ەكسپو-2017 • 11 تامىز, 2017

انادولىنىڭ ىستىق ىقىلاسى (ەكسپو جاڭالىقتارى)

414 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

ەكسپو-2017 حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كورمەسى قالاشىعىندا تۇركيا رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق كۇنى ءوتتى. تۇرىكتەردىڭ تاڭعى شاي داستارقانىنان سوڭ باستالعان مەرەكە ءداستۇرلى ونەردىڭ الاڭىنا اينالدى. ۆەيسەل چەليكدەمير حالىق قۇندىلىقتارىن پاش ەتەتىن قۇم شوۋىن كورسەتىپ, كوپشىلىكتىڭ قىزىعۋشىلىعىن تۋعىزدى. «انادولى وتتارى» بي توبى «حورون» ءبيىن بيلەپ, وسى ارقىلى, باۋىرلاس ۇلتتىڭ باي مادەنيەتى مەن كۇش-قۋاتىن اڭعارتتى.

انادولىنىڭ ىستىق ىقىلاسى (ەكسپو جاڭالىقتارى)

سالتاناتتى شارانىڭ رەسمي بولىمىندە قازاقستاننىڭ ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى تيمۋر سۇلەيمەنوۆ قازاق-تۇرىك دوستاستىعىنىڭ جەتىستىكتەرىن اڭگىمەلەپ, تۇركيالىقتارعا حالىقارالىق شارانىڭ اس­تا­نادا وتۋىنە قولداۋ بىلدىرگەندەرى ءۇشىن العىسىن ءبىلدىردى.

باسقوسۋدا تۇركيا رەسپۋب­لي­كاسىنىڭ ەكونوميكا ءمينيسترى نيحات زەيبەكدجي ءسوز سويلەپ, ەكى ەل اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق پەن باۋىرلاستىقتىڭ بۇ­گىنگى تاڭدا ۇلكەن ساياسي ءارى ەكو­نوميكالىق قارىم-قاتى­ناس­قا اينالعانىن تىلگە تيەك ەتتى.

ۇلتتىق كۇننىڭ ءسانىن كەلتىرگەن «مەحتەران» تۇرىك اسكەري وركەسترىنىڭ شەرۋى ەكسپو قوناقتارىنىڭ ەسىندە ۇزاق ساقتالارى ءسوزسىز. سونىمەن قاتار, كورەرمەندەرگە مىڭداعان گۇل شوقتارى مەن تۇركيا جالاۋشالارى بەرىلىپ, پاۆيلون تاماشالاۋشىلارعا ۇلتتىق تاعامدار ۇسىنىلدى.

تۇركيا پاۆيلونى ەكى ايدا 400 مىڭنان اسا كورەرمەن قابىلداپ ۇلگەرگەن.

الپىس مىڭعا جۋىق جەتكىنشەك استانانى كوردى

ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمە­تىندە ءباسپاسوز ءماسليحاتى ءوتىپ, استانا قالالىق ءبىلىم باسقارماسى كامەلەتكە تولماعانداردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ ءبولىمىنىڭ باسشىسى ءلاززات ورىنباساروۆا جۋرناليستەردىڭ ساۋالدارىنا جاۋاپ بەردى. 

ول ەكسپو-2017 كورمەسىنە قازاق­ستان­نىڭ وڭىرلەرىنەن 80 مىڭعا جۋىق وقۋشى كەلەتىنىن مالىمدەدى. بۇگىنگە دەيىن 57 913 جەتكىنشەك ەلورداعا تابان تىرەپ, حالىق­ارالىق شارانى تاماشالاپ ۇلگەرگەن. 

«ەندى كورمە اياقتالعانعا دەيىن 15-20 مىڭ وقۋشى كەلەدى دەپ كۇتىلۋدە. ءبىلىم باسقارماسى بالالاردى قارسى الۋ, ۇيلەرىنە شىعارىپ سالۋ, ەكى كۇندىك ىس­تىق تاماقپەن, جاتاقحانامەن قامتاماسىز ەتۋ شارا­لارىن قامتىپ وتىر», دەگەن ل.ورىنباساروۆا كور­مە باستالعالى بالالارعا قاتىستى ەشقانداي توتەن­شە جاعداي ورىن الماعانىن مالىمدەدى. ايماق­تار­دان كەلگەن بالالار ءۇشىن استانادا ەكى كۇندىك باع­دارلاما قاراستىرىلعان. وقۋشىلار ءبىرىنشى كۇنىن ەكسپو كورمەسىمەن تانىسۋعا ارناسا, ەكىنشى كۇنىندە ەلوردانىڭ اسەم جەرلەرىن ارالايدى.

 قازاقستان-بەلارۋس بيزنەسىنىڭ بەلەسى

بەلارۋس – وزەندەر مەن كولدەرگە باي ءداستۇرلى مەملەكەت. وندا سۋ ەلەكتر ستانسالارىن سالۋ بويىنشا ارنايى باعدارلاما دا ازىرلەنگەن. ورتاشا ەسەپپەن ەكى جىلدا ءبىر سۋ ەلەكتر ستانساسى پايدالانۋعا بەرىلەدى. رەسپۋبليكادا جاڭعىرمالى ەنەرگيانىڭ وزگە دە تۇرلەرىن زەرتتەۋ جانە ەنگىزۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە, سۇيىق جانە كوگىلدىر وتىن شىعارىلادى. مەملەكەتتىڭ جەل رەسۋرستارى دا جەتكىلىكتى, سولتۇستىك-باتىس ايماقتارىندا جەل ەنەرگياسىن وندىرەتىن باعاندار ورناتىلعان. 

