سالتاناتتى ءراسىمنىڭ قارساڭىندا ق.ءابدىراحمانوۆتىڭ يراننىڭ جاڭادان سايلانعان پرەزيدەنتىمەن كەزدەسۋى بولىپ ءوتتى. «بۇگىن يراننىڭ عانا ەمەس, ءسىزدىڭ ەلىڭىزدىڭ بارلىق دوستارىنىڭ ومىرىندەگى ايتۋلى كۇن. ءسىزدى قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ اتىنان قۇتتىقتاۋ مەن ءۇشىن ۇلكەن قۇرمەت. سوڭعى جىلدار ىشىندە ءسىز قازاقستان باسشىسىمەن بىرلەسىپ ەكىجاقتى قاتىناستاردى ستراتەگيالىق ىنتىماقتاستىق دەڭگەيىنە كوتەردىڭىزدەر», دەدى ق. ءابدىراحمانوۆ.
ءمينيستردىڭ ايتۋى بويىنشا, ەكى ەلدىڭ سىرتقى ساياسات قىزمەتىنىڭ مىندەتى 2016 جىلدىڭ ىشىندە وتكەن ن.نازارباەۆتىڭ تەگەرانعا جانە ح.ءرۋحانيدىڭ استاناعا ساپارلارىنىڭ شەڭبەرىندە قول جەتكىزىلگەن ۋاعدالاستىقتاردىڭ تولىق ىسكە اسىرىلۋىنا بارىنشا اتسالىسۋ بولىپ تابىلادى. ترانزيتتىك كولىك, تۋريزم, اۋىل شارۋاشىلىعى, كەن ءوندىرۋ سالالارىنداعى جوبالاردى ساپالى جۇزەگە اسىرۋدىڭ ماڭىزى زور.
مينيستر يران پرەزيدەنتىن 10-11 قىركۇيەكتە استانادا وتەتىن يسلام ىنتىماقتاستىعى ۇيىمىنىڭ عىلىم جانە تەحنولوگيالار جونىندەگى ءبىرىنشى سامميتىنە جۇرگىزىلىپ جاتقان دايىندىق تۋرالى حاباردار ەتتى جانە قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ بۇكىل يسلام الەمى ءۇشىن ماڭىزدى وسى ءىس-شاراعا قاتىسۋعا شاقىرۋىن جەتكىزدى.
ءوز كەزەگىندە يران پرەزيدەنتى دە ەكى ەلدىڭ دامۋ ۇستىندەگى ىنتىماقتاستىعىن قاناعاتتانارلىق سەزىممەن اتاپ ءوتتى. «پرەزيدەنت ن.نازارباەۆ پەن ەكەۋىمىزدىڭ ارامىزدا ەكەۋارا دوستىق جانە ءوزارا تولىق تۇسىنىستىك بار. قازاقستاننىڭ باسشىسى – الەمدە اسا قۇرمەتتى تۇلعا, ول بۇكىل ءوڭىر ءۇشىن كوپتەگەن جاقسى ىستەر ىستەدى», دەپ اتاپ ءوتتى يران پرەزيدەنتى. ح.رۋحاني استاناداعى عىلىم جانە تەحنولوگيالار جونىندەگى يىۇ ءسامميتىنىڭ وتكىزىلۋىنە ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى جانە يراننىڭ وسى ماڭىزدى وقيعاعا قاتىساتىنىنا سەندىردى.
بۇدان باسقا, ح.رۋحاني قازاقستان-تۇرىكمەنستان-يران تەمىر جول ماگيسترالىن دامىتۋدى, كاسپيدە تەڭىزبەن جۇك جانە جولاۋشىلار تاسىمالدارىن جولعا قويۋدى, سونداي-اق اۋىل شارۋاشىلىعىن قوسا العاندا, بارلىق بىرلەسكەن ەكونوميكالىق جوبالار بويىنشا يراننىڭ قازاقستانمەن ءوزارا تىعىز ءىس-قيمىل جاساۋعا دايىن ەكەنىن اتاپ كورسەتتى. سونىمەن قاتار, يران باسشىسى كاسپي ماڭى مەملەكەتتەرىنىڭ ساۋدا, كەمە قاتىناسى, ەكولوگيا سالالارىنداعى ىنتىماقتاستىعى دامىپ كەلە جاتقانىن جەتكىزدى.
