جيىننىڭ نەگىزگى مىندەتى – قازاقستاندىق بيزنەسكە اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى جانە ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنىڭ وندىرىسىندەگى جوبالاردى بىرلەسىپ ىسكە اسىرۋ ءۇشىن ارىپتەستەر ىزدەستىرۋگە كومەكتەسۋ, سالاعا ينۆەستيتسيالىق كاپيتال تارتۋ, اگروونەركاسىپتىك كەشەندە بيزنەس جۇرگىزۋ ءۇشىن جاڭا ترەندتەر مەن پەرسپەكتيۆالاردى تالقىلاۋ. ينۆەستيتسيالىق فورۋمدا ىسكەرلىك قاتىناستاردى قالىپتاستىرۋدان باسقا, وتاندىق بيزنەستىڭ شەتەلدىك سەرىكتەستەرمەن جانە ينۆەستورلارمەن ءتيىمدى ىنتىماقتاستىعىنا كەدەرگى كەلتىرۋى مۇمكىن بىرقاتار پروبلەمالىق ماسەلەلەر دە ورتاعا سالىندى.
باسقوسۋدى اشىپ, ءسوز سويلەگەن پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى اسقار مىرزاحمەتوۆ وتىرىستىڭ ءمان-ماڭىزى مەن سالماعىن اڭگىمەلەپ, سالانىڭ قازىرگى احۋالىنا توقتالدى. «مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ: «اگرارلىق سەكتور ەكونوميكانىڭ جاڭا درايۆەرى بولۋى ءتيىس» دەگەن بولاتىن. بۇل ءۇشىن نارىقتاردا قاجەت ەتىلەتىن اگروونەركاسىپتىك كەشەن باسەكەگە قابىلەتتى ونىمدەردىڭ ءوندىرىسىن ءارتاراپتاندىرۋ قاجەت», دەدى ول. ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, ينتەگراتسيالىق پروتسەستەر جاعدايىندا قازاقستانعا باسەكەلەستىك باسىمدىقتارعا قول جەتكىزۋ ءۇشىن حالىقارالىق وزىق تاجىريبەنىڭ ترانسفەرتى قاجەت. تىكەلەي شەتەلدىك ينۆەستيتسيالار تارتۋ جانە اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا ءوزارا ءتيىمدى نەگىزدە بىرلەسكەن ءوندىرىس قۇرۋ – بۇل قازىرگى تاڭداعى ءبىزدىڭ بەت الىسىمىز.
وزدەرىڭىزگە ءمالىم, قازاقستان مەملەكەتتىك رەتتەۋ مەن ينۆەستورلاردى قولداۋ باعىتىندا كوپتەگەن جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزدى. ەلىمىز تارتىلعان ينۆەستيتسيالارعا قولايلى جاعداي جاساۋ بويىنشا تمد ەلدەرى اراسىندا كوشباسشىلاردىڭ ءبىرى بولىپ سانالادى. ا.مىرزاحمەتوۆ قازاقستانعا ينۆەستيتسيا قۇيا وتىرىپ, قىتاي, رەسەي جانە ەىەۇ ەلدەرى نارىعىنا شىعۋعا مۇمكىندىك تۋاتىنىن دا تىلگە تيەك ەتتى.
جيىندا «قازاگرو» ۇلتتىق باسقارۋشى حولدينگىنىڭ باسقارما توراعاسى نۇرلىبەك مالەلوۆ سوڭعى 5 جىلدىڭ ىشىندە حولدينگپەن ەلىمىزدەگى اگروونەركاسىپتىك كەشەنگە سوڭعى جىلدارى 375 ملرد تەڭگەدەن استام شەتەلدىك ينۆەستيتسيا تارتىلعانىن اتاپ ءوتتى. «قازاقستاندا حالىقارالىق ينۆەستورلار ءۇشىن ارتىقشىلىقتاردىڭ كەڭەيتىلگەن سپەكترى كوزدەلگەن. ولار – سۋبسيديا, نەسيەلەر جانە باسقا جەڭىلدىكتەر تۇرىندەگى سالالىق ارتىقشىلىقتار, باسىم ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋ كەزىندەگى كەدەندىك باج سالىعىنان بوساتۋ جانە تاعى باسقالار. ەل ەكونوميكاسىنىڭ اگرارلىق سەكتورىنىڭ قولدانىستاعى زاڭنامالىق بازاسى نارىق تالاپتارىنا, حالىقارالىق پراكتيكا نورمالارىنا سايكەس كەلەدى جانە كاسىپكەرلىك باستامالاردى قورعاۋعا, قولداۋعا باعىتتالعان», دەدى ول.
