساقالدىڭ ايتۋىنشا, وسىناۋ سوڭعى وسيەت ءسوزدىڭ ءتۇپ-توركىنى تومەندەگىدەي:
– الاقانىما سالىپ ايالاعان ەلىم مەن حالقىما ريزامىن. وكىنەتىندەي ەشتەڭەم جوق. و دۇنيەگە ارمانسىز كەتىپ بارا جاتىرمىن دەپ ايتا الامىن. الداعى عاسىرلار مەنى ۇمىتپاس. ايمەكەن, ساعان ايتارىم, بالامدى ەشكىمنەن كەم قىلما, ەلىم مەن حالقى سۇيەتىن ازامات ەتىپ تاربيەلە. ءالى جاسسىڭ عوي, تاعى دا تۇرمىس قۇرامىن دەسەڭ, جولىڭدى كەسكىم كەلمەيدى. مەنەن رۇقسات, دەگەن ەكەن ابىز-جىراۋ.
سوندا ايمەكەن شەشەمىز: – جوق, نۇرپەيىس, مەنىڭ ونداي ويىم جوق. ەگەر بۇلايشا نيەت ەتسەم, ماعان باي تابىلادى. بىراق سەنى مۇنداي قادامعا بارمايمىن دەپ سەندىرە الامىن. وتىڭ مەن وشاعىڭدى سوندىرگىم كەلمەيدى. ايتقان اماناتىڭ مەن وسيەتىڭ بويىنشا قالعان ومىردە بار كۇش-قايراتىمدى بالاڭ مومىندى ەرجەتكىزىپ, ازامات ەتىپ تاربيەلەۋگە ارنايمىن, دەگەن ەكەن سوندا جارىقتىق ايمەكەن اپامىز.
– انام اكەمە ايتقان سوزىنەن اينىعان جوق. مەن ول كىسىنىڭ انالىق مەيىرىمى مەن تالاپ قويعىش قاسيەتىنىڭ ارقاسىندا ەر جەتىپ, ات جالىن تارتىپ ءمىندىم. ول كىسى ۇزاق تا باقىتتى عۇمىر كەشىپ, 1985 جىلى 95 جاسىندا ومىردەن وزدى. قاناتتىعا قاقتىرماي, تۇمسىقتىعا شوقىتتىرماي وسىرگەن انا رۋحىنىڭ الدىندا ءوزىمدى شەكسىز قارىزدارمىن دەپ ەسەپتەيمىن, دەپ اياقتادى ءوز اڭگىمەسىن مومىن نۇرپەيىس ۇلى.
وسى ارادا مومىننىڭ بويىندا اكەسىنىڭ قانىمەن سىڭگەن قاسيەتتەر دە مول ەكەنىن ايتا كەتكەن ءجون سەكىلدى. ويتكەنى, حالقىمىز بويىنا سان الۋان ونەر دامىعان ۇلدارىن «سەگىز قىرلى, ءبىر سىرلى» دەپ دارىپتەپ جاتپاي ما؟! سولاردىڭ ءبىرى, ءتىپتى ءبىرى ەمەس بىرەگەيى مومىن اعا دەسەك شە؟ قۇرمانعازى اتىنداعى قازاق كونسەرۆاتورياسىن بىتىرگەن ول كەيىن ءدۇلدۇل دومبىراشى, داۋلەسكەر كۇيشى اتاندى. ءارى وڭىردەگى حالىق اسپاپتار وركەسترىنە جەتەكشىلىك جاسادى. قايسىبىرىن ايتارسىڭ, قىسقاسى, مومىن نۇرپەيىس ۇلىندا حالىق بەرگەن ابىروي دا اسقاق, ۇكىمەت بەرگەن اتاقتار دا جەتەرلىك.
مومىن اعا سەكسەننىڭ سالماعىن سەزىنگەنىمەن, شىعارماشىلىق بابىن جوعالتا قويماعانىنا دا كۋا بولعانبىز. تۇلپاردىڭ تۇياعى, التىننىڭ سىنىعى حالىق الدىنا شىعىپ, قازانعاپتىڭ ء«وتتىڭ دۇنيە, كەتتىڭ دۇنيە» جانە جانتورەنىڭ «شالقىما» كۇيلەرىن كەمەرىنە كەلتىرە تارتىپ بەرگەن كەزدە, بۇعان قۇلاعىنىڭ قۇرىشى قانباي قالعاندار قانشاما.
مىنە, وسىلايشا ءبىز مومىن بايعانين سەكسەننىڭ سەڭگىرىنە كوتەرىلەر قارساڭدا اكەسىنىڭ اۋزىنان ەستىگەن امانات-وسيەتتى گازەت وقىرماندارىنىڭ نازارىنا ۇسىنعاندى ءجون كوردىك.
تەمىر قۇسايىن,
«ەگەمەن قازاقستان»
اقتوبە
