ۇكىمەتتىڭ ءباسپاسوز ورتالىعىندا وتكەن كەزەكتى بريفينگ كەشە «نۇرلى جەر» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ ورىندالۋ بارىسىنا ارنالدى. وعان ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ۆيتسە-ءمينيسترى رومان سكليار, يدم قۇرىلىس جانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعى ىستەرى كوميتەتىنىڭ توراعاسى مارحابات جايىمبەتوۆ, «قازاقستاننىڭ تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى» اق باسقارما ءتورايىمى ءلاززات يبراگيموۆا قاتىسىپ, حالىقتى تۇرعىن ۇيمەن قامتۋ ءۇشىن قولعا الىنعان شارالار رەتىن باياندادى.
ۆيتسە-مينيستر ر.سكليار جىل باسىنان بەرى قارجىلاندىرۋدىڭ بارلىق كوزى ەسەبىنەن پايدالانۋعا بەرىلگەن 6,2 ملن شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي «نۇرلى جەر» باعدارلاماسىنىڭ جىلدىق جوسپارىنىڭ 61 پايىزىن قۇرايتىنىن اتاپ ءوتتى. ايتۋىنشا, تۇرعىن ۇيلەردى وتكىزۋ بويىنشا استانا (1 680,2 مىڭ شارشى مەتر), الماتى (981,6 مىڭ شارشى مەتر) قالالارى, ماڭعىستاۋ (592,7 مىڭ شارشى مەتر) جانە وڭتۇستىك قازاقستان وبلىستارى (348,9 مىڭ شارشى مەتر) كوش باستاپ تۇر. ال جەكە تۇرعىن ءۇيدى وتكىزۋ بويىنشا ماڭعىستاۋ, قىزىلوردا, اتىراۋ جانە باتىس قازاقستان وبلىستارى الدا.
بيىل باعدارلاما اياسىندا اكىمدىكتەرگە 25 ملرد تەڭگە بولىنگەن جانە 6 مىڭعا جۋىق ارەندالىق پاتەرلەردىڭ قۇرىلىسى باستالعان, ولاردىڭ جارتىسى جىل سوڭىنا دەيىن وتكىزىلمەك. ۆيتسە-ءمينيستردىڭ مالىمدەۋىنشە, ارەندالىق ۇيلەرمەن نەگىزىنەن باسپانا ساتىپ الۋعا مۇمكىندىكتەرى جوق حالىقتىڭ الەۋمەتتىك تۇرعىدان وسال توپتارى قامتاماسىز ەتىلەدى. ارەندا اقىسى, ساتىپ الۋ قۇقىعىنسىز, الەۋمەتتىك تۇرعىن ءۇيدىڭ 1 شارشى مەترىنە شامامەن 100 تەڭگەنى قۇرايدى.
سونداي-اق, ۆيتسە-مينيستر «نۇرلى جەر» باعدارلاماسىنىڭ ماڭىزدى باعىتتارىنىڭ ءبىرى جەكە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن دامىتۋعا قولداۋ كورسەتۋ ەكەنىن, مەملەكەت ازاماتتارعا قۇرىلىس سالۋعا بولگەن جەر تەلىمدەرىنە ينفراقۇرىلىم جۇرگىزۋدى قامتاماسىز ەتەتىنىن اتاپ ءوتتى. بۇل رەتتە, جىل سايىن جەلىلەردى سالۋعا 80 ملرد تەڭگە ءبولۋ قاراستىرىلماق, ولاردىڭ 50 پايىزىنا دەيىنىن جەكە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى ءجۇرىپ جاتقان اۋداندارعا ينجەنەرلىك جەلىلەردى جۇرگىزۋگە باعىتتاۋ كوزدەلەدى. بۇل ورتا ەسەپپەن 15 جىل ىشىندە جىل سايىن شامامەن 40 مىڭ جەر تەلىمىن جەلىلەرمەن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى ەكەن.
جارتىجىلدىقتىڭ قورىتىندىسى بويىنشا, جوسپارلانعان 60 مىڭ جەر تەلىمىنىڭ بۇگىندە 23,5 مىڭى ينجەنەرلىك جەلىمەن قامتىلعان. 4 وبلىس ورتالىعىندا بىرىڭعاي ساۋلەت ستيلىندە جەكە باسپانالار قۇرىلىسىنىڭ قاناتقاقتى جوباسىن ىسكە اسىرۋ جۇمىستارى باستالعان. وسىنداي باسپانانىڭ قۇنى 90 پايىزعا دەيىن وتاندىق قۇرىلىس ماتەريالدارىن قولدانۋ ەسەبىنەن شارشى مەترىنە 120 مىڭ تەڭگەنى قۇرايدى. قاناتقاقتى جوبادا جەر تەلىمىنە كەزەكتە تۇرعان ازاماتتارعا دايىن ءۇيدى ساتىپ الۋ قۇقىعى بەرىلەدى.