قازاقستان-يران ىنتىماقتاستىعىنىڭ بارىنشا ەگجەي-تەگجەيلى ماسەلەلەرى ق. ءابدىراحمانوۆتىڭ ءوز ارىپتەسى – يران سىرتقى ىستەر ءمينيسترى موحامماد جاۆاد زاريفپەن جۇرگىزگەن كەلىسسوزدەردىڭ بارىسىندا تالقىلاندى. اڭگىمە بارىسىندا بۇگىندە بىرنەشە جۇزدەگەن ميلليون دوللار سومانى قۇرايتىن 21 ينۆەستيتسيالىق جوبا ازىرلەنىپ جاتقانى ءسوز بولدى.
م.زاريف يران ءۇشىن قازاقستان ماڭىزدى سەرىكتەس, تاتۋ كورشى ەل ەكەنىن ءسوز ەتتى. ونىڭ پىكىرىنشە, وتكەن جىلعى پرەزيدەنتتەر دەڭگەيىندەگى ءوزارا ساپارلار ەكىجاقتى قاتىناستاردى ايتارلىقتاي ىلگەرىلەتتى. يران جاعى پرەزيدەنت ن.نازارباەۆقا ونىڭ وڭىرلىك جانە حالىقارالىق ىستەردەگى ءرولى ءۇشىن ۇلكەن قۇرمەتپەن قارايدى. م.ءزاريفتىڭ ايتۋى بويىنشا, ءبىزدىڭ ەلىمىز يراننىڭ يادرولىق باعدارلاماسى بويىنشا بىرلەسكەن جان-جاقتى ءىس-قيمىل جوسپارىنا قول جەتكىزۋدە جانە ونى ىسكە اسىرۋدا پايدالى ءىس اتقاردى جانە يران قازاقستاننىڭ وسى ماسەلەگە ىسكەرلىك قاتىسۋىن جالعاستىرادى دەپ ۇمىتتەنەدى. يران ءمينيسترى كاسىپكەرلەر ءۇشىن وڭايلاتىلعان ۆيزالىق رەجىمدى قامتاماسىز ەتۋ, تۋريستەرمەن الماسۋدى ۇلعايتۋ قاجەتتىگى, سونداي-اق بانكارالىق بايلانىستاردى جولعا قويۋ ماسەلەلەرىن قوزعادى.
كەلىسسوزدەر بارىسىندا تاراپتار حالىقارالىق كۇن ءتارتىبىنىڭ ءارتۇرلى ماسەلەلەرى, ونىڭ ىشىندە سيريا بويىنشا استانا پروتسەسىنىڭ كەزەكتى راۋندىنا دايىندىق, تاياۋ شىعىستاعى جاعداي, سونداي-اق يسلامارالىق جاقىنداسۋ سالاسىنداعى باستامالار بويىنشا پىكىر الىستى.
تەگەرانعا جاساعان ءبىر كۇندىك ساپارىنىڭ بارىسىندا ق.ءابدىراحمانوۆ قازاقستاندا جۇمىس ىستەيتىن نەمەسە ءبىزدىڭ ەلگە ينۆەستيتسيا سالعىسى كەلەتىن يراننىڭ ءىرى بيزنەسمەندەرىمەن كونسۋلتاتسيالار وتكىزدى. مينيستر قازاقستان ۇكىمەتىنىڭ ەكونوميكالىق ديپلوماتيانى كۇشەيتۋ جانە ەكونوميكانىڭ باسىم سەكتورلارىنا ينۆەستورلار تارتۋ جونىندەگى شارالارى تۋرالى حاباردار ەتتى. يران كاسىپكەرلەرىمەن كەزدەسۋ كەزىندە قازاقستان مەن يراننىڭ اراسىنداعى ساۋدا-ەكونوميكالىق بايلانىستاردى ارتتىرۋ ءۇشىن شەشۋ قاجەت بولىپ تۇرعان وزەكتى پروبلەمالار ءسوز بولدى.
دايىنداعان
جولدىباي بازار,
«ەگەمەن قازاقستان»