بۇل مالىمەتتەردى بەلارۋس رەسپۋب­ليكا­سىنىڭ ۇلتتىق كۇنىنە وراي ۇيىمداس­تىرىلعان ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا وسى ەلدىڭ قازاقستانداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى اناتولي نيچكاسوۆ جەتكىزدى. وندا جەك دامىتۋدان باسقا اتوم ەلەكترستانساسىن قۇرۋ جوباسى جۇزەگە اسىرىلۋدا. 2020 جىلعا قاراي بۇل تولىق رەجىمدە جۇمىس ىستەمەك. اەس قۇرىلىسى ماگاتە-ءنىڭ تالاپتارى مەن ەرەجەلەرىنە ساي جۇرگىزىلۋدە. «اتوم ەلەكتر ستانساسىنىڭ قۇرىلىسى بارىسىندا ەڭ سوڭعى ۇلگىدەگى رەاكتور پايدالانىلۋدا, ونىڭ ءۇش دەڭگەيلى قاۋىپسىزدىك جۇيەسى بار», دەدى ول.

ەلشى ەكى ەل اراسىنداعى ىنتىماقتاستىققا شيرەك عاسىر تولعانىن اڭگىمەلەپ, ساياسي ديالوگ تىعىز ساۋدا-ەكونوميكالىق بايلانىسقا ۇلاسقانىن ايتتى. ء«بىزدىڭ كاسىپكەرلەر بايلا­نىس­تى كەڭەيتىپ, بىرلەسكەن كاسىپ­ورىندار قۇردى. بۇگىنگى تاڭدا قازاقستاندا بەلارۋسپەن بىر­لەسكەن 15 كاسىپورىن بار. ولار­دىڭ كوپشىلىگى اۋىل شارۋا­شىلىعى, ماشينا جاساۋ سالالارىندا جۇمىس ىستەۋدە. 25 جىلدا ەكى ەل اراسىنداعى ساۋدا اينالىمى 10 ەسەگە ارتقان. كەدەن وداعى, ەۋرازەق سىندى جاڭا ينستيتۋتتار قۇرىلدى. مۇنىڭ بارلىعى اسا ماڭىزدى مانگە يە», دەدى اناتولي نيچكاسوۆ.

13-15 تامىز كۇندەرى ەلوردادا بەلارۋس وندىرۋشىلەرىنىڭ «Made in Belarus. Astana» كورمەسى وتپەك. «بۇل شارا سوڭعى جىلدارى ۇيىمداستىرىلعان كورمەلەردىڭ ىشىندەگى ەڭ اۋقىمدىسى بولماق. وندا ماشينا قۇراس­تىرۋ, مۇناي-حيميا, كولىك جانە لوگيستيكا, اۋىل شارۋاشىلىعى جانە ازىق-ت ۇلىك ونىم­دەرى, اعاش وڭدەۋ جانە جەڭىل ونەركاسىپ, كوسمەتيكا جانە وزگە دە تۇتىنۋ تاۋارلارى بويىنشا 70-تەن استام بەلارۋستىك كاسىپورىن ونىمدەرى مەن جاڭا دۇنيەلەرىن كورسەتەدى.

بۇل كورمە قازاقستاندىق-بەلارۋستىك بيزنەستىڭ دامۋىنا ارنالعان ىڭعايلى ءارى ءتيىمدى پلاتفورماعا اينالارى ءسوزسىز», دەدى باسقوسۋدا بەلارۋس ساۋدا-ونەركاسىپتىك پالاتاسى «بەلينتەرەكسپو» ۋنيتارلى كورمە كاسىپورنىنىڭ ديرەكتورى ەۆگەني ۆۆەدەنسكي. ونىڭ ايتۋىنشا, رەسپۋبليكانىڭ ءوندىرىس الىپتارى قازاقستانعا بىرقاتار قىزىقتى زاماناۋي ونىمدەر اكەلمەك. ماسەلەن, «گومسەلماش» اق بەلارۋس پەن قازاقستان بىرلەسىپ ازىرلەگەن «Essil كزس-760» استىق جيناۋ كومباينىن ۇسىنادى. بۇل تەحنيكا ىلعالدىلىعى جوعارى داندەردى دە ءتيىمدى جيناي الادى. مينسك اۆتوكولىك زاۋىتى ەكولوگيالىق ەۋرو-4 دەڭگەيلى قوزعالتقىشى بار تولىق جەتەكتى تارتقىش كولىك پەن «ماز-103» اۆتوبۋسىن تانىستىرادى. مينسك تراكتور زاۋىتى ناۆيگاتسيالىق جۇيەلەرمەن جابدىقتالعان مول قۋاتتى «Belarus-3522», «Bela­rus-4522» تراكتورلارىن اكە­لەدى. «بەلترانسنەت» ءبىلىم بەرۋ ورتالىعى بولاشاق كولىگى اتانعان «Sky Way» جاڭا ەستاكا­دا­لىق كولىگىن ۇسىنادى ەكەن.

13 تامىز كۇنى ەكسپو-2017 حالىق­ارا­لىق ماماندان­دى­رىلعان كورمەسىندەگى بەلارۋس رەس­پۋب­ليكاسىنىڭ ۇلتتىق كۇنى وتە­دى. مەملەكەتتىڭ پرەمەر-ءمي­نيسترى ان­درەي كوبياكوۆ باس­تاعان دەلەگاتسيا قاتى­ساتىن شارا قازاقستان-بەلارۋس بيزنەس-فورۋمىمەن جالعاسادى.

توپتامانى ازىرلەگەن: 

اسحات رايقۇل,
«ەگەمەن قازاقستان»

سۋرەتتەردى تۇسىرگەن

ورىنباي بالمۇرات,
«ەگەمەن قازاقستان»

 

سوڭعى جاڭالىقتار