ەلباسىمىزدىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى باعدارلاماسى اياسىندا, سونداي-اق, قازاقستان مەن مىسىر ەلدەرى اراسىنداعى مادەني قارىم-قاتىناستاردى دامىتۋ ماقساتىندا وتكەن جينالىسقا اتالعان قوردىڭ پرەزيدەنتى, بيىلعى جىلدىڭ ءساۋىر ايىندا ۇيىمداستىرىلعان «بابالار ىزىمەن» ەكسپەديتسياسىنىڭ جەتەكشىسى ساپار ىسقاقوۆ, تاريحشى, عالىم قويشىعارا سالعارا ۇلى, عالىم ءادىل احمەتوۆ, اقىن سەرىك تۇرعىنبەك ۇلى جانە باسقا دا زيالى قاۋىم وكىلدەرى مەن جۋرناليستەر قاتىستى.
ء«بىز وسى جولعى «بابالار ىزىمەن» ەكسپەديتسياسىن مىسىردان باستادىق. ويتكەنى ونىڭ تاريحي سەبەپتەرى دە كوپ. مىسالى, وندا سوناۋ XIII عاسىردا تۇتقىنعا ءتۇسىپ, كەيىن سول ەلدىڭ بيلەۋشىسىنە اينالعان, تۇتاس اراب الەمىندە اتى اڭىز تۇلعا سۇلتان بەيبارىس بابامىزعا قاتىستى تاريحي ورىندا جادىگەر, بەلگىلەر از ەمەس. مىنە, ءبىر ەلگە قۇل بولىپ بارىپ سۇلتانى بولعان بابالارىمىزدىڭ باسقان ءىزى بىزگە ۇلگى, رۋح بەرەدى. ءبىزدىڭ بىلەتىنىمىز ءبىر بەيبارىس بولعانىمەن 1253 جىلدان 1373 جىلدارى ارالىعىندا قىپشاق دالاسىنان بارعان بابالارىمىزدىڭ ۇرپاقتارىنان سۇلتان قالاۋىن, سۇلتان حاسان سەكىلدى 25 سۇلتان شىققان ەكەن. ءبىزدىڭ وتارلىق ورناتقان قۇلدىق سانانى ەمدەۋدىڭ بىردەن-ءبىر جولى تاريحتى ءبىلۋ, اتا-بابالارىمىزدىڭ كىم ەكەنىن جان جۇرەگىمىزبەن ۇعىنۋ. بۇگىنگى ۇرپاققا كەرەگى وسى», دەدى ساپار ىسقاقوۆ.
ەكسپەديتسيا جەتەكشىسىنەن كەيىن ءسوز العان ءادىل احمەتوۆ «مەن الدىمەن سول قۇلدىق سانانىڭ باستاۋى قايدا جاتقانى تۋرالى ايتىپ وتەيىن» دەپ ءسوزىن ءارى قاراي جالعادى. «ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس اياقتالعاننان كەيىن, كوممۋنيستىك پارتيا ورتالىق كوميتەتى «تۇركولوگيا سالاسىندا تەرەڭ زەرتتەۋلەردى توقتاتۋ كەرەك!» دەگەن شەشىم قابىلداعان. سول شەشىم قالاي قابىلداندى, سودان باستاپ تۇركولوگ عالىمدار قۋدالانا باستادى. ءتىپتى رادلوۆ پەن ورحون-ەنيسەي جازۋىن اشقان تومسوننىڭ كىتاپتارىنا سىلتەمە جاساعان عالىمدار قۋعىن-سۇرگىندى دە باسىنان كەشتى. سوندا عالىمدار نە ىستەگەن؟ «تۇرىك» دەگەن ءسوزدى جازباي ساياسي ەۆفەميزمگە كوشكەن. «تۇرىك» دەگەن ءسوزدىڭ ورنىنا «قازاق», «قىرعىز», «باشقۇرت», «تاتار», «تۋۆا» دەگەن سەكىلدى اتاۋلاردى جازدى. سەبەبى, تۇركى وركەنيەتىنىڭ وتە تەرەڭ, ۇلان-عايىر, ۇلى وركەنيەت ەكەنىن, ءبىزدى سودان تامىر ۇزۋگە ماجبۇرلەۋ جاتىر ەدى», دەي كەلىپ, بۇگىنگى عىلىم مەن تەحنيكا دامىعان زاماندا الەم تىلدەرىن بىلەتىن جاستاردىڭ وسى سالاعا كوپتەپ كەلۋى كەرەكتىگىن العا تارتتى.
ال عالىم قويشىعارا سالعارا ۇلى: «جالپى, ادامنىڭ تانىم-تۇسىنىگىنىڭ تولىق قالىپتاسۋىندا كەم بولسا بولمايتىن ءۇش سانا بار, ءبىرىنشىسى – تاريحي سانا. ول قوعامنىڭ ءوز تاريحي تانىمىن قالىپتاستىرادى. ەكىنشىسى – ۇلتتىق سانا. ول حالىقتى ۇلتتىق مۇددە تۇرعىسىندا توپتاستىرادى. ءۇشىنشىسى – ازاماتتىق سانا. ول جەكە ادامنىڭ پەندەلىك كىردەن تازارۋعا تالپىنىپ, پاراسات بيىگىندە ۇلى مۇراتتارعا جەتەلەيدى. ءبىز وسى ءۇش سانانى بەلگىلى دەڭگەيگە جەتكىزە الماي كەلە جاتىرمىز», دەپ بۇگىنگى «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا ازاماتتاردىڭ ايانباي جۇمىس ىستەۋىن, ناقتى ناتيجەگە كەرەكتىگىن باسا ايتتى.
جينالىس سوڭىندا ساپار ىسقاقوۆ ساعادات نۇرماعامبەتوۆ اتىنداعى حالىقارالىق قوعامدىق قايىرىمدىلىق قورىنىڭ شاقىرتۋىمەن سۇلتان بەيبارىستىڭ تىكەلەي ۇرپاعى ساميا بەيبارىس حانىمنىڭ استاناعا كەلگەنىن, «بابالار ءىزى» وزگە دە مەملەكەتتەردە جالعاسىن تاباتىنىن, سونداي-اق «حابار 24» ارناسىمەن بىرلەسىپ 40-قا جۋىق دەرەكتى فيلم تۇسىرىلەتىنىن جەتكىزدى.
ۇلاربەك نۇرعالىم ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