بۇگىنگى تاڭدا مينيسترلىك ەكسپورت ساياساتىن ماقساتتى تۇردە جۇزەگە اسىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋدە. وسىعان وراي, جاڭا ەكسپورتتىق ارنالاردى اشاتىن, ال جۇمىس ىستەپ تۇرعانداردى كەڭەيتەتىن, ءىرى ەكسپورتتىق پارتيالاردى اوك ەكسپورت ورتالىعى قۇرعان. قىتاي كومپانيالارىمەن استىقتى, مايلى داقىلداردى, وسىمدىك مايىن ەكسپورتتاۋ ءۇشىن كەلىسىمشارتقا قول قويىلسا, بىرىككەن اراب امىرلىكتەرى مەن يرانعا جاسىمىق تاسۋ ءۇشىن كەلىسىمگە قول قويۋ قايتا وڭدەلۋدە. ال رەسەي, يزرايل, گونكونگ ەلدەرىنىڭ كومپانيالارىمەن كۇنباعىس تۇقىمىن, قاتتى بيداي, ۇن, نوقات, بۇرشاق, قوي ەتىن تاسىمالداۋ ءۇشىن كەلىسسوزدەر جۇرگىزىلۋدە. قحر نارىعىنا سيىر, شوشقا ەتىن, ءسۇت, قۇس ونىمدەرىن, ءتىرى جانۋارلار, سونىڭ ىشىندە جىلقىلاردى شىعارۋ جوسپارلانۋدا.
اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىمەن بىرلەسىپ, يزرايل, كۋۆەيت مەملەكەتتەرىنىڭ ۆەتەرينارلىق قىزمەتىمەن قوي ەتىن جەتكىزۋ جولدارىن جانە مالايزيا, جاپونيا, وڭتۇستىك كورەيا, ەۋرووداق ەلدەرىنە قۇرعاق بيە ءسۇتىن ەكسپورتتاۋ باعىتىندا جۇمىس ىستەۋدە. پارسى شىعاناعى ەلدەرىمەن ءتيىمدى كەلىسسوزدەر اياقتالۋعا جاقىن.
اگروونەركاسىپتىك ينۆەستيتسيالىق فورۋمى اياسىندا قازاقستاننىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىن ەكونوميكالىق ءارتاراپتاندىرۋ تۇرعىسىندا بىرقاتار ماڭىزدى كەلىسىمدەر مەن مەموراندۋمدارعا قول قويىلدى.
گۇلميرا يساەۆا, اۋىل شارۋاشىلىعى ۆيتسە-ءمينيسترى:
– ءبىرىنشى جارتىجىلدىقتا ازىق-ت ۇلىك وندىرۋدە ينۆەستيتسيا كولەمى 31,6 ملرد تەڭگەنى قۇرادى نەمەسە وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 21 پايىزعا ءوستى. ينۆەستيتسيا بويىنشا ەلەۋلى ءوسىم سولتۇستىك قازاقستان (5,4 ەسە) جانە وڭتۇستىك قازاقستان وبلىستارىندا (5 ەسە) بايقالدى. وسىمدىك شارۋاشىلىعىندا اعىمداعى ءبىرىنشى جارتىجىلدىقتا ينۆەستيتسيا كولەمىنىڭ ارتۋى 61 پايىزدى, ال مال شارۋاشىلىعىندا 27 پايىزدى قۇرادى.
شەتەلدىك ينۆەستورلاردى اۋىل شارۋاشىلىعى شيكىزاتىن وڭدەۋ باعىتى قىزىقتىرىپ وتىر, ياعني بۇل باعىتتا ءوسىم قارقىنى 5,2 پايىز. وسى ورايدا ۇن مەن ۇننان جاسالعان جانە ەت ونىمدەرى, شۇجىق, جارتىلاي فابريكات, كونسەرۆىلىك ونىمدەر قامتىلۋدا. بۇل ءوز كەزەگىندە قازاقستان شيكىزاتقا باي ەكەنىن بىلدىرەدى. قازىرگى زامانعى قايتا وڭدەۋ وندىرىستەرىنىڭ سانىن ارتتىرۋدا بارلىق مۇمكىندىكتەرگە يەمىز. وسى ارقىلى ەكسپورتقا وڭدەلگەن ونىممەن شىعۋعا جاعداي بار.
اسحات رايقۇل,
«ەگەمەن قازاقستان»
سۋرەتتى تۇسىرگەن
ورىنباي بالمۇرات,
«ەگەمەن قازاقستان»
