سالتاناتتى جيىننىڭ رەسمي بولىمىندە قازاقستان قورعانىس ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى تالعات مۇحتاروۆ قاتىسۋشىلارعا قۇتتىقتاۋ ءسوزىن ارنادى. ول بوليۆيا مەملەكەتىنە ەكسپو-2017 كورمەسىن استانادا وتكىزۋ باستاماسىن قولداعانى ءۇشىن العىسىن ءبىلدىرىپ, حالىقارالىق شاراعا لاتىن امەريكاسى ەلدەرىنىڭ قاتىسۋىنىڭ ماڭىزدىلىعىن اڭگىمەلەدى. «بوليۆيانىڭ جاڭعىرمالى ەنەرگيا نارىعى بەلسەندى دامىپ كەلە جاتقاندىعى الەمگە ايان. مەملەكەت باسشىلىعى ەلدە تابيعي گازدىڭ مول قورىنا قاراماستان, بالامالى ەنەرگەتيكانى دامىتۋعا مۇددەلى. وسى رەتتە ءبىز مەملەكەتتىڭ 2025 جىلعا دەيىن العا قويعان ماقساتىن اتاپ وتسەك دەيمىز, بوليۆيا جوعارىداعى مەجەگە دەيىن ەل اۋماعىندا وندىرىلەتىن ەنەرگيانىڭ 70 پايىزىن سۋ, كۇن, جەل ەلەكتر ستانسالارىنان الۋدى كوزدەۋدە. بۇل ساياسات سالادا وتە قۇندى دەپ ەسەپتەيمىن جانە وسى كورمە اياسىندا وزگە ەلدەرمەن بولىسۋگە تۇرارلىق», دەدى تالعات مۇحتاروۆ.
باسقوسۋدا بوليۆيا كوپۇلتتى مەملەكەتىنىڭ سىرتقى ساۋدا جانە ينتەگراتسيا بويىنشا ۆيتسە-ءمينيسترى ەندار ۆەر ۆالتەر كلارەمس ءسوز سويلەپ, رەسپۋبليكانىڭ ەكونوميكا جانە ەنەرگەتيكا سالاسىنداعى جوسپارلارىمەن ءبولىستى. ء«بىز ەكونوميكالىق جانە الەۋمەتتىك دامۋ جوسپارىمەن جۇمىس ىستەۋدەمىز, وعان شامامەن 35 جوبا ەنگىزىلگەن. باستى ماقسات – ءداستۇرلى ەنەرگەتيكالىق ماتريتسانى بالامالى ەنەرگيا كوزدەرىنە, دالىرەك ايتساق, كۇن, جەل, بيوماسسا, گەوتەرمالدى, سۋ ەلەكتر ستانسالارىنا الماستىرۋعا باعىتتالعان. مىسالى, 2020 جىلى 4878 مۆت ەلەكتر ەنەرگياسى وندىرىلەدى دەپ كۇتىلۋدە, ونىڭ 2592 مۆت-ى ەكسپورتقا باعىتتالعان. وسى رەتتە مەن قازاقستاننىڭ ەنەرگەتيكالىق جەكە سەكتورىن بالامالى ەنەرگيانى دامىتۋدا مەنىڭ ەلىممەن جۇمىس ىستەۋگە جانە ينۆەستيتسيالاۋعا شاقىرامىن. بۇل ەكسپو-2017 كورمەسىنىڭ ءبىزدىڭ باسىمىزدى قوسۋداعى باستى ماقساتى ەمەس پە؟» دەگەن ەندار ۆەر «قۋاتتىڭ بالامالى تۇرلەرى» تاقىرىبىندا كەلۋشىلەرگە كورسەتەتىن جوبالارى بار ەكەنىن جاسىرمادى. «وسى سالاعا ينۆەستيتسيا كوبىرەك قۇيۋىمىز كەرەك. ويتكەنى ءبىزدىڭ بولاشاعىمىز جاسىل ەنەرگيامەن بايلانىستى بولادى», – دەدى ول ءسوزىنىڭ سوڭىندا.
كومىرتەكسىز جۇرەتىن كولىكتەردى كوبەيتپەك
ەكسپو-2017 حالىقارالىق كورمەسىندەگى نيدەرلاند كورولدىگى پاۆيلونىندا 3D شوۋدى كوزىلدىرىكسىز تاماشالاۋعا مۇمكىندىك بار. «شاعىن ەل, شەكسىز ەنەرگيا» دەپ اتالاتىن پاۆيلون 3 بولىكتەن تۇرادى.