قازىرگى ۋاقىتتا «نۇرلى جەر» باعدارلاماسى بويىنشا يپوتەكالىق قارىزداردى جەڭىلدىكتى نەسيەلەۋ تەتىكتەرىن ىسكە اسىرۋ باستالعان. تۇرعىندار ءۇشىن يپوتەكالىق قارىزدار بويىنشا نارىقتىق مولشەرلەمەنى تومەندەتۋ ماقساتىندا مەملەكەت قازاقستان يپوتەكالىق كومپانياسى ارقىلى باستاپقى جارنانىڭ 30 پايىزىن تولەگەن جاعدايدا ەكىنشى دەڭگەيلى بانك يپوتەكاسى بويىنشا شىعىنداردى وتەيدى. سۋبسيديالاردى ەسكەرە وتىرىپ, تۇتىنۋشى ءۇشىن سوڭعى مولشەرلەمە 10 پايىزدى قۇرايدى, وعان قوسا قارىزدار جاڭا سالىنعان ۇيلەردەن تۇرعىن ءۇي الۋ ءۇشىن سۋبسيديالانادى. استانا جانە الماتى قالالارىندا نەسيەلەر 20 ملن تەڭگەگە دەيىنگى, وڭىرلەردە 15 ملن تەڭگەگە دەيىنگى سومادا بەرىلەدى. رەسپۋبليكامىزدىڭ 11 وڭىرىندە حالىقتى جەڭىلدىكتى مولشەرلەمە بويىنشا نەسيەلەۋ جۇرگىزىلىپ جاتىر. بۇگىندە 10 بانك باعدارلامانى ىسكە اسىرۋدى باستاۋدى جوسپارلاپ وتىرسا, 3-ءۋى يپوتەكانى بەلسەندى تۇردە ىسكە اسىرىپ جاتىر ەكەن. قازىرگى ۋاقىتتا ولار ازاماتتاردان يپوتەكا الۋعا وتىنىمدەر قابىلداۋدا.
«نۇرلى جەر» باعدارلاماسى اياسىندا, سونىمەن قاتار, «تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى» اق سالىمشىلارى مەن اكىمدىكتەردە كەزەكتە تۇرعاندار ءۇشىن نەسيەلىك تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى قاراستىرىلعان. تۇراقتى تابىسى بار ازاماتتار تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناقتارى جۇيەسى ارقىلى جەكە باسپانا الۋ مۇمكىندىگىنە يە بولادى. وعان قوسا, باستاپقى جارنانىڭ تومەنگى شەگى مەن قارىزدار بويىنشا ەڭ از مولشەرلەمەلەر قاراستىرىلعان. بۇگىنگى تاڭدا جوسپارلانعان 15 مىڭ پاتەردىڭ 6 140 نەسيەلىك پاتەرى سالىنعان.
ماماندار سونداي-اق, «نۇرلى جەر» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى تۇرعىن ءۇي قۇنىن ايتارلىقتاي تومەندەتۋگە مۇمكىندىك بەرگەنىن اتاپ ءوتتى. ايتۋلارىنشا, قازاقستاندا باعدارلاما ىسكە قوسىلعاننان كەيىن قۇرىلىس نارىعىندا تۇرعىن ءۇيدىڭ شارشى مەترىنىڭ باعاسى ايتارلىقتاي تومەندەگەنى بايقالعان. ماسەلەن, قازىر وڭىرلەردە شارشى مەترىنە 140 مىڭ تەڭگەگە دەيىن تۇراتىن باسپانالار سالىنىپ جاتىر, ال استانا, الماتى قالالارىندا جانە ەلىمىزدىڭ باتىس وڭىرلەرىندە پاتەردىڭ شارشى مەترى 180 مىڭ تەڭگەگە دەيىن تۇرادى.
«نۇرلى جەر» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا بيىل 10,2 ملن شارشى مەتردەن استام تۇرعىن ءۇي, ياعني 99 مىڭ پاتەر پايدالانۋعا بەرىلەدى دەپ كۇتىلىپ وتىر. ونىڭ ىشىندەگى جالپى اۋماعى 1,5 ملن شارشى مەتردى قۇرايتىن 25 مىڭ پاتەر مەملەكەتتىك ينۆەستيتسيا ەسەبىنەن بەرىلمەك.
دينارا بىتىك,
«ەگەمەن قازاقستان»