العاشقىسىندا قوناقتار مەملەكەتتىڭ سالت-داستۇرىمەن تانىسسا, ەكىنشى بولمەگە كەلۋشىلەر 3D شوۋدى العاش رەت كوزىلدىرىكسىز تاماشالاي الادى. 3D كونسترۋكتسيا ءۇش دەڭگەيلى ماتادان تۇرادى. ول ەكسپو-2017 كورمەسى ءۇشىن ارنايى نيدەرلاندتان جەتكىزىلگەن. ال ءۇشىنشى بولمەگە ينتەراكتيۆتى تاقتالار قويىلعان. مۇندا كورولدىكتىڭ جاڭعىرمالى قۋات كوزدەرىنە قاتىستى تىڭ جوبالارى تۋرالى اقپاراتتار قامتىلعان», – دەيدى پاۆيلون قىزمەتكەرى ارداق قوجاحمەت.
ينتەراكتيۆتى تاقتادان «موبيلدىلىكتى» تاڭداساڭىز, گوللانديا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ستۋدەنتتەرى ويلاپ تاپقان «تeamfastا» جوباسىمەن تانىساسىز. ول – گيدروزينمەن جۇرەتىن اۆتوبۋس. گيدروزين – ازوت پەن سۋتەگىنىڭ قوسىندىسى, سۇيىق بالامالى قۋات كوزىنە جاتادى. ونى جاڭا رەۆوليۋتسيالىق تۇراقتى وتىن دەپ تە اتاۋعا بولادى. گيدروزين ارقىلى اۆتوبۋس كومىرتەكسىز جۇرەدى. دەمەك, قورشاعان ورتاعا زياندى قالدىقتار شىعارمايدى.
جوعارىداعى ينتەراكتيۆتى تاقتادا سولتۇستىك تەڭىزىنەن 85 شاقىرىم قاشىقتىقتا ورنالاسقان, الەمدەگى ءىرى «Gemini» جەل ەلەكتر ستانساسى دا قامتىلعان. وندا «Siemens» جەل تۋربينالارى قويىلعان ەكەن. 2017 جىلدىڭ سوڭىندا جەل ەلەكتر ستانساسىنان وندىرىلگەن قۋاتتى 785 شارۋا قوجالىعى پايدالانباق.
نيدەرلاندتىڭ قازاقستانمەن يننوۆاتسيا سالاسىندا بىرىگىپ اتقارعان جوبالارى دا بارشىلىق.
قاريالار مەن جەتكىنشەكتەر كورمەنى ارالادى
عالامتور جەلىسىندە «استانانىڭ اق كوڭىلدىلەر كلۋبى» دەگەن اتاۋمەن تانىلعان قايىرىمدىلىق قوزعالىسىنىڭ مۇشەلەرى قارتتار ءۇيىنىڭ قامقورلىعىنداعى قاريالار مەن ەرەكشە كۇتىمدى قاجەت ەتەتىن بالالاردى ەكسپو-2017 حالىقارالىق كورمەسىنە اپارىپ, ەكسكۋرسيا وتكىزدى.
«الەۋمەتتىك مەكەمەنىڭ 60 تۇرعىنى مەن مۇمكىندىگى شەكتەۋلى 15 جەتكىنشەكتى ەلوردادا ءوتىپ جاتقان حالىقارالىق شاراعا اكەلىپ, «بولاشاق ەنەرگيا-
سى» تاقىرىبىنداعى قىزىقتى دۇنيەلەردى تانىستىردىق. اتا-اجەلەرىمىز بەن بالالاردىڭ قۋانىشىن ايتىپ جەتكىزۋ مۇمكىن ەمەس», – دەيدى كلۋبتىڭ نەگىزىن قالاۋشى گۇلميرا ابدراشەۆا. ونىڭ ايتۋىنشا, ەلىمىزدەگى ءىرى قوزعالىسقا اينالىپ ۇلگەرگەن اتالعان ۇيىم التى قالادا جۇمىس ىستەيدى.
قوزعالىس مۇشەلەرى – ەرىكتىلەرگە قويىلاتىن باستى شارت – جاقىن كەنتتەردى قامقورلىققا الىپ, سول جەردىڭ تۇرعىندارىمەن جۇمىس ىستەۋ. «استانانىڭ اق كوڭىلدىلەر كلۋبى» ەلوردا ماڭىنداعى بىرقاتار اۋىلداردى قامقورلىققا الدى. اتاپ ايتقاندا, اتباسار قالاسى, كولۋتون, سەمەنوۆ اۋىلدارى بار. جاقىندا ولاردىڭ قاتارىنا نوۆويشيم اۋىلى قوسىلدى», دەدى گ.ابدراشەۆا.
قايىرىمدىلىق قوعامى الەۋمەتتىك از قامتىلعان وتباسىلاردان بولەك, بۇگىندە قاراۋسىز قالعان جانۋارلار ماسەلەسىنە, قالانىڭ سانيتارلىق تازالىعىنا قاتىستى باستاما كوتەرىپ, ناقتى جۇمىستار ىستەپ كەلەدى.
اسكەري قىزمەتشىلەر ەكسپو الاڭىندا
«ارمي-2017» حالىقارالىق اسكەري ويىندارىنا قاتىسىپ جاتقان 17 مەملەكەتتىك اسكەري قىزمەتشىلەرى ەكسپو-2017 حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كورمەسىن تاماشالادى. ءار ەلدىڭ كوماندا باسشىلارى ەلوردا تورىندەگى جاھاندىق كورمەگە ارنايى قوناق رەتىندە شاقىرىلعان بولاتىن. ولار ەڭ الدىمەن, «نۇر الەم» پاۆيلونىن ارالاپ, عيماراتتان شىققاننان كەيىن العان اسەرلەرىمەن ءبولىستى.
«حالىقارالىق كورمەنى تاماشالاۋعا مۇمكىندىك تۋعانىنا قۋانىشتىمىن. شارانىڭ اۋقىمدىلىعى, ۇيىمداستىرىلۋى, پاۆيلوندار مەنى قاتتى تاڭعالدىردى. اسكەري ويىنداردىڭ ارقاسىندا وزگە ەلدەگى ارىپتەستەرمەن تانىسىپ, تاجىريبە الماسىپ جاتىرمىز. وسىنداي دوستىق, تاتۋلىق بايلانىستىڭ ۇزىلمەۋىن تىلەيمىن», – دەيدى زيمبابۆە ەلىنىڭ وكىلى مەدي مۋرۋلاس.
قىتايلىق اسكەري قىزمەتشى ۆان تيە فەن ءوزىن بەينە ءبىر وزگە الەمگە نەمەسە بولاشاققا ەنىپ كەتكەندەي كۇيدە قالعانىن, وتكەن تاريحقا دا ءبىر ساياحاتتاپ قايتقانىن ايتتى. ء«ار قاباتتىڭ وزىندىك سىرلارى بار, سولار ارقىلى وسكەلەڭ ۇرپاق قانداي زاماندا كۇن كەشەتىندىگىن بىلۋگە بولادى. قازاق ەلىنىڭ مۇنداي بەلەستى باعىندىرۋى – ۇلكەن جەتىستىك», – دەدى ول.
1 تامىز كۇنى «وتار» اسكەري بازاسىندا باستالعان «ارمي-2017» ويىندارى اياسىندا «ارتيللەريادان وق اتۋ شەبەرلەرى», «مەرگەندەر شەبى» جانە «ۇۇا توپتارىنىڭ سايىسى» اتتى ءۇش بايقاۋ ءوتتى. توعىز كۇنگە جالعاساتىن بايقاۋدا 18 ەلدىڭ – ازەربايجان, ارمەنيا, بانگلادەش, بەلارۋس, ۆەنەسۋەلا, گرەكيا, زيمبابۆە, ءۇندىستان, يران, قازاقستان, قىتاي, قىرعىزستان, موڭعوليا, رەسەي فەدەراتسياسى, تايلاند, تاجىكستان, وزبەكستان جانە وڭتۇستىك افريكا ەلدەرىنىڭ اسكەري قىزمەتشىلەرى باق سىناسۋدا.
توپتامانى ازىرلەگەن
اسحات رايقۇل,
«ەگەمەن قازاقستان»
سۋرەتتەردى تۇسىرگەندەر
ورىنباي بالمۇرات,
ەرلان ومار,
«ەگەمەن قازاقستان»
